Tên gọi và vị trí địa lý
Nguyên lăng là lăng mộ của vua Trần Nghệ Tông vị vua thứ 8 của Vương triều Trần. Nguyên Lăng nằm trên một sườn đồi chạy dài theo hướng Đông Bắc – Tây Nam, nay thuộc khu vườn cây nhà các hộ dân thuộc khu vực Khe Nghệ, thôn Bãi Dài, xã An Sinh, Đông Triều.
Lịch sử và nhân vật
Trần Nghệ Tông (1321 – 1394), tên húy Trần Phủ, là hoàng tử thứ ba của Thượng hoàng Trần Minh Tông, sinh vào tháng Chạp năm Tân Dậu (1321). Trước khi đăng cơ, ông được phong Cung Định vương. Trong biến cố Dương Nhật Lễ cướp ngôi, Trần Phủ trở thành trung tâm quy tụ lực lượng của các thân vương và đại thần, trực tiếp chỉ huy binh mã tiến về Thăng Long, lật đổ Nhật Lễ và khôi phục ngôi báu cho hoàng tộc Trần vào năm 1370, từ đó chính thức lên ngôi hoàng đế.
Triều đại của Trần Nghệ Tông kéo dài ba năm (1370 – 1372). Sau đó, ông chủ động truyền ngôi cho em là Trần Kính, tức vua Trần Duệ Tông, rồi lui về giữ ngôi Thái thượng hoàng trong suốt 21 năm. Ngày 15 tháng 12 năm Giáp Tuất (1394), ông qua đời, hưởng thọ 74 tuổi, an táng tại Nguyên lăng.
Theo nhận định của sử cũ, Trần Nghệ Tông là người ôn hòa, có công lớn trong việc dẹp loạn nội bộ và khôi phục cơ nghiệp của triều Trần sau giai đoạn suy đồi. Tuy nhiên, do thiếu sự cứng rắn và quyết đoán cần thiết, triều chính dưới thời ông dần lâm vào tình trạng suy yếu, bên ngoài thì giặc giã rình rập, bên trong thì chính sự rối ren, nền tảng xã tắc vì thế ngày càng hao mòn, tạo tiền đề cho sự suy vong của vương triều ở giai đoạn sau.
Dẫu được ghi nhận công lao giành lại ngai vàng từ tay Dương Nhật Lễ, Trần Nghệ Tông vẫn bị đánh giá là vị vua nhu nhược, không đủ bản lĩnh nắm giữ thực quyền. Việc ông để Hồ Quý Ly từng bước thao túng triều chính, trong khi biên cương liên tục bị Chăm-pa quấy phá và kinh đô Thăng Long nhiều lần thất thủ, khiến trách nhiệm về sự suy yếu và sụp đổ của nhà Trần không thể tách rời khỏi vai trò của ông.
Đại Việt sử ký toàn thư chép:
“Giáp Tuất (1394), năm Quang Thái thứ 7… Tháng 12, ngày 15, Thượng hoàng băng, táng tại Nguyên lăng Yên Sinh, miếu hiệu Nghệ Tông, thụy Quang Nghiêu Anh Triết Hoàng đế.”1
Sách Trần triều thánh tổ các xứ địa đồ xác nhận Nguyên lăng nằm tại xã Đốc Trại, tổng Mễ Sơn, huyện Đông Triều, phủ Kinh Môn, tỉnh Hải Dương xưa. Đến năm Minh Mạng thứ 21 (1840), vua Minh Mạng đã cho dựng bia ghi dấu vị trí các lăng tẩm triều Trần tại An Sinh, trong đó có Nguyên lăng của vua Trần Nghệ Tông.
Hiện nay, tại địa bàn xã Đốc Trại xưa, nay thuộc xã An Sinh, trong khu vực Khe Nghệ của thôn Bãi Dài vẫn còn lưu giữ dấu tích một khu lăng mộ cũng như còn vết tích của tấm bia đá được dựng vào năm Minh Mạng thứ 21 theo đúng như ghi chép trong sách Trần triều thánh tổ các xứ địa đồ.
