Giới thiệu chung về Lễ hội Trường Yên
Lễ hội Trường Yên, còn gọi là Lễ hội Hoa Lư hay Lễ hội cờ lau Hoa Lư, được tổ chức hằng năm tại xã Trường Yên, huyện Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình – nơi từng đặt kinh đô Hoa Lư của nước Đại Cồ Việt cách nay gần mười thế kỷ.
Đối tượng được suy tôn trong lễ hội là vua Đinh Tiên Hoàng và vua Lê Đại Hành.
Hiện nay, lễ hội diễn ra từ ngày 9 đến ngày 11 tháng Ba âm lịch (chính hội là ngày 10). Theo truyền thống dân gian, có nơi ghi nhận lễ hội kéo dài từ mồng 8 đến 13 tháng Ba âm lịch. Đây là dịp nhân dân tưởng nhớ công lao to lớn của vua Đinh – người đã dẹp loạn 12 sứ quân, thống nhất đất nước, mở ra thời kỳ độc lập tự chủ sau gần một nghìn năm Bắc thuộc.
Câu ca xưa vẫn nhắc:
Ai là con cháu Rồng Tiên,
Tháng ba mở hội Trường Yên thì về.
Về thăm đền cũ Đinh – Lê,
Non xanh nước biếc bốn bề như xưa.
Những ngày hội là những ngày vui tươi, nhộn nhịp, sôi động, thể hiện tinh thần thượng võ, giàu tính nhân văn và đậm bản sắc văn hóa dân tộc Việt Nam.
Nguồn gốc và bối cảnh lịch sử
Xã Trường Yên xưa thuộc huyện Gia Viễn, nay là huyện Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình. Đây chính là nơi đặt kinh đô Hoa Lư của nước Đại Cồ Việt dưới triều Đinh và Tiền Lê.
Dấu tích thành cổ Hoa Lư có diện tích gần 300 ha, trong đó gần một nửa là khu nội thành với nhiều công trình kiến trúc bằng đá và đất nung như điện Bách Thảo Thiên Tuế, điện Phong Lưu, điện Tử Hoa, điện Bồng Lai, điện Cực Lạc. Ngoài ra còn có nhiều di tích quan trọng như chùa Nhất Trụ với cột kinh đá khắc bài Kinh Lăng Nghiêm; Ghềnh Tháp – nơi vua Đinh duyệt thủy quân; núi Cột Cờ; hang Muối; hang Tiền; động Thiên Tông – tiền đồn của kinh đô.
Trải qua hơn mười thế kỷ mưa nắng, phần lớn kiến trúc xưa đã bị tàn phá. Hiện còn lại hai công trình quan trọng được xây dựng vào thế kỷ XVII là đền vua Đinh và đền vua Lê.
Đền vua Đinh được xây theo kiểu “nội công ngoại quốc”, gồm ba tòa: Bái đường (trên đề ba chữ thếp vàng “Chính Thống Thủy”), Thiên Hương – nơi thờ bốn vị công thần nhà Đinh, và chính cung đặt tượng vua Đinh Tiên Hoàng cùng các hoàng tử.
Đền vua Lê thờ vua Lê Đại Hành ở vị trí trung tâm, bên phải là tượng Hoàng Thái hậu (tương truyền là Dương Vân Nga), bên trái là tượng vua Lê Ngọa Triều.
Xưa kia, hội Trường Yên là quốc lễ do triều đình phong kiến tổ chức hằng năm vào ngày 10 tháng 3 âm lịch – ngày vua Đinh tức vị. Dưới thời Pháp thuộc, lễ hội từng bị gián đoạn, chỉ được mở lại rải rác vào những năm 1920, 1941, 1943. Trong thời chiến tranh, sinh hoạt lễ hội lắng xuống, nhưng nhân dân vẫn duy trì việc thắp hương tưởng niệm. Từ năm 1982, lễ hội được phục hồi và từ năm 1983 được tổ chức hằng năm với quy mô lớn, thu hút đông đảo du khách.
