Khu di tích Đền, Chùa Cao An Phụ (Kinh Môn – Hải Dương)

Khu di tích Đền, Chùa Cao An Phụ (Kinh Môn – Hải Dương)

Giới thiệu chung


Quần thể di tích Đền, Chùa Cao An Phụ nằm ở phường An Sinh, thị xã Kinh Môn, tỉnh Hải Dương là điểm đến tâm linh và văn hóa đầy hấp dẫn. Trong quần thể di tích có Đền Cao, tên tự là “An Phụ Sơn Từ”, tọa lạc trên đỉnh núi An Phụ với chiều dài 17km, cao 246m. Đền thờ An Sinh Vương Trần Liễu – phụ thân của Hưng đạo đại vương Trần Quốc Tuấn. Tương truyền là phần mộ của Người vẫn còn ở vị trí trong hậu cung của đền. Tại Quần thể di tích An Phụ còn có chùa Tường Vân cổ kính, tục gọi là chùa Cao, nằm ở bên phải ngôi đền thờ Trần Liễu. Chùa Tường Vân thờ Phật theo trường phái Đại thừaTrần Nhân Tông – Đệ nhất Tổ của Phật giáo Trúc Lâm. Bên trái chùa Tường Vân là đền thờ Mẫu Tứ Phủ. Dưới chân núi An Phụ là chùa Gạo, tương truyền chùa Gạo xưa là kho thóc gạo của An Sinh Vương Trần Liễu dựng lên để trữ lương thực cung cấp cho triều đình. 

Lược sử – Kiến trúc


Đền Cao

Tương truyền, đền Cao được xây dựng vào thời Trần (thế kỷ XIII).  Ngôi đền vốn là một di tích nhỏ, đến năm Nhâm Dần có bà Trương Thị Điểm người làng Hà Tràng (nay là xã Thăng Long, huyện Kinh Môn) công đức tiền xây dựng ngôi đền Trung. Sau đó, ông bà Bá Phí người thôn Phí Xá (người huyện Thủy Nguyên, Hải Phòng ngày nay) công đức xây dựng thêm tòa Tiền tế.

Thời Hoàng Định (1600 – 1619), triều đình trích công quỹ giao cho sư Nam Nhạc tu bổ. Đến năm Gia Long 16 (1817), ông Nguyễn Văn Tài làm quan chức Hữu quân lệ úy, khâm sai Kinh Môn phủ xây thêm hai giải vũ.

Mùa Xuân năm Quý Mão, tháng 2 đời vua Thánh Thái năm thứ 15 (1903), ngôi đền được trùng tu, nội dung tấm bia “Trùng tu An Phụ sơn bi ký” ghi lại việc tôn tạo di tích, khắc tên những người đóng góp công sức, tiền của.

Chùa Tường Vân (chùa Cao)

Chùa Tường Vân được xây dựng bằng tiền trích công quỹ của triều đình vào khoảng thời gian 1600 – 1819, dưới triều Trần. Thời Hoàng Định (thế kỷ XVII), triều đình giao cho sư Nam Nhạc chỉ công tu bổ. Trải qua những biến cố thăng trầm lịch sử, ngôi chùa đã bị tàn phá nặng nề và được trùng tu nhiều lần. Đến năm 1928, bản xã trùng tu 3 gian nhà mẫu, tô vẽ lại tượng. Lần trùng tu gần đây nhất là năm 2008. Mặc dù trải qua nhiều lần sửa sang, tu bổ nhưng chùa vẫn tọa trên nền móng cũ và vẫn mang được dáng dấp cũ.

Trụ trì chùa hiện tại là sư thầy Thích Diệu Nga.

Kiến trúc chùa Tường Vân

Đứng ở cổng chùa nhìn ra là dãy cây đại cổ thụ có tuổi đời gần 700 năm luôn xanh tốt, như một minh chứng cho sự trường tồn của di tích lịch sử, những biến thiên trên đỉnh núi này. Cây đại cổ thụ đứng bên hai giếng nước trước của chùa có tên là giếng Mắt RồngGiếng Ngọc. Điểm đặc biệt của hai Giếng này là quanh năm không bao giờ cạn nước, màu nước trong vắt dù nằm trên đỉnh núi. Cũng ở vị trí ấy, nhìn về phía Đông Bắc, xa xa là núi Yên Tử, nơi Trần Nhân Tông tu hành lập nên phái Trúc Lâm Thiền của Việt Nam ta.

Điểm nổi bật của chùa là thờ Tam Giáo Đồng Nguyên nên trong chùa có bày tượng Phật, tượng Đức Thánh Hiền và tượng Ngọc Hoàng Thượng Đế.