Cũng như nhiều lăng tẩm khác của nhà Trần, Nguyên lăng đã bị hủy hoại nặng nề bởi tác động lâu dài của thời gian và những biến động lịch sử. Đặc biệt, vào khoảng thập niên 1980 của thế kỷ XX, khu lăng còn bị xâm hại do hiện tượng đào bới tìm kiếm của cải.
Kiến trúc cảnh quan
Tuy Nguyên Lăng đã bị tàn phá nghiêm trọng bởi thời gian và những lần trộm mộ, nhưng qua kết quả của các cuộc khai quật khảo cổ học cho phép nhận diện khá đầy đủ các bộ phận cốt lõi của lăng mộ, bao gồm huyệt mộ, huyệt đạo và khu Chính Tẩm.
Huyệt mộ có mặt bằng tương đối lớn, kích thước khoảng 5 x 5,50m, độ sâu xấp xỉ 4m, cho thấy đây là một huyệt táng được đào dựng có chủ ý và tuân thủ những quy chuẩn nhất định của kiến trúc tang lễ hoàng gia. Huyệt đạo nằm ở phía Nam, dài khoảng 4,50m, rộng 3,10m; phần đầu phía Nam có bậc dẫn xuống, trong khi đoạn phía Bắc được xử lý phẳng, tạo nên sự chuyển tiếp tương đối mềm giữa không gian bên ngoài và lòng mộ.
Việc đối chiếu các dấu tích khảo cổ học với mô tả của người dân về những lần đào phá trước đây cho phép đưa ra giả định khá thuyết phục rằng cấu trúc hầm mộ của Nguyên lăng tương đồng với hầm mộ đã được phát hiện tại mộ Nghĩa Hưng ở An Sinh. Theo đó, quan tài được đặt trong hệ thống hai lớp quách dạng “cũi”, được ghép từ các khúc gỗ nguyên khối xếp chồng lên nhau. Bao bọc quanh quách là các lớp hợp chất nhẹ, có mùi thơm và khả năng bắt cháy, bên ngoài cùng phủ một lớp than củi và vôi bột dày trung bình từ 50 đến 60cm. Giữa hai lớp quách, các loại hợp chất cũng được đổ đầy nhằm tạo ra môi trường vô sinh trong hầm mộ, vừa có tác dụng bảo vệ di cốt, vừa bảo đảm sự bền vững cho cấu trúc quan quách. Cách xử lý này cho thấy trình độ kỹ thuật tang táng của thời Trần vẫn được duy trì, ngay cả trong giai đoạn suy vi của triều đại.
Ở bình diện kiến trúc cảnh quan phía trên mặt đất, những dấu tích còn sót lại cho thấy Nguyên lăng có quy mô và hình thức hết sức giản lược. Lăng không có trục Thần đạo phát triển dài và rõ nét như tại Thái lăng hay lăng Tư Phúc; không gian sân Hành lễ được tổ chức đơn giản, gần như chỉ mang tính ước lệ. Đáng chú ý nhất là khu Tẩm điện, vốn giữ vai trò trung tâm trong bố cục lăng tẩm, ở đây chỉ gồm một kiến trúc nhỏ, đảm nhiệm chức năng Chính Tẩm. Dấu vết nền móng cho thấy Chính Tẩm có mặt bằng hình vuông, kích thước khoảng 7,70 x 7,70m, mái lợp ngói mũi sen, song được sử dụng ở quy mô khiêm tốn hơn nhiều so với các lăng tẩm trước đó.
Nguyên lăng đặt trong tổng thể các lăng mộ Trần tại An Sinh là một lăng mộ được đánh giá là nhỏ. Lý giải về điều này, ta cần nhìn lại bối cảnh lịch sử Đại Việt khi đó. Đại Việt đã trải qua 3 lần đánh vào Thăng Long cướp phá của Chăm-pa, nền kinh tế suy kiệt, nguồn lực quốc gia cạn dần. Trong hoàn cảnh đó, việc đầu tư lớn cho kiến trúc lăng tẩm không còn là khả năng hiện thực.