Vùng đất Hoa Lư được bao bọc bởi núi non hiểm trở, phía trước có sông Hoàng Long, phía sau là rừng đại ngàn. Người xưa từng tự hào so sánh “Hoa Lư thị hán Trường An”. Không chỉ có thế đất hiểm yếu, nơi đây còn có lòng dân đoàn kết, chất phác, giàu lòng yêu nước – yếu tố “nhân hòa” bảo đảm sự tồn tại của kinh đô khi có ngoại xâm.
Không gian văn hóa và di tích trung tâm
Lễ hội diễn ra chủ yếu tại hai đền thờ vua Đinh và vua Lê ở xã Trường Yên.
Không gian lễ hội gắn liền với sông Hoàng Long – con sông gắn với truyền thuyết thời niên thiếu của Đinh Bộ Lĩnh. Theo truyền thuyết, khi bị chú là Đinh Thúc Dự đuổi đánh vì giết trâu khao bạn, Đinh Bộ Lĩnh chạy đến bờ sông. Không có đò qua sông, ông gọi lớn thì một con rồng vàng nổi lên làm cầu cho ông đi qua. Từ đó, con sông mang tên Hoàng Long, còn quả núi nơi người chú cắm gươm xuống được gọi là núi Cắm Gươm.
Ngoài giá trị lịch sử, nơi đây còn gây ấn tượng bởi sự hài hòa giữa kiến trúc cổ kính và thiên nhiên hùng vĩ. Cảnh sắc non xanh nước biếc khiến nhiều người ví nơi đây như “Hạ Long trên cạn”.
Phần lễ – Nghi thức truyền thống
Mở đầu lễ hội là lễ rước nước. Đoàn rước xuất phát từ đền vua Đinh ra sông Hoàng Long – nơi vua Đinh từng tắm khi còn nhỏ. Đi đầu là cờ, quạt, lọng, phường bát âm; tiếp đến là kiệu Long đình đặt một chiếc ché để đựng nước Thánh. Nam giới mặc quần trắng, áo the, thắt lưng xanh hoặc đỏ; người cầm cờ đội nón nhỏ. Theo sau là các cụ cao niên mặc áo lễ, các chức dịch và nhà sư.
Tại bến sông, đoàn làm lễ lấy nước đổ vào ché, rồi rước về đền để tế. Việc lấy nước vừa là tưởng nhớ tiền nhân, vừa thể hiện ước mong mưa thuận gió hòa, mùa màng tươi tốt, đời sống thịnh vượng.
Lễ tế được tiến hành vào ban đêm tại cả hai đền. Trong tiếng chiêng trống trầm hùng, khói hương lan tỏa, bản văn tế bằng chữ Hán gồm chín đoạn (cửu khúc) được xướng lên. Sau mỗi đoạn, hai người phường nhà trò (một nam, một nữ) diễn giải lại nội dung bằng lời hát ca trù. Lễ tế kết thúc bằng một tràng pháo dài, sau đó khách hành hương vào dâng hương, chiêm bái.
Lễ mộc dục
Lễ mộc dục là lễ tắm tượng, nghi lễ này được tiến hành vào giờ tý của ngày khai hội. Trước khi làm lễ, thủ từ phải làm lễ cáo xin phép vua cho được thực hiện nghi lễ mộc dục và làm lễ gia quan (mặc áo, đội mũ cho tượng).
