Niên đại: Triều vua Khải Định
Chất liệu: Kim loại đồng
Kích thước: Đường kính 22 – 24 mm; độ dày: 0,8 – 0,9 mm; trọng lượng: 2,1 – 3,1 gram
Loại hình: Tiền lưu hành
Nơi phát hiện: Hoàng cung triều Nguyễn, Huế
Đơn vị lưu giữ: Ngân hàng Nhà nước Việt Nam
Giới thiệu hiện vật
Đồng tiền Khải Định thông bảo có dáng hình tròn, tâm đục lỗ vuông, thân tiền rất mỏng. Chu vi đồng tiền có biên viền trước và sau đều hẹp nhưng nổi rõ ràng, các đường nét gia công mang phong cách tương đồng với các loại tiền đồng kích thước nhỏ phát hành thời kỳ trước đó của nhà Nguyễn.
Mặt trước đúc nổi 4 chữ Hán thể Chân thư theo lối đối đọc chéo: Khải Định thông bảo 啟定通寳, xác định tiền được đúc chính thức dưới thời vua Khải Định. Khổ chữ to bản, nét chữ ngay ngắn, rõ ràng trên nền lòng tiền.
Mặt sau lưng tiền để trơn hoàn toàn, không có hoa văn hay ký tự minh văn.
Hiện vật được đúc bằng phương pháp thủ công vào năm thứ nguyên niên hiệu Khải Định 1916. Do chỉ được đúc trong thời gian ngắn, mẫu tiền đồng thủ công này có số lượng phát hành ra thị trường tương đối ít, chủ yếu phục vụ nhu cầu trao đổi buôn bán nhỏ của nhân dân trước khi chuyển sang các kỹ thuật dập máy hiện đại hơn.
Giá trị tiêu biểu
Giá trị lịch sử: Hiện vật gắn liền với năm đầu lên ngôi của hoàng đế Khải Định 1916, là bằng chứng vật chất cụ thể phản ánh chính sách tiền tệ và nỗ lực phát hành tiền đồng đầu thời kỳ này trong bối cảnh xã hội thuộc địa nửa phong kiến đầu thế kỷ XX.
Giá trị văn hóa: Phản ánh tập quán tiêu dùng và giao thương dân gian truyền thống thông qua việc tiếp tục sử dụng đồng tiền đồng tròn lỗ vuông để đáp ứng nhu cầu thanh toán thường nhật của người dân bản địa.
Giá trị nghệ thuật: Thể hiện nét đặc trưng của kỹ nghệ đúc kim loại thủ công truyền thống cuối triều Nguyễn: thân tiền mỏng chỉ dưới 1 mm nhưng gờ viền vẫn giữ được độ sắc nét, chữ Hán thể Chân thư to rõ và dễ phân định.
Giá trị độc đáo: Là phiên bản tiền Khải Định thông bảo đúc thủ công được chế tác trong thời gian rất ngắn với số lượng đúc hạn chế, sở hữu giá trị sưu tầm và nghiên cứu cao về tiến trình chuyển giao công nghệ tiền tệ thời Nguyễn.
Nguồn ảnh: Sưu tầm
