Chùa Thiền Tôn (Thiên Thai Thiền Tông Tự – Hương Thủy, Thừa Thiên Huế)

Chùa Thiền Tôn (Thiên Thai Thiền Tông Tự – Hương Thủy, Thừa Thiên Huế)

Giới thiệu


Chùa tọa lạc trên một ngọn đồi cao, mặt hướng về phía Tây Bắc; nhìn xuống phía dưới là một vùng gò đất bằng phẳng, có nhiều khe suối ngang dọc chảy qua; bên phải chùa là phía triền thấp của núi Thiên Thai nên còn còn là Thiên Thai Thiền Tông tự. Có sách ghi chùa Thuyền Tôn. Chùa thuộc phái Bắc Tông. Chùa thuộc địa phận của xã Dương Xuân ngày trước, nay là thôn Ngũ Tây, xã Thủy An, huyện Hương Thủy, tỉnh Thừa Thiên Huế.

Lịch sử hình thành


Chùa do Thiền sư Liễu Quán (1667-1742) khai sơ vào đầu thế kỷ XVIII. Chùa được trùng tu năm 1746 do ngài trụ trì Tế Hiệp – Hải Điện khởi công. Chưởng Thái giám Đoán Tài Hầu pháp danh Tế Ý đứng ra vận động xây dựng ngôi chùa khang trang, cho đúc đại hồng chung nay vẫn còn.

Các vị trụ trì kế tiếp là Tế Mẫn – Tổ Huấn, Đại Tuệ – Chiếu Nhiên đều có trùng tu ngôi tổ đình. Chùa tiếp tục được trùng tu vào năm 1793 do bà Đốc Hữu phát nguyện và năm 1799 do Hoàng đệ Thái Tể (thuộc triều Tây Sơn) phát nguyện trùng tu tự viện trang nghiêm.

Năm 1803, ngài Đạo Tâm – Trung Hậu trụ trì đã tổ chức trùng kiến. Bà Lê Thị Tạ pháp danh Tiên Quý đã có công quả lớn trong lần trùng tu này. Chùa được làm sườn gỗ lợp ngói, sinh hoạt Phật sự được phục hưng và phát triển.

Chùa được trùng tu thành tòa phạm vũ nguy nga vào các năm 1807-1809 do hai vị công chúa trong triều phát tâm cúng dường và tứ chúng đồng tâm hỗ trợ; trùng tu năm 1886 do Đại sư Hải Nhuận – Phước Thiêm tổ chức và năm 1899 do Đại sư Tâm Thiền tổ chức.

Năm 1940, chùa bị hư hỏng nặng, Hòa thượng Trừng Thủy – Giác Nhiên, vị trụ trì đời thứ 10 đã tổ chức đại trùng tu ngôi chùa.

Sau 60 năm chưa được sửa chữa, chùa bị hư dột nhiều nơi, năm 2000, Hòa thượng Thích Thiện Siêu, trụ trì đời thứ 11 đã cho khởi công đại trùng tu ngôi chùa với kinh phí khoảng 2 tỷ đồng, được khánh thành vào ngày 09-3-2001.

Đây cũng là tổ đình của Thiền Phái Liễu Quán, một hệ phái của Thiền Lâm Tế truyền bá từ Trung Hoa sang Việt Nam.

Kiến trúc


Chùa xưa xây theo kiểu chữ “khẩu” (口). Thiền Tôn vẫn còn bảo lưu được đường nét kiến trúc cổ cũng như hệ thống thờ tự truyền thống. Chính điện thiết ba án thờ. Án giữa, trên hết là tượng Phật Tam Thế, phía trước là tượng Phật Thích Ca. Tiền án là tượng Bồ Tát Phổ Hiền, Chuẩn Đề và Văn Thù. Án tả thờ ba tượng: Trưởng Lão Xá Lợi Phất, Bồ Tát Quán Thế ÂmTôn Giả Ca Diếp. Án hữu thờ Địa Tạng Vương Bồ Tát. Lại thêm hai án tả hữu tòng tự thiết trí mỗi bên 5 tượng Thập Điện Minh Vương. 

