Niên đại: Triều vua Trần Thánh Tông
Chất liệu: Kim loại đồng
Kích thước: Đường kính: 23,8 mm; độ dày: 1 mm; trọng lượng: 2,3 gram
Loại hình: Tiền lưu hành
Nơi phát hiện: Hoàng thành Thăng Long
Đơn vị lưu giữ: Ngân hàng Nhà nước Việt Nam
Giới thiệu hiện vật
Đồng tiền mang hình dáng tròn dẹt với tâm đục lỗ vuông truyền thống. Cốt tiền khá mỏng mảnh và nhẹ dẹt, phản ánh đặc trưng luyện kim và quy cách phôi đồng của các triều vua Trần giữa thế kỷ XIII. Bù lại cho độ mỏng, cả hai mặt trước và sau đều được gia công phần biên mép rất rộng bản, gờ viền đúc nổi cao và sắc cạnh, tạo thế nâng đỡ cứng cáp giúp bề mặt chữ bên trong tránh bị mòn cọ xát.
Mặt trước tiền đúc nổi 4 chữ Hán: Thiệu Long thông bảo 紹隆通寳, bố cục theo lối Chân thư và đọc xoay vòng theo chiều kim đồng hồ (Thiệu – Long – Thông – Bảo). Nét chữ đanh đậm, dứt khoát và phân bố cân đối quanh tâm vuông; đặc biệt chữ “Thiệu” (紹) thể hiện lối viết giản ước chữ Hán thú vị khi bộ Mịch được viết tắt bằng 3 dấu chấm (糹), tạo nét nhận diện thư pháp rất gọn gàng.
Mặt sau lưng tiền để trơn hoàn toàn, phẳng phiu, để lộ màu ánh đồng sẫm tự nhiên qua thời gian chôn vùi trong lòng đất.
Hiện vật được ban hành ngay sau khi vua Trần Thánh Tông lên ngôi nối nghiệp vua cha Trần Thái Tông, mở ra niên hiệu Thiệu Long (1258) nhằm kiện toàn thể chế kinh tế, tiếp tục điều phối dòng tiền tệ phục vụ giao thương và khôi phục quốc gia sau cuộc kháng chiến chống quân Mông Cổ lần thứ nhất.
Giá trị tiêu biểu
Giá trị lịch sử: Đồng tiền gắn với giai đoạn trị vì của vị vua thứ hai triều Trần – thời điểm đất nước vừa bước qua khói lửa chiến tranh, bắt đầu thời kỳ xây dựng tiềm lực kinh tế – quốc phòng dài hạn chuẩn bị cho các cuộc kháng chiến vệ quốc vĩ đại tiếp theo. Hiện vật phản ánh tính liên tục, tự chủ và quy củ trong việc đúc tiền của triều đình Thăng Long khi chuyển giao quyền lực giữa hai thế hệ hoàng đế.
Giá trị văn hóa: Niên hiệu “Thiệu Long” gửi gắm tâm nguyện làm rạng rỡ và hưng thịnh dài lâu cơ nghiệp nhà Trần; câu chữ đúc trên tiền tệ là biểu trưng cho chủ quyền độc lập của vương triều Đại Việt, đồng thời phản ánh tính linh hoạt trong văn hóa chữ Hán của người Việt qua cách giản lược nét viết chữ “Thiệu”.
Giá trị nghệ thuật: Thể hiện rõ nét phong cách tạo hình tiền tệ thời Trần với sự kết hợp giữa phôi tiền thanh mỏng và biên mép cực kỳ rộng bản; nghệ thuật thư pháp Chân thư với nét chữ đanh thép, đậm đà, bố cục đọc vòng nhịp nhàng, tạo nên vẻ đẹp mộc mạc, khúc chiết và khỏe khoắn.
Giá trị độc đáo: Mang đặc điểm thư pháp học dị biệt với lối viết bộ Mịch 3 chấm độc đáo trên tiền cổ; hiện vật được phát hiện tại Hoàng thành Thăng Long đóng góp thêm chứng cứ khảo cổ học vững chắc về niên đại phân bố các tầng văn hóa tiền tệ thời Trần sơ kỳ.
Nguồn ảnh: Sưu tầm