Các đền chùa khác trong khu di tích

Đền thờ Mẫu Tứ Phủ

Bên trái chùa Tường Vân (đứng cửa chùa nhìn ra) là đền thờ Mẫu Tứ phủ. Ngôi đền được xây dựng to bằng ngôi chùa, kiến trúc cũng thấp như chùa. Đây là ngôi đền có bày đầy đủ các hàng tượng thờ như hàng Mẫu ở trên cùng gồm ba vị: Mẫu Thiên, Mẫu Nhạc, Mẫu Thoải (trong dân gian, việc bày ba vị mẫu vẫn được coi như bốn vị Mẫu – Mẫu Tứ phủ). Dưới hàng Mẫu là hàng quan, hàng Chầu, hàng Ông Hoàng. Riêng Cô, Cậu thì xây lầu riêng, phía trước đền, cạnh giếng. Hàng năm các du khách đi lễ chùa đồng thời vào lễ thánh Mẫu. Nhiều canh hầu Thánh, hát văn diễn ra tại đền thường xuyên vào mùa xuân thu hút rất đông khách thập phương.

Chùa Gạo

Ra khỏi cổng khu đền chùa, đi xuống chừng 50m, rẽ trái theo đường bậc đá, đến chân núi là gặp chùa Gạo. Tương truyền chùa Gạo xưa là kho thóc gạo của An Sinh Vương Trần Liễu dựng lên để trữ lương thực cung cấp cho triều đình. Vùng đất chùa Gạo còn hoàng vu, chỉ có những cây mít lâu năm và một số tháp đá cổ. Năm 2013, ngôi chùa được xây dựng lại với 5 gian bái đường, một gian hậu cung.

Trong thời kỳ kháng chiến chống đế quốc Mỹ, khu di tích An Phụ là căn cứ của bộ đội thông tin, là địa điểm quan sát máy bay của giặc, nơi nhận và truyền chủ trương, đường lối của Đảng và Nhà nước đến với mọi tầng lớp nhân dân và nhận thông tin từ tiền tuyến báo về giúp cho lực lượng vũ trang của ta nắm được tình hình, chuẩn bị kế hoạch chủ động đánh giặc.

Năm 1985, chính quyền và nhân dân địa phương đã phục dựng lại khu di tích. Năm 2007, khu di tích được trùng tu trên quy mô lớn và trở lên khang trang, đẹp đẽ, là nơi tổ chức các hoạt động tín ngưỡng, nơi sinh hoạt văn hóa của cộng đồng nhân dân địa phương.

Kiến trúc quần thể di tích

Trong khu di tích, nổi bật nhất là bức tượng Quốc Công Tiết Chế Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn, tọa lạc trên một ngọn núi thuộc dãy An Phụ có độ cao 200m so với mực nước biển, thấp hơn Đền Cao An Sinh Vương chừng 50m. Tượng Đức Thánh Trần được tạc bằng đá xanh núi Nhồi – Thanh Hóa, cao 9,7m. Bức tượng thể hiện một vị tướng văn võ song toàn, chân dung quắc thước nhưng nhân hậu.

Bên cạnh bức tượng Trần Hưng Đạo là bức phù điêu bằng đất nung dài 45m, cao 2,5m do các nghệ nhân Long Xuyên – Bình Giang – Hải Dương thực hiện. Đây là bức phù điêu bằng đất nung lớn nhất nước ta, tái hiện lịch sử 3 cuộc kháng chiến chống Nguyên Mông của quân dân nhà Trần. Trong ảnh là phù điêu tái hiện Hội nghị Bình Than.

Thành tựu


Năm 1992, di tích lịch sử văn hóa, danh lam thắng cảnh Đền Cao An Phụ đã được xếp hạng là di tích cấp Quốc gia.

Ngày 22/12/2016, khu di tích An Phụ – Kính Chủ – Nhẫm Dương của huyện Kinh Môn đã được nhà nước xếp hạng quần thể di tích quốc gia đặc biệt, là di tích thứ 2 của Hải Dương được công nhận sau Côn Sơn – Kiếp Bạc.

Tham khảo


  • https://baotintuc.vn/anh/den-cao-an-phu-thang-canh-dat-kinh-mon-hai-duong-con-it-nguoi-biet-den-20190116005439146.htm
  • http://kinhmon.haiduong.gov.vn/ViewDetail/2305.aspx
  • https://triphunter.vn/places/hai-duong/items/chua-tuong-van-chua-cao
  • http://dsvh.gov.vn/di-tich-lich-su-danh-lam-thang-canh-an-phu-kinh-chu-nham-duong-tinh-hai-duong-3218
  • https://hanoimoi.com.vn/tin-tuc/Du-lich/954493/tham-den-cao-an-phu
Chấm điểm
Chia sẻ
3. Chùa Tường Vân (Chùa Cao) - nguồn truyenhinhdulich.vn

Bài viết

Bài viết đang được cập nhật

Nội dung chính

Thờ tự
Nhân vật
Nội dung đang được cập nhật.
Lễ hội
Nội dung đang được cập nhật.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *