Niên đại: Ngày 17 tháng 7 năm 1966
Chất liệu: Giấy
Kích thước: 21 × 13,5 cm; 21 × 27 cm
Số lượng: 4 nhóm bản thảo, tổng cộng 33 trang
Loại hiện vật: Hiện vật liên quan đến danh nhân
Nơi lưu giữ: Bảo tàng Hồ Chí Minh
Tác giả: Chủ tịch Hồ Chí Minh
Giới thiệu hiện vật
Bản thảo “Lời kêu gọi đồng bào và chiến sĩ cả nước” ngày 17 tháng 7 năm 1966 là một sưu tập tư liệu đặc biệt gắn với Chủ tịch Hồ Chí Minh trong thời kỳ cuộc kháng chiến chống Mỹ diễn ra quyết liệt. Sưu tập gồm 4 nhóm bản thảo với tổng cộng 33 trang, phản ánh khá đầy đủ quá trình hình thành văn bản: từ bản dự thảo ban đầu, những lần Chủ tịch Hồ Chí Minh trực tiếp sửa chữa, việc xin ý kiến các đồng chí lãnh đạo, cho tới bản hoàn chỉnh được Người đọc trên Đài Tiếng nói Việt Nam sáng ngày 17 tháng 7 năm 1966. Chính quá trình soạn thảo nhiều bước này khiến bộ tài liệu không chỉ có giá trị bởi nội dung lời kêu gọi, mà còn là nguồn tư liệu trực tiếp giúp tìm hiểu phương pháp làm việc, sự cân nhắc trong từng câu chữ và quá trình hình thành một văn kiện lịch sử quan trọng.
Bốn nhóm bản thảo
Sưu tập hiện vật gồm bốn nhóm tài liệu khác nhau.
Bản thứ nhất là bản dự thảo đánh máy gồm 3 trang, trên đó còn lưu lại bút tích sửa chữa trực tiếp của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Bản thứ hai gồm 3 trang do đồng chí Vũ Kỳ chép tay. Trên bản này, Chủ tịch Hồ Chí Minh ghi tên 9 đồng chí để xin ý kiến về nội dung dự thảo. Bản thứ ba gồm 7 bản đánh máy, mỗi bản 3 trang. Trên các bản lưu lại ý kiến đóng góp của 7 đồng chí trong Bộ Chính trị và Ban Bí thư. Bản thứ tư gồm 2 bản đánh máy, mỗi bản 3 trang. Trong đó, bản được đánh máy trên giấy trắng dày có bút tích của Chủ tịch Hồ Chí Minh và chính là bản Người sử dụng để đọc trên Đài Tiếng nói Việt Nam sáng ngày 17 tháng 7 năm 1966. Việc bảo tồn đồng thời các giai đoạn của quá trình soạn thảo giúp người nghiên cứu có thể theo dõi sự hình thành và hoàn thiện nội dung của lời kêu gọi.
Năm 1966, chiến tranh ở Việt Nam bước vào một giai đoạn đặc biệt ác liệt. Miền Bắc phải đối mặt với các hoạt động đánh phá bằng không quân, trong khi cuộc chiến ở miền Nam tiếp tục diễn biến căng thẳng. Trong bối cảnh ấy, Chủ tịch Hồ Chí Minh soạn thảo “Lời kêu gọi đồng bào và chiến sĩ cả nước”, nhằm khẳng định lập trường của Việt Nam về độc lập, tự do và hòa bình, đồng thời động viên toàn dân tiếp tục vượt qua khó khăn, kiên trì cuộc đấu tranh. Ngày 17 tháng 7 năm 1966, lời kêu gọi được Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc trên Đài Tiếng nói Việt Nam và sau đó được phổ biến rộng rãi.
“Không có gì quý hơn độc lập, tự do”
Giá trị tiêu biểu
Giá trị lịch sử: Bộ bản thảo gắn trực tiếp với ngày 17 tháng 7 năm 1966 và một giai đoạn quyết liệt của cuộc kháng chiến chống Mỹ, là nguồn tư liệu trực tiếp về một văn kiện quan trọng của lịch sử Việt Nam hiện đại.
Giá trị tư tưởng: Lời kêu gọi tập trung vào những giá trị cốt lõi là độc lập, tự do, hòa bình và quyền tự quyết của dân tộc, trong đó câu “Không có gì quý hơn độc lập, tự do” trở thành thông điệp nổi bật.
Giá trị tư liệu: Việc lưu giữ nhiều bản dự thảo, bản chép tay, bản có ý kiến góp ý và bản được sử dụng để đọc trên Đài Tiếng nói Việt Nam cho phép nghiên cứu khá đầy đủ quá trình hình thành văn bản.
Giá trị bút tích: Các nét sửa chữa, ghi chú và bổ sung trực tiếp của Chủ tịch Hồ Chí Minh làm tăng giá trị nguyên gốc và tính xác thực của bộ hiện vật.
Giá trị truyền thông lịch sử: Bản cuối cùng gắn trực tiếp với sự kiện Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc lời kêu gọi trên sóng phát thanh, cho thấy vai trò đặc biệt của phát thanh trong việc truyền tải thông điệp tới toàn dân trong thời chiến.
Với những giá trị đặc biệt về lịch sử, tư tưởng, tư liệu và bút tích, Bản thảo “Lời kêu gọi đồng bào và chiến sĩ cả nước” là một chứng tích quan trọng gắn với Chủ tịch Hồ Chí Minh và lịch sử Việt Nam năm 1966. Bộ tài liệu đồng thời lưu giữ quá trình hình thành của một thông điệp đã trở thành dấu ấn sâu đậm trong lịch sử hiện đại Việt Nam: “Không có gì quý hơn độc lập, tự do.”
Nguồn ảnh: Sưu tầm