Xếp hạng
Nguyên lăng là một trong 14 điểm di tích thuộc Khu di tích lịch sử nhà Trần tại Đông Triều được Thủ tướng Chính phủ xếp hạng di tích Quốc gia đặc biệt (tại Quyết định số 2383/QĐ-TTg ngày 09/12/2013).
Chú thích
- Lê Văn Hưu, Phan Phu Tiên, Ngô Sỹ Liên (1993),… Đại Việt sử ký toàn thư, Nxb Khoa học xã hội, bản ebook, tr. 288.
Tài liệu tham khảo
-
Kỷ yếu hội thảo khoa học: Giá trị Khu di tích Quốc gia Đặc biệt – Khu di tích lịch sử Nhà Trần tại Đông Triều Quảng Ninh.
- Nguyên Lăng – Lăng mộ vua Trần Nghệ Tông – Cổng TTĐT Ngành Giáo dục và Đào tạo Thành phố Đông Triều – Tỉnh Quảng Ninh.
___________________
Ngôn ngữ khác
Tiếng Anh (English)
Name and Geographical Location
Nguyen Lang is the mausoleum of Emperor Tran Nghe Tong, the eighth ruler of the Tran dynasty. The site lies on a hillside running in a northeast–southwest direction and is now located within orchard gardens owned by local households in the Khe Nghe area, Bai Dai hamlet, An Sinh commune, Dong Trieu.
History and Historical Figure
Tran Nghe Tong (1321–1394), personal name Tran Phu, was the third prince of Retired Emperor Tran Minh Tong. He was born in the twelfth lunar month of the Tan Dau year (1321). Before ascending the throne, he held the title Cung Dinh Vuong.
During the usurpation by Duong Nhat Le, Tran Phu became the focal point around which princes and high officials rallied. He directly commanded forces to march on Thang Long, overthrow Duong Nhat Le, and restore the Tran royal line in 1370—thereafter formally ascending the throne as emperor.
Tran Nghe Tong reigned for three years (1370–1372). He then voluntarily passed the throne to his younger brother Tran Kinh (Emperor Tran Due Tong) and ruled as Retired Emperor for 21 years. On the 15th day of the 12th lunar month of the Giap Tuat year (1394), he died at the age of 74 and was buried at Nguyen Lang.
According to older historical assessments, Tran Nghe Tong was mild-mannered and made major contributions to suppressing internal turmoil and restoring the Tran dynasty after a period of degeneration. However, due to a lack of necessary firmness and decisiveness, governance under his leadership gradually weakened. External threats loomed while internal administration became increasingly disorderly, eroding the foundations of the state and paving the way for the dynasty’s later decline.
Although credited with reclaiming the throne from Duong Nhat Le, Tran Nghe Tong is also judged by many sources as a weak ruler who lacked the capability to hold real power. His allowing Ho Quy Ly to gradually dominate court affairs—at a time when Champa repeatedly harassed the frontiers and the capital Thang Long fell multiple times—means that responsibility for the Tran dynasty’s weakening and collapse cannot be separated from his role.
The Dai Viet su ky toan thu records:
“Giap Tuat (1394), the 7th year of Quang Thai… In the 12th month, on the 15th day, the Retired Emperor passed away and was buried at Nguyen Lang in Yen Sinh; temple name Nghe Tong; posthumous title Quang Nghieu Anh Triet Hoang De.”
The book Tran trieu thanh to cac xu dia do confirms that Nguyen Lang was located in Doc Trai commune, Me Son canton, Dong Trieu district, Kinh Mon prefecture, in the former Hai Duong province. In the 21st year of Minh Mang’s reign (1840), Emperor Minh Mang ordered the erection of stelae marking the locations of Tran dynasty mausoleums in An Sinh, including Nguyen Lang of Tran Nghe Tong.
Today, in the area that was formerly Doc Trai commune—now part of An Sinh commune—remains of a mausoleum complex and traces of the stone stele erected in the 21st year of Minh Mang can still be found in the Khe Nghe area of Bai Dai hamlet, consistent with the record in Tran trieu thanh to cac xu dia do.