Xung quanh chùa là những dãy đồi nối kế đuôi nhau. Sau lưng là phía đầu của ngọn núi, quanh năm mây trắng lửng lờ; nhiều hàng thông bát ngát nối nhau tưởng chừng như bất tận; một cảnh trí hùng vĩ trang nghiêm và siêu thoát trong toàn bộ cảnh quan của vùng này.

Con đường từ vùng chánh lộ vào chùa khá quanh co, khúc khuỷu, phải ngang qua vùng Đàn Nam Giao trước kia, theo con đường vào Nghĩa Trang hiện nay của thành phố.

Đây cũng chính là mồ chôn tập thể trong biến cố Mậu Thân 1968. Một chiếc cầu dẫn vào chùa phải đi ngang qua con kênh Thủy Lợi Nam, do dân Huế đào trong khoảng 1977-1978, nhưng nay thì đã khô cạn. Rẽ vào đường, đi chừng hai cây số thì thấy được tìm bảng gỗ đề Tổ đình Thiền Tôn.

Cảnh trí trong vùng này thật u tịch, phải đi quanh co theo những đường đồi nghiêng thoai thoải, khi lên, khi xuống, lại qua những khe suối nhỏ và lưng chừng của sườn núi. Một công trình kiến trúc nổi tiếngtháp Liễu Quán. Nghệ thuật xây dựng và điêu khắc của ngôi tháp này khá hài hoà, khúc chiết, nếu so với những ngôi tháp các chùa khác. Tháp có hai lớp tường thành bằng đá bao quanh. Lớp trong hình bát giác cao độ 60cm ở gần tháp. Lớp ngoài hình tứ giác cao độ 1m80, dày 1m. trước tháp có tam cấp danh dự ngang 4 mét gồm 10 bậc. Ở ngoài nhìn trên cổng tường vào tháp có biển đề chữ: “Đàm hoa lạc khứ hữu du hương” (Hoa Đàm rụng hương thơm vẫn còn). Hai bên có hai câu đối: “Bửu đạt trường minh bất đoạn môn tiền lưu lục thủy; Pháp thân độc lộ y nhiên tạo lý khán thanh sơn” (Tiếng linh báu ngân dài cùng dòng nước lục trước cửa chảy hoài không dứt; Pháp thân lộng y nhiên bất động ngắm núi xanh).

Phía trong tường thành là ngôi tháp dựng ở chính giữa, hình bát giác hồ vôi, cao 7 tầng độ 6 mét, mặt trước có bia đá áp sát vào và mang các dòng chữ: bên trên: “Vô lượng quang”, dòng giữa bia: “Sắc tú Chánh giác Viên ngộ Liễu Quán lão Hòa thượng chi tháp”. Hai bên có hai câu đối: “Bỗng át chân phong gia kế thuật; Tân lương mỹ hóa quốc bao sùng” (Chân phong của phép Thiền đánh hét được ngài kế thừa truyền thuật; Đức hòa tốt đẹp của bậc Thầy hướng đạo được cả nước khen ngợi tôn sùng).

Giá trị


Chùa đã được Trung tâm Sách kỷ lục Việt Nam xác lập kỷ lục năm 2008: “Chùa Thiền Tôn, nơi phát xuất phái thiền Liễu Quán ở Việt Nam”. Tổ đình Thiền Tôn là ngôi thiền tự lớn ở Huế xưa nay.

Tham khảo


  • https://www.phatgiaophuvang.org/vi/news/chua-hue/chua-thuyen-ton-21.html
  • https://quangduc.com/a24746/chua-thuyen-ton
  • https://vuonhoaphatgiao.com/tu-vien/cac-chua-trong-nuoc/cac-chua-o-thua-thien-hue/chua-thuyen-ton/
  • https://giacngo.vn/chua-thien-ton-noi-phat-xuat-phai-thien-lieu-quan-post2425.html
  • https://lendang.vn/destination/chua-thuyen-ton.html

 

Chấm điểm
Chia sẻ
Chùa Thuyền Tôn (Nguồn chuaviettoancau)

Bài viết

Bài viết đang được cập nhật

Nội dung chính

Thờ tự
Nhân vật
Lễ hội
Nội dung đang được cập nhật.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

pexels4035926