Lễ rước nước
Công việc chuẩn bị cho đám rước được thực hiện trước một ngày. Người ta cắm sẵn ở giữa dòng sông Hoàng Long – nơi có mực nước khá sâu một cây tre to. Ngọn tre có treo một dải phướn bằng giấy màu vàng với chiều dài khoảng gần một mét, chiều rộng khoảng một gang tay. Đoàn rước nước bắt đầu rước từ đền thờ vua Đinh ra bến Hoàng Long vào buổi sáng ngày khai hội, thường vào giờ Thìn. Đi đầu là người mang cờ ngũ sắc lớn, tiếp đến là phường bát âm, gồm có: đàn sáo, trống, mõ, nhị, thanh la. Tiếp theo là kiệu bát cống có đặt hương án phủ vải điều, bên trong đặt một chóe nước cỡ lớn. Kiệu do các trai tráng được tuyển chọn khiêng. Tiếp đến là những cỗ kiệu song hành, bát cống. Trên kiệu có hương hoa, nến, quả phẩm. Cạnh mỗi cỗ kiệu là một bô lão đi xin thần sông cho nguồn nước quý… Sau kiệu là đoàn quan khách về tham dự lễ hội. Khi đến bến sông, kiệu rước chóe nước được đưa xuống thuyền, tiếp đến là sư tử, rồng vàng, phường bát âm. Tới gần điểm xin nước, các thuyền rồng sư tử quay mũi chầu về nơi có cây nêu, nhạc ngừng. Vị chủ tế trịnh trọng đọc bản sớ trình xin nước. Đọc xong sớ, bốn cô gái chưa chồng múc nước sông đổ vào chóe. Khi các cô gái múc nước sông đổ vào bình, tiếng trống nổi lên như để tạ ơn thần sông. Mọi người lễ vái, hoan hỉ rước nước lên kiệu về đền vua Đinh.
Năm 1983, lễ rước nước có một số biến đổi. Đội hình rước nước: Dẫn đầu là đội trống (trống cái, trống con), tiếp đến là ba cỗ lọng lớn, đoàn người mang bát bửu, đoàn người mang cờ tổ quốc, cờ hội. Trang bị các thuyền trên sông (thuyền nan) gồm: Cờ hội (mỗi thuyền một cờ ngũ sắc), cờ phướn (6 – 8 cờ), người vận trang phục ngày hội ngồi hai bên mạn thuyền, cầm mái chèo bơi thuyền (tựa bơi chải). Các cụ bô lão với trang phục quần áo dài thụng xanh thắt lưng, mũ cánh chuồn, cầm hai bình sứ cổ, loại bình cỡ trung giao cho các thiếu nữ múc nước. Hai bình nước này có thể biểu hiện cho hai triều đại Đinh và Lê. Thanh la gồm 10 chiếc, mỗi thuyền một chiếc. Khiêng kiệu rước nước (kiệu bát cống) là 8 cô gái mặc áo dài tân thời. Hai bình nước được rước về đặt ở hai bên bệ thờ chính tẩm đền vua Đinh.
Năm 1997, cuộc rước nước diễn ra bề thế long trọng vào khoảng giờ thìn ngày mồng 9 tháng 3 âm lịch. Đi đầu đoàn rước là kiệu bát cống chở bình sứ đựng nước, tiếp theo là đội rồng sư tử, phường bát âm, các đoàn đại biểu, dân chúng. Đến bờ sông, sư tử rồng vàng xuống thuyền trước (sư tử một thuyền, rồng vàng ba thuyền), tiếp đến là thuyền chở hương án có đặt một bình sứ cỡ lớn, đoàn trống nhạc bát âm bát bửu… Trên bến sông có rất nhiều thiếu niên đội mũ nghi thức đội, cầm kiếm, cờ lau, đầu chít khăn đỏ tượng trưng cho lớp trẻ thời Đinh Bộ Lĩnh tập trận. Tiếp theo thuyền rồng, sư tử là thuyền chở hương án, có ba cụ bô lão với trang phục hai áo thụng xanh, một áo thụng vàng, mũ quan triều, rồi đến thuyền các vị chức sắc, đại biểu, nam thanh nữ tú. Phía trước mỗi thuyền có một thiếu niên chít khăn đỏ thủ rìu dơ cao cây bát bửu sơn son thiếp vàng. Riêng đứng đầu thuyền chở sư tử là một phụ nữ trang phục ngày hội, chắp tay phía trước ngực, đọc những lời khấn tế trước khi tiến hành việc lấy nước sông. Một vị bô lão cầm tờ sớ tấu bên cạnh cây nêu, phía trước là hương án đặt bình sứ làm lễ tấu. Gần đó là các cô gái đốt những tờ tiền vàng mã rồi thả xuống sông. Lúc đó rồng múa uốn lượn thể hiện động tác uống nước cạnh cây nêu, hai cô gái múc nước đổ vào bình sứ. Lúc rước nước trở về, đoàn rước đi theo thứ tự: sư tử ký cầu, trống rước cùng cờ đỏ sao vàng, rồng vàng, cờ phướn, kiệu rước, phường bát âm cử nhạc, đoàn người dự lễ. Khi về đến sân đền vua Đinh, hai bô lão rước bình nước vào cửa đền. Phía trong hai cô gái đỡ bình nước từ tay các bô lão đưa vào nhang án chính tẩm. Ông từ khăn áo chỉnh tề làm nghi lễ thắp hương. Các vị khách lần lượt thắp hương vái vua Đinh.
Lễ dâng hương đền vua Đinh
Lễ dâng hương bắt đầu bằng 3 hồi trống đại với 9 tiếng chiêng, phường bát âm cử nhạc. Sau đó, các vị chức sắc, các đoàn tế lần lượt dâng hương theo nội dung: dâng hương, cúc cung bái, dâng hương tuần đầu, đọc lời chúc bằng chữ Hán, Nôm (ngày nay là chữ Quốc ngữ), cúc cung bái, dâng hai tuần rượu.
Tế nữ quan
Tham gia tế nữ quan là các đoàn tế của địa phương và các nơi khác đến giao lưu. Đội tế nữ quan thường trên 10 người, mặc quần áo tế, thắt lưng, mũ kim tuyến, chân đi giày, với các vai chánh tế, bồi tế, chấp sự,…
Tuần tự cuộc tế: đông xướng, tây xướng, nhạc sênh tựu vị (đội nhạc dân tộc vào vị trí), chủ soát tế vật (người chấp sự dẫn chủ tế vào nội điện đền vua Đinh xem xét lễ vật, tế chủ cập các chấp sự giả nghệ quán tẩy sở (chủ tế, bồi tế đến chỗ rửa tay và lau tay), bồi tế viên tựu vị (bồi tế vào chiếu hoa cạp điều trải trên sân đền), tế chủ tựu vị (chủ tế vào chiếu), thượng hương (hai chấp sự hai bên bưng đỉnh lư hương và hộp đựng trầm hương giao cho chủ tế. Chủ tế quỳ vái và đặt lên hương án.
Từ lúc này, nhạc bát âm bắt đầu nổi lên cho đến hết cuộc tế (gồm trống cái, trống con, mõ, não bạt, sáo, nhị, gần đây có cả người biểu diễn múa chén), nghênh thần cúc cung bái (chủ tế, bồi tế bái bốn lạy), bình thân phục vị (đoàn tế đứng nghiêm trang kính cẩn hai tay vòng trước ngực), hành sơ hiến lễ (tiến hành dâng rượu lần thứ nhất, do bồi tế trịnh trọng đưa be rượu hoặc quả rượu cho chủ tế dâng lên hương án), nghệ tửu tượng sở, tửu tượng giả cử mịch (một người nội tán đứng dưới tán bước lên mở nút chai rượu), chước tửu (rót rượu ra chén), nghệ hương án tiền (chủ tế cùng hai vị nội tán bước lên chiếu trước gần hương án), quỵ, tiến tước, phủ phục, hơng, bình thân, độc chúc, chuyển chúc, phủ phục, hơng bái, tiến tửu (2 lần cách thức như lần đầu) hóa chúc, đốt bản văn chúc, lễ tạ.
Phần hội – Hoạt động văn hóa dân gian
Sau phần lễ là phần hội với nhiều trò chơi dân gian như thi vật, thi bơi chải trên sông Hoàng Long, thi thổi cơm, múa lân, múa rồng, đu tiên, cờ người.
Đặc sắc nhất là trò “cờ lau tập trận”. Trò diễn tái hiện thời thơ ấu của Đinh Bộ Lĩnh khi cùng bạn chăn trâu bẻ lau làm cờ, chia phe đánh trận. Từ 80 đến 100 thiếu niên khỏe mạnh được chọn, chia làm hai phe với trang phục khác nhau, mang côn, kiếm và cờ hiệu bằng bông lau. Có cả mô hình đầu trâu tượng trưng cho bầy trâu mục đồng.
Thiếu niên đóng vai Đinh Bộ Lĩnh mặc áo vàng, đội mão vua. Trong một số mô tả khác, tướng đóng vai vua Đinh mặc quần đen sọc đỏ, đội mũ Bình Thiên bằng rơm, tay cầm bông lau, có khi ngồi trên lưng trâu khỏe. Cuộc tập trận diễn ra tại bãi Hang Trâu trong tiếng chiêng trống dồn dập. Khi kết thúc, “vua” được công kênh lên cao giữa tiếng reo hò vang dậy.
Ngoài ra còn có trò kéo chữ. Người tham gia mặc áo trắng, quần xanh, thắt lưng đỏ, tay cầm gậy có cuộn giấy màu. Theo hiệu lệnh, họ xếp đội hình tạo thành chữ “THÁI BÌNH” (niên hiệu vua Đinh) và “THIÊN PHÚC” (niên hiệu vua Lê), thể hiện ước vọng thái bình muôn đời.
Giá trị lịch sử – văn hóa của lễ hội
Lễ hội Trường Yên là cuộc hành hương về cố đô xưa, nơi ghi dấu thời kỳ mở nước huy hoàng. Thông qua các nghi lễ và trò diễn, lễ hội khơi dậy lòng tự hào dân tộc, nhắc nhớ công lao dựng nước và giữ nước của hai triều đại Đinh – Tiền Lê.
Việc phục hồi và duy trì lễ hội mang ý nghĩa lớn về mặt xã hội, nhân văn và thẩm mỹ. Nếu tiếp tục được đầu tư tôn tạo, khu di tích Hoa Lư sẽ trở thành điểm đến văn hóa – lịch sử độc đáo, thu hút đông đảo du khách trong và ngoài nước đến tham quan, nghiên cứu và thưởng ngoạn.
Tài liệu tham khảo
- Nguyễn Thụy An (Biên soạn), 2015, Lễ hội Việt Nam, Nxb Thanh niên.
- Thạc Phương – Lê Trung Vũ (2015), 60 lễ hội truyền thống Việt Nam, Nxb Tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh.
Ngôn ngữ khác
Tiếng Anh
General introduction about Festival Truong Yen
Festival Truong Yen, also call Festival Hoa Lu or Festival flag reed Hoa Lu, be organize every year at commune Truong Yen, district Hoa Lu, province Ninh Binh – place once place capital Hoa Lu of country Dai Co Viet about nearly one thousand year ago.
Object be honor in festival is king Dinh Tien Hoang and king Le Dai Hanh.
Present, festival take place from day 9 to day 11 month Three lunar calendar (main festival is day 10). According tradition folk, have place record festival last from day 8 to 13 month Three lunar calendar. This is occasion people remember merit great of king Dinh – person who suppress chaos 12 warlord, unify country, open period independence autonomy after nearly one thousand year Northern domination.
Verse folk old still remind:
“Ai la con chau Rong Tien,
Thang ba mo hoi Truong Yen thi ve.
Ve tham den cu Dinh – Le,
Non xanh nuoc biec bon be nhu xua.”
Those day festival are day joyful, bustling, lively, express spirit martial, rich humanity and strong identity culture nation Viet Nam.
Origin and background history
Commune Truong Yen old belong district Gia Vien, now is district Hoa Lu, province Ninh Binh. This exactly is place set capital Hoa Lu of country Dai Co Viet under dynasty Dinh and Tien Le.
Trace citadel ancient Hoa Lu have area nearly 300 ha, in that nearly half is area inner citadel with many construction architecture by stone and brick baked like palace Bach Thao Thien Tue, palace Phong Luu, palace Tu Hoa, palace Bong Lai, palace Cuc Lac. Besides also have many monument important like pagoda Nhat Tru with pillar sutra stone carve text Kinh Lang Nghiem; Ghenh Thap – place king Dinh review navy; mountain Cot Co; cave Muoi; cave Tien; cave Thien Tong – outpost of capital.
Through more one thousand year rain sun, most architecture old have be destroy. Present remain two construction important build in century XVII are temple king Dinh and temple king Le.
Temple king Dinh be build follow style “noi cong ngoai quoc”, include three building: Bai duong (on write three word gold “Chinh Thong Thuy”), Thien Huong – place worship four official meritorious house Dinh, and main palace place statue king Dinh Tien Hoang together princes.
Temple king Le worship king Le Dai Hanh at position center, side right is statue Empress Dowager (tradition say is Duong Van Nga), side left is statue king Le Ngoa Trieu.
Old time, festival Truong Yen is national ceremony by court feudal organize every year on day 10 month 3 lunar calendar – day king Dinh enthrone. Under time French colonial, festival once be interrupt, only be open again scattered on year 1920, 1941, 1943. In time war, activity festival quiet down, but people still maintain incense memorial. From year 1982, festival be restore and from year 1983 be organize every year with scale large, attract many visitor.
Region land Hoa Lu be surround by mountain dangerous, front have river Hoang Long, back is forest big. People old once proud compare “Hoa Lu thi han Truong An”. Not only have terrain dangerous, place here also have heart people united, honest, rich patriotism – factor “nhan hoa” ensure existence of capital when have foreign invasion.
Space culture and monument center
Festival take place mainly at two temple worship king Dinh and king Le at commune Truong Yen.
Space festival attach with river Hoang Long – river attach with legend time childhood of Dinh Bo Linh. According legend, when be uncle Dinh Thuc Du chase beat because kill buffalo treat friend, Dinh Bo Linh run to bank river. No boat cross river, he call loud then one dragon gold rise make bridge for him go across. From that, river carry name Hoang Long, and mountain where uncle stick sword down be call mountain Cam Guom.
Besides value history, place here also impress by harmony between architecture ancient and nature majestic. Scenery mountain green water blue make many people compare place here like “Ha Long on land”.
Ritual part – Ceremony traditional
Open festival is ceremony procession water. Group procession start from temple king Dinh go to river Hoang Long – place king Dinh once bathe when small. Lead is flag, fan, parasol, group bat am; next is palanquin Long dinh place one jar contain water Sacred. Male wear pants white, shirt the, belt green or red; person carry flag wear hat small. Follow after is elders wear robe ceremony, officials and monk.
At wharf river, group make ceremony take water pour into jar, then procession return temple to sacrifice. Action take water vừa is remember ancestor, vừa express wish rain thuận wind hoa, crop fresh good, life prosperous.
Ceremony sacrifice be conduct at night at both temple. In sound gong drum deep strong, smoke incense spread, text ritual by chữ Han include nine section (cuu khuc) be chant up. After each section, two person group nha tro (one male, one female) explain again content by singing ca tru. Ceremony end by one line firecracker long, after that pilgrim visitor enter offer incense, worship.
Ceremony moc duc
Ceremony moc duc is ceremony bathe statue, ritual this be conduct at hour ty of day open festival. Before make ceremony, keeper temple must make ceremony report ask permission king for be perform ritual moc duc and make ceremony gia quan (wear clothes, wear hat for statue).