Like many other Tran mausoleums, Nguyen Lang has been severely damaged by the long passage of time and historical upheavals. In particular, around the 1980s, the site was further violated by looting and illicit digging in search of valuables.
Architectural Landscape
Although Nguyen Lang has been heavily destroyed by time and tomb robbery, archaeological excavations have made it possible to identify the mausoleum’s core components with considerable clarity, including the burial pit, the access passage, and the central shrine zone (Chinh Tam).
The burial pit has a relatively large plan, measuring approximately 5 x 5.50 m and about 4 m deep, indicating a deliberately constructed interment pit conforming to certain royal funerary architectural standards. The access passage lies to the south, about 4.50 m long and 3.10 m wide; its southern end features steps leading downward, while the northern segment was leveled, creating a relatively gentle transition between the exterior space and the burial chamber.
Comparing archaeological traces with local accounts of earlier looting episodes supports a plausible hypothesis that Nguyen Lang’s underground chamber structure resembled that found at the Nghia Hung tomb in An Sinh. Under this model, the coffin was placed within a two-layer “cage-like” wooden outer-coffin system, assembled from stacked solid logs. Surrounding the outer coffin were layers of lightweight compounds with a fragrant smell and flammability; the outermost layer consisted of charcoal and powdered lime, averaging 50–60 cm in thickness. Between the two outer-coffin layers, compounds were also poured in to create an aseptic environment inside the chamber—both protecting the remains and reinforcing the stability of the coffin structure. This method indicates that Tran-era burial techniques remained in use even during the dynasty’s declining phase.
In terms of above-ground architectural landscape, surviving traces suggest that Nguyen Lang was highly simplified in both scale and form. The mausoleum did not have a long and clearly developed sacred pathway (than dao) like those at Thai Lang or Tu Phuc Lang. The ritual courtyard space was organized in a simple manner, almost schematic. Most notably, the temple complex—normally the focal point in mausoleum layout—here consisted only of a small structure serving as the main shrine (Chinh Tam). Foundation traces show that the Chinh Tam had a square plan measuring approximately 7.70 x 7.70 m, with a roof covered in lotus-petal tiles, but on a far more modest scale than earlier royal mausoleums.
Within the overall system of Tran dynasty mausoleums in An Sinh, Nguyen Lang is assessed as relatively small. To understand this, it is necessary to consider the historical context of Dai Viet at the time: after three Champa incursions that attacked and plundered Thang Long, the economy was exhausted and national resources were depleted. Under such circumstances, major investment in grand mausoleum architecture was no longer realistically feasible.
Heritage Designation
Nguyen Lang is one of 14 sites within the Tran Dynasty Historical Site Complex in Dong Trieu that were designated as a Special National Monument by the Prime Minister of Vietnam (Decision No. 2383/QD-TTg dated 09 December 2013).
References
-
Kỷ yếu hội thảo khoa học: Giá trị Khu di tích Quốc gia Đặc biệt – Khu di tích lịch sử Nhà Trần tại Đông Triều Quảng Ninh.
- Nguyên Lăng – Lăng mộ vua Trần Nghệ Tông – Cổng TTĐT Ngành Giáo dục và Đào tạo Thành phố Đông Triều – Tỉnh Quảng Ninh.
- Viện sử học (dịch), 1998, Đại Việt sử ký toàn thư, Tập 1, Nxb Khoa học xã hội.
Tiếng Pháp (Français’)
Dénomination et situation géographique
Le mausolée Nguyen (Nguyen Lang) est la tombe du roi Tran Nghe Tong, huitième souverain de la dynastie Tran. Nguyen Lang est implanté sur le versant d’une colline s’étirant selon un axe nord-est – sud-ouest. Aujourd’hui, le site se trouve dans les vergers appartenant à des ménages du secteur de Khe Nghe, hameau de Bai Dai, commune d’An Sinh, Dong Trieu.
