Chùa Tự Khoát (Hưng Phúc Tự – Thanh Trì, Hà Nội)

Chùa Tự Khoát (Hưng Phúc Tự – Thanh Trì, Hà Nội)

Giới thiệu chung


Chùa Tự Khoát tên chữ là Hưng Phúc Tự, tọa lạc tại thôn Tự Khoát, xã Ngũ Hiệp, huyện Thanh Trì, thành phố Hà Nội. Là nơi gắn với việc tu hành của hai công chúa thời Lý. Chùa thuộc hệ phái Bắc tông

Lược sử


Chùa có từ đời nhà Lý. Tương truyền vào thời Lý có hai bà công chúa là Từ ThụcTừ Huy đi qua làng Tự Khoát, lấy đỉnh Trúc Lĩnh làm chốn nghỉ chân. Thấy dân làng nơi đây đói khổ, lại thiếu ruộng đất làm ăn, hai bà đã xuất tiền bạc mua thóc gạo cho người nghèo và triệu tập họ khai hoang để có đất cày cấy. Hai bà còn tận dụng tài nguyên núi trúc bạt ngàn của nơi đây, tổ chức mọi người đẵn trúc để đan lát đồ dùng và bán. Nghề đan lát của nhân dân trong làng cũng bắt đầu từ đó.

Hai công chúa xây dựng am Đông Phù ở làng Đông Phù rồi ở đó, ngày đêm hương khói niệm Phật, cầu cho nhân dân trong vùng được ấm no hạnh phúc. Do không nghe lệnh vua cha về cung gả cho quan lang ở biên giới, nhà Vua đã cho người đốt am Đông Phù. Nhân dân đón hai bà về làng Tự Khoát, dựng lại am trên núi Trúc rồi mở mang thành chùa Tự Khoát.

Trong trận chiến đại phá quân Thanh của Quang Trung 1789, các vị sư trụ trì lúc bấy giờ đã giúp đỡ quân Tây Sơn ẩn náu trong chùa, góp phần vào chiến thắng Ngọc Hồi – Đống Đa.

Sử ghi: đầu năm 1789, hoàng đế Quang Trung đích thân chỉ huy cánh trung quân Tây Sơn vây hãm rồi đại phá đồn Ngọc Hồi của quân nhà Thanh, tiến về giải phóng Thăng Long. 200 năm sau, cách chùa Tự Khoát chỉ chừng 700m, một Đài chiến thắng khá lớn đã được dựng lên để kỷ niệm trận đánh oai hùng. Dân sở tại cho biết ở gần miếu Tự Khoát còn lưu danh Mả Ngô tức là cái gò chôn xác giặc Thanh bị chết trong dịp ấy.

Thờ tự


Chùa thờ Phậtnhị vị công chúa Từ Thục, Từ Huy ( nhân dân còn gọi là Nhị vị Bồ Tát). Hai bà hoá vào ngày 15 tháng 3 âm lịch.

Chùa hiện còn lưu giữ 2 con rồng đá trước cửa, 52 pho tượng tròn, 1 quả chuông, 3 tấm bia đá, nhiều hoành phi, câu đối, kiệu rước, long ngai, bát hương,… Trên các tầng của điện Phật tính từ trong ra có đặt các pho tượng Tam thế, A Di Đà tam tôn, Thích Ca đắc đạo, Di Lặc, Thích Ca sơ sinh (Cửu Long) với hai bên là Nam Tào, Bắc Đẩu. Ngoài tiền đường, sát tường hậu và ở hai bên bày các tượng Tuyết Sơn, Quan Âm tống tử, Khuyến Thiện, Trừng Ác. Hai bên gian sát tường hồi còn có tượng Giám Trai, Đức Ông và bàn thờ hậu. Nhà thiêu hương bày bộ tượng Thập điện Diêm Vương. Hầu hết hiện vật đều mang các nét đặc trưng của nghệ thuật thời Lê Trung Hưng và thời Nguyễn.

Trụ trì chùa


Đại đức Thích Thanh Phương là trụ trì chùa hiện nay.

Kiến trúc


Chùa có nhiều kiểu kiến trúc khác nhau, gồm tam quan, tiền đường, nhà thiêu hương, hậu cung, nhà Tổ, nhà khách. Toàn bộ kiến trúc được bố trí hài hòa trong khuôn viên khép kín, trên khu đất cao và rộng rãi.

Tam quan chùa có kết cấu vô cùng khác biệt và mới lạ. Chính giữa là một ngôi nhà vuông, bốn mặt mở 4 cửa vòm lớn. Phần trên bốn góc của ngôi nhà này là 4 bông hoa sen đắp bằng vữa. Một tháp hình bát giác được xây trên đỉnh ngôi nhà vuông. Tháp có 4 tầng, đỉnh tháp là 1 bông sen đội nậm rượu, hai bên cửa giữa lại có 2 nhà vuông nhỏ hơn và có 2 tầng. Tam quan còn có 2 cột trụ ở hai bên ngoài cùng và đỉnh trụ đắp 4 chim phượng kết hình trái giành. 

Đi qua tam quan là một khoảng đất rộng dẫn đến chánh điện, được kết cấu theo hình chữ “Công”. Tiền đường được trang trí công phu với những bức chạm rồng, phượng, long mã cũng như người bơi thuyền, múa hát. Nhà thiêu hương nối liền tiền đường với hậu cung. Ngoài ra chùa còn có nhà Tổ, nhà khách, khu phụ,…

Sự kiện – Lễ hội


Năm 1988, Bộ Văn hóa – Thông tin đã công nhận chùa là Di tích lịch sử – văn hóa quốc gia.

Về sinh hoạt văn hóa tín ngưỡng, mỗi năm, chùa tổ chức 4 khóa lễ lớn: Lập Xuân, lập Hạ, ra Hè, Đông chí. Việc tổ chức 4 khóa lễ này do nhà chùa trụ trì, nhân dân quanh vùng dâng hương hoa oản quả lên làm lễ. Ngoài ra, hàng năm, tại chùa còn diễn ra các kỳ lễ chính của Pháp giáo như ngày mồng một tết Nguyên đán, lễ vía Đức Phật Di Lặc; Lễ Thượng Nguyên; lễ vía đức Phật Thích Ca xuất gia (08/2), lễ vía Đức Phật Thích ca niết bàn (15/2); lễ vía Bồ tát Quan âm (19/2),…

Tham khảo


  • CHÙA TỰ KHOÁT, http://ditichlichsu-vanhoahanoi.com/2017/11/30/chua-tu-khoat/
  • Chùa Tự Khoát – Hưng Phúc Tự, https://hanoi.gov.vn/dsdoanhnghiep/-/hn/xDketMxZ5CEc/2838153/chua-tu-khoat—hung-phuc-tu.html;jsessionid=+ti2vpO6imUiQZXWCCXWLzzt.app2
  • Chùa Hưng Phúc, http://tinhtam.vn/threads/chua-hung-phuc.170/
  • Chùa Tự Khoát, https://wikizisan.vn/baiviet/?article=3135
  • Sách “Đình và đền Hà Nội”, Nguyễn Thế Long, NXB Văn hoá – Thông tin ( 2005 – Tái bản lần thứ nhất có sửa chữa). 

 

 

Chấm điểm
Chia sẻ
tukhoat1

Bài viết

Bài viết đang được cập nhật

Nội dung chính

Thờ tự
Nhân vật
Nội dung đang được cập nhật.
Lễ hội

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

pexels4035926