Ceremony procession water
Work prepare for procession be perform before one day. People plant ready at middle flow river Hoang Long – place have water level quite deep one bamboo tree big. Top bamboo have hang one strip banner by paper color yellow with length about nearly one meter, width about one palm hand. Group procession water begin procession from temple worship king Dinh to wharf Hoang Long in morning day open festival, usually at hour Thin. Lead is person carry flag five color large, next is group bat am, include: flute, drum, wooden bell, nhi, thanh la. Next is palanquin bat cong have place altar cover cloth red, inside place one jar water size large. Palanquin by young men be select carry. Next are those palanquin parallel, bat cong. On palanquin have incense flower, candle, fruit offering. Beside each palanquin is one elder go ask river god for source water precious… After palanquin is group guest attend festival. When arrive wharf river, palanquin carry jar water be bring down boat, next is lion, dragon gold, group bat am. Near point ask water, the dragon lion boat turn bow worship toward place have bamboo pole, music stop. Main officiant solemn read petition ask water. Read finish petition, four girl not married scoop water river pour into jar. When the girls scoop water river pour into jar, sound drum rise like thank river god. Everyone bow worship, joyful procession water lên palanquin return temple king Dinh.
Year 1983, ceremony procession water have some change. Formation procession water: Lead is team drum (drum big, drum small), next is three big parasol, group carry bat buu, group carry flag nation, flag festival. Equip boat on river (boat bamboo) include: flag festival (each boat one flag five color), flag banner (6 – 8 flag), people wear costume day festival sit two side boat hold paddle row boat (like row trai). Elders with costume robe blue belt, hat wing, hold two jar porcelain ancient size medium give for young girl scoop water. Two jar water this can represent for two dynasty Dinh and Le. Thanh la include 10 piece, each boat one piece. Carry palanquin procession water (palanquin bat cong) is 8 girl wear ao dai modern. Two jar water be procession return place at two side altar main temple king Dinh.
Year 1997, procession water take place grand solemn about hour Thin day 9 month 3 lunar calendar. Lead group procession is palanquin bat cong carry jar porcelain contain water, next is team dragon lion, group bat am, group representative, people. Arrive bank river, lion dragon gold go down boat first (lion one boat, dragon gold three boat), next is boat carry altar place one jar porcelain large, group drum music bat am bat buu… On bank river have many youth wear hat ritual team, hold sword, flag reed, head tie scarf red symbolize youth time Dinh Bo Linh drill battle. Next boat dragon, lion is boat carry altar, have three elder with costume two robe blue, one robe yellow, hat court, then boat official, representative, young men women. Front each boat have one youth tie scarf red hold axe raise high one bat buu lacquer gold. Especially stand head boat carry lion is one woman costume festival, clasp hand before chest, read prayer before conduct action take water river. One elder hold petition stand beside bamboo pole, front is altar place jar porcelain make ceremony present. Near there are girls burn paper money gold then release down river. At that time dragon dance winding show action drink water beside bamboo pole, two girl scoop water pour into jar porcelain. When procession water return, group go order: lion ky cau, drum procession with flag red star yellow, dragon gold, flag banner, palanquin procession, group bat am play music, group people attend ceremony. When return arrive yard temple king Dinh, two elder bring jar water into gate temple. Inside two girl receive jar water from hand elders bring into altar main palace. Temple keeper dress proper make ritual burn incense. Guest each person burn incense bow king Dinh.
Ceremony offer incense temple king Dinh
Ceremony offer incense begin by 3 round drum big with 9 sound gong, group bat am play music. After that, officials, group sacrifice sequential offer incense according content: offer incense, bow respectful, offer incense first round, read blessing by chữ Han, Nom (today is chữ Quoc ngu), bow respectful, offer two round wine.
Sacrifice female official
Participate sacrifice female official are group sacrifice of local and other place come exchange. Team sacrifice female official usually more 10 person, wear clothes ceremony, belt, hat glitter, foot wear shoe, with role main officiant, assistant officiant, attendant,…
Order ceremony: east announce, west announce, music sinh gather position (team music folk enter position), main check offering (attendant lead main officiant enter inner temple king Dinh examine offering, officiant and attendant go wash hand place), assistant officiant enter position (assistant officiant enter mat spread yard temple), main officiant enter position (main officiant enter mat), offer incense (two attendant both side carry incense burner and box contain incense give main officiant. Main officiant kneel bow and place on altar.