Histoire et personnage
Tran Nghe Tong (1321–1394), de nom personnel Tran Phu, était le troisième prince de l’empereur retiré Tran Minh Tong. Il naquit au douzième mois lunaire de l’année Tan Dau (1321). Avant son accession au trône, il reçut le titre de Cung Dinh vuong. Lors de l’usurpation de Duong Nhat Le, Tran Phu devint le centre de rassemblement des princes et hauts dignitaires : il commanda directement les troupes marchant sur Thang Long, renversa Nhat Le et rétablit le trône au profit de la lignée Tran en 1370, puis monta officiellement sur le trône impérial.
Le règne de Tran Nghe Tong dura trois ans (1370–1372). Il transmit ensuite volontairement la couronne à son frère Tran Kinh, devenu le roi Tran Due Tong, puis se retira en qualité d’empereur retiré pendant vingt et un ans. Le 15 décembre de l’année Giap Tuat (1394), il mourut à l’âge de soixante-quatorze ans et fut inhumé à Nguyen Lang.
Les sources anciennes considèrent Tran Nghe Tong comme un homme modéré, auquel revient un mérite majeur : avoir mis fin aux troubles internes et restauré l’autorité de la dynastie Tran après une phase de déclin. Toutefois, faute de fermeté et de capacité de décision, le gouvernement sous son autorité glissa progressivement vers l’affaiblissement : menaces extérieures persistantes, désordre administratif interne, érosion continue des fondements de l’État, autant de facteurs préparant le déclin ultérieur de la dynastie.
Bien que son rôle dans la récupération du trône face à Duong Nhat Le soit reconnu, Tran Nghe Tong est également décrit comme un souverain faible, incapable de conserver un pouvoir effectif. Le fait qu’il ait laissé Ho Quy Ly contrôler progressivement la cour, tandis que les frontières étaient continuellement harcelées par le Champa et que la capitale Thang Long tombait à plusieurs reprises, implique que la responsabilité de l’affaiblissement puis de l’effondrement de la dynastie Tran ne peut être dissociée de son rôle.
Le Dai Viet su ky toan thu rapporte :
« Giap Tuat (1394), septième année de Quang Thai… Au douzième mois, le quinzième jour, l’empereur retiré mourut ; il fut inhumé au mausolée Nguyen de Yen Sinh ; son nom de temple fut Nghe Tong, et son titre posthume Quang Nghieu Anh Triet Hoang de. »
Le Tran trieu thanh to cac xu dia do confirme que Nguyen Lang se situait autrefois dans la commune de Doc Trai, canton de Me Son, district de Dong Trieu, préfecture de Kinh Mon, ancienne province de Hai Duong. En la vingt-et-unième année du règne de Minh Mang (1840), l’empereur fit ériger des stèles marquant l’emplacement des mausolées de la dynastie Tran à An Sinh, dont celui de Nguyen Lang, mausolée de Tran Nghe Tong.
Aujourd’hui, sur le territoire de l’ancienne commune de Doc Trai (actuelle commune d’An Sinh), dans le secteur de Khe Nghe du hameau de Bai Dai, subsistent encore les vestiges d’un complexe funéraire ainsi que les traces de la stèle de pierre érigée en la vingt-et-unième année de Minh Mang, conformément aux indications du Tran trieu thanh to cac xu dia do.
Comme de nombreux autres mausolées tran, Nguyen Lang a été gravement détruit par l’action du temps et les bouleversements historiques. En particulier, dans les années 1980 du XXe siècle, le site fut de nouveau endommagé par des fouilles clandestines destinées à la recherche de biens précieux.
Architecture et paysage
Bien que Nguyen Lang ait subi des destructions sévères dues au temps et aux profanations, les résultats des fouilles archéologiques permettent d’identifier de manière relativement complète les éléments essentiels du mausolée, notamment la fosse funéraire, le corridor d’accès (huyet dao) et la zone du sanctuaire principal (Chinh Tam).
La fosse funéraire présente un plan relativement vaste, d’environ 5 x 5,50 m, pour une profondeur proche de 4 m, indiquant une excavation intentionnelle conforme à certaines normes de l’architecture funéraire impériale. Le corridor d’accès, situé au sud, mesure environ 4,50 m de long et 3,10 m de large. Son extrémité méridionale comporte des marches descendant vers la tombe, tandis que la partie septentrionale est nivelée, assurant une transition relativement progressive entre l’extérieur et la chambre funéraire.
