Niên đại: Thế kỷ XVIII, thời Lê Trung Hưng.
Chất liệu: Gỗ, phủ sơn son.
Số lượng: 01 pho tượng.
Loại hình: Điêu khắc tượng tròn Phật giáo kết hợp tín ngưỡng dân gian.
Đơn vị lưu giữ: Chùa Tổ (Phúc Nghiêm tự)
Xếp hạng: Bảo vật quốc gia.
Giới thiệu bảo vật
Tượng Phật Mẫu Man Nương chùa Phúc Nghiêm được tạo tác vào thế kỷ XVIII, thời Lê Trung Hưng, thuộc loại hình điêu khắc tượng tròn, thể hiện hình tượng trong tư thế tọa thiền trên tòa sen. Pho tượng phủ sơn son màu đỏ sẫm, không trang trí hoa văn cầu kỳ, nổi bật với tạo hình nữ tính, khỏe khoắn và giàu tính biểu cảm. Tòa sen hình elip gồm ba lớp cánh sen, góp phần tạo nên vẻ trang nghiêm, thanh thoát cho tổng thể. Điểm đặc biệt của pho tượng là hình tượng không mặc pháp y, thể hiện dấu ấn riêng của tín ngưỡng dân gian trong quá trình dung hợp với Phật giáo. Qua thời gian, bề mặt tượng và tòa sen xuất hiện một số vết nứt, bong tróc sơn, song hiện vật vẫn được đánh giá là có tính nguyên gốc, toàn vẹn và xác thực cao. Tượng Phật Mẫu Man Nương gắn liền với hệ thống tín ngưỡng Tứ Pháp vùng Dâu – Luy Lâu, phản ánh quá trình tiếp nhận và bản địa hóa Phật giáo tại Việt Nam. Hình tượng Man Nương không chỉ mang ý nghĩa tôn giáo mà còn gắn với tín ngưỡng cầu mưa, cầu mùa của cư dân nông nghiệp, thể hiện khát vọng mưa thuận gió hòa, mùa màng no đủ và cuộc sống bình an.
Giá trị tiêu biểu
Giá trị lịch sử: Pho tượng là tư liệu quan trọng góp phần nghiên cứu lịch sử Phật giáo và sự hình thành, phát triển của tín ngưỡng Tứ Pháp tại vùng Dâu – Luy Lâu.
Giá trị nghệ thuật: Tượng thể hiện phong cách điêu khắc thế kỷ XVIII qua hình khối khỏe khoắn, đường nét giản dị và tạo hình giàu sức biểu cảm. Lớp sơn son đỏ sẫm cùng tòa sen ba lớp cánh tạo nên vẻ đẹp trang nghiêm, mang dấu ấn thẩm mỹ truyền thống.
Giá trị tôn giáo và tín ngưỡng: Hình tượng Phật Mẫu Man Nương phản ánh sự dung hợp giữa Phật giáo với tín ngưỡng bản địa, đặc biệt là tục thờ các hiện tượng tự nhiên gắn với mây, mưa, sấm, chớp của cư dân nông nghiệp Việt Nam.