From time this, music bat am begin play until end ceremony (include drum big, drum small, wooden bell, cymbal, flute, nhi, recent also have person perform dance cup), welcome deity bow four bow, stand straight position, conduct first offering ceremony (conduct offer wine first time, by assistant officiant solemn bring bottle wine or jar wine for main officiant offer on altar), go place wine servant, servant open bottle wine, pour wine into cup, go altar front (main officiant with two attendant step up mat front near altar), kneel, present cup, prostrate, incense, stand straight, read prayer, transfer prayer, prostrate, incense bow, present wine (2 time method like first time) burn prayer text, burn text blessing, ceremony thanks.
Festival part – Activity culture folk
After ritual part is festival part with many game folk like contest wrestling, contest row boat trai on river Hoang Long, contest blow cook rice, dance lion, dance dragon, swing fairy, chess human.
Special most is play “flag reed drill battle”. Play performance reenact time childhood of Dinh Bo Linh when with friend herd buffalo break reed make flag, divide side fight battle. From 80 to 100 youth strong be select, divide become two side with costume different, carry stick, sword and flag sign by cotton reed. Also have model head buffalo symbolize herd buffalo herder.
Youth act role Dinh Bo Linh wear shirt yellow, wear crown king. In some description other, general act role king Dinh wear pants black stripe red, wear hat Binh Thien by straw, hand hold reed, sometimes sit on back buffalo strong. Battle drill take place at field Hang Trau in sound gong drum rapid. When end, “king” be lift high in middle shout cheer loud.
Besides also have play pull letter. People participate wear shirt white, pants blue, belt red, hand hold stick have roll paper color. According signal, they arrange formation create word “THAI BINH” (era name king Dinh) and “THIEN PHUC” (era name king Le), express wish peace forever.
Value history – culture of festival
Festival Truong Yen is pilgrimage return capital old, place mark period open country glorious. Through ritual and performance play, festival awaken pride nation, remind merit build country and protect country of two dynasty Dinh – Tien Le.
Action restore and maintain festival carry meaning large about social, human and aesthetic. If continue be invest restore, area monument Hoa Lu will become destination culture – history unique, attract many visitor domestic and foreign come visit, research and enjoy.
Reference document
- Nguyễn Thụy An (Biên soạn), 2015, Lễ hội Việt Nam, Nxb Thanh niên.
- Thạc Phương – Lê Trung Vũ (2015), 60 lễ hội truyền thống Việt Nam, Nxb Tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh.
Tiếng Trung
介绍 一般 关于 节日 长安
节日 长安， 也 叫 节日 华闾 或 节日 旗 芦 华闾， 被 组织 每年 在 社 长安， 县 华闾， 省 宁平 – 地方 曾经 放 首都 华闾 的 国家 大瞿越 距今 近 十 世纪。
对象 被 尊崇 在 节日 是 王 丁先皇 和 王 黎大行。
现在， 节日 发生 从 日 9 到 日 11 月 三 阴历（正 会 是 日 10）。 根据 传统 民间， 有 地方 记录 节日 延长 从 初 8 到 13 月 三 阴历。 这是 机会 人民 纪念 功劳 巨大 的 王 丁 – 人 已 平定 乱 12 使君， 统一 国家， 开出 时期 独立 自主 后 近 一 千 年 北属。
句 歌 旧 仍 提醒：
“Ai la con chau Rong Tien,
Thang ba mo hoi Truong Yen thi ve.
Ve tham den cu Dinh – Le,
Non xanh nuoc biec bon be nhu xua.”
那些 日 会 是 那些 日 快乐， 热闹， 活跃， 表现 精神 尚武， 丰富 性 人文 和 深 厚 本色 文化 民族 越南。
来源 和 背景 历史
社 长安 旧 属于 县 嘉远， 现在 是 县 华闾， 省 宁平。 这里 正是 地方 放 首都 华闾 的 国家 大瞿越 在 朝 丁 和 前黎。
遗迹 城 古 华闾 有 面积 近 300 公顷， 其中 近 一半 是 区 内城 与 多 工程 建筑 用 石 和 土 烧 如 殿 百草 千岁， 殿 风流， 殿 紫花， 殿