La confrontation des vestiges archéologiques avec les descriptions des habitants relatives aux pillages anciens autorise l’hypothèse, assez convaincante, d’une structure souterraine comparable à celle mise au jour dans la tombe de Nghia Hung à An Sinh. Le cercueil aurait été placé dans un système de double coffrage en bois de type « cage », assemblé à partir de troncs massifs empilés. Autour de ce coffrage se trouvaient des couches de composés légers, odorants et inflammables, puis, à l’extérieur, une couche de charbon de bois et de chaux en poudre d’une épaisseur moyenne de 50 à 60 cm. Entre les deux coffrages, des composés étaient également coulés afin de créer un milieu stérile dans la chambre funéraire, protégeant les restes et assurant la stabilité de l’ensemble. Ce procédé témoigne du maintien d’un haut niveau de techniques d’inhumation de la période tran, y compris durant la phase de déclin de la dynastie.
Au niveau de l’architecture de surface, les vestiges indiquent une composition très simplifiée. Le mausolée ne possède pas d’axe de voie sacrée (Than dao) long et nettement développé comme à Thai Lang ou au mausolée Tu Phuc ; l’espace de cour cérémonielle est organisé de manière élémentaire, presque seulement symbolique. L’élément le plus notable est la zone du sanctuaire funéraire, qui, habituellement centrale dans l’organisation des mausolées, se réduit ici à une petite construction assumant la fonction de Chinh Tam. Les traces de fondation montrent un plan carré d’environ 7,70 x 7,70 m, couvert de tuiles à motif de bouton de lotus, mais dans des proportions bien plus modestes que celles des mausolées antérieurs.
Dans l’ensemble des mausolées tran d’An Sinh, Nguyen Lang est considéré comme un mausolée de petite taille. Cette situation s’explique par le contexte historique : Dai Viet avait subi trois attaques et pillages de Thang Long par le Champa ; l’économie était épuisée et les ressources de l’État s’amenuisaient. Dans ces conditions, de grands investissements dans l’architecture funéraire n’étaient plus réellement possibles.
Classement patrimonial
Nguyen Lang est l’un des quatorze sites composant le complexe des vestiges historiques de la dynastie Tran à Dong Trieu, classé Monument national spécial par décision du Premier ministre (Décision n° 2383/QD-TTg du 9 décembre 2013).
Références
-
Kỷ yếu hội thảo khoa học: Giá trị Khu di tích Quốc gia Đặc biệt – Khu di tích lịch sử Nhà Trần tại Đông Triều Quảng Ninh.
- Nguyên Lăng – Lăng mộ vua Trần Nghệ Tông – Cổng TTĐT Ngành Giáo dục và Đào tạo Thành phố Đông Triều – Tỉnh Quảng Ninh.
- Viện sử học (dịch), 1998, Đại Việt sử ký toàn thư, Tập 1, Nxb Khoa học xã hội.
Tiếng Trung (中文)
名称与地理位置
元陵为陈朝第八位皇帝陈艺宗之陵。元陵位于一处东北—西南走向的长坡之上，现处于东潮安生社白垒村溪艺（Khe Nghe）一带居民庭园果树区内。
历史与人物
陈艺宗（1321—1394），讳陈府，为太上皇陈明宗第三子，生于辛酉年（1321年）腊月。即位前封恭定王。杨日礼篡位之变中，陈府成为诸亲王与大臣集结力量的核心，亲自统率兵马进军升龙，推翻杨日礼，于1370年恢复陈氏宗室帝统，并由此正式即皇帝位。
陈艺宗在位三年（1370—1372）。此后他主动传位于弟陈敬，即陈睿宗，自己退居太上皇达二十一年。甲戌年（1394年）十二月十五日去世，享年七十四岁，葬于元陵。
据旧史评述，陈艺宗性情温和，在平定内乱、恢复陈朝衰败后的基业方面功劳甚大。然而，由于缺乏必要的强硬与决断，其治下朝政逐渐走向衰弱：外患窥伺不绝，内政紊乱不靖，国家根基日益耗损，为后期王朝的衰亡埋下伏笔。
尽管他因从杨日礼手中夺回皇位而被肯定功绩，但亦常被评价为性格软弱、缺乏掌握实权的能力。其任由胡季犛逐步操控朝政，而边疆又屡遭占婆侵扰、升龙京城多次失守，使陈朝的衰弱与最终覆亡的责任难以与其角色相分离。
《大越史记全书》载：
“甲戌（1394），光泰七年……十二月十五日，太上皇崩，葬于安生元陵，庙号艺宗，谥光尧英哲皇帝。”
《陈朝圣祖各处地图》确认元陵位于旧时海阳省荆门府东潮县米山总督寨社。至明命二十一年（1840年），明命皇帝命立碑标记安生地区陈朝诸陵位置，其中包括陈艺宗元陵。
现今旧督寨社区域（今属安生社）白垒村溪艺一带，仍存一处陵墓遗迹，并可见明命二十一年所立石碑的残迹，符合《陈朝圣祖各处地图》所载。
与陈朝其他陵寝类似，元陵长期受岁月与历史变动影响而严重毁损。尤其在20世纪80年代前后，陵区又因盗掘寻宝现象而遭进一步侵害。
建筑与景观
尽管元陵因时间侵蚀与多次盗墓而破坏严重，但考古发掘成果仍可较为完整地识别陵墓的核心组成部分，包括墓穴、墓道与正寝区。
墓穴平面较大，约5×5.50米，深约4米，显示其开挖与营建具有明确规划，并遵循一定的皇室葬制规范。墓道位于南侧，长约4.50米，宽约3.10米；其南端设台阶下行，北段则处理为平整过渡，使外部空间与墓室内部之间形成较为缓和的连接。
将考古遗迹与当地居民关于早年盗掘情况的描述相互对照，可提出较具说服力的推测：元陵地宫结构与安生义兴墓所发现的地宫结构相近。即棺木置于两层“笼式”木椁之内，由整段原木叠置拼合而成。木椁外围包裹轻质复合物，带香味且易燃；最外层再覆盖一层木炭与石灰粉，平均厚度约50—60厘米。两层木椁之间亦填充复合材料，以营造地宫内的无菌环境，既保护遗骨，又增强椁室结构的稳定性。这种处理方式表明，即便在王朝衰微阶段，陈代葬制技术水准仍得以延续。
在地表建筑与景观层面，现存迹象显示元陵规模与形制均高度简化。其缺乏如太陵或思福陵那样发展完整、延伸清晰的神道轴线；行礼庭院的组织亦较为简略，几近象征性设置。最值得注意的是寝殿区——通常为陵寝布局核心——在此仅保留一处小型建筑，承担正寝功能。地基遗迹显示正寝平面呈正方形，约7.70×7.70米，屋面覆莲瓣瓦，但整体体量远小于早期诸陵。
将元陵置于安生陈朝陵墓群整体来看，它被普遍评估为规模较小的一座。其原因需结合当时大越的历史背景：国家曾三次遭占婆攻入升龙掠夺，经济凋敝，国力日渐枯竭。在此情势下，已难以再投入大量资源营建宏大的陵寝建筑。
等级认定
元陵为东潮陈朝历史遗迹区十四处遗址之一，于2013年12月9日依据第2383/QĐ-TTg号决定，被越南政府总理列为国家特别级历史遗迹。
参考文献
-
Kỷ yếu hội thảo khoa học: Giá trị Khu di tích Quốc gia Đặc biệt – Khu di tích lịch sử Nhà Trần tại Đông Triều Quảng Ninh.
- Nguyên Lăng – Lăng mộ vua Trần Nghệ Tông – Cổng TTĐT Ngành Giáo dục và Đào tạo Thành phố Đông Triều – Tỉnh Quảng Ninh.
- Viện sử học (dịch), 1998, Đại Việt sử ký toàn thư, Tập 1, Nxb Khoa học xã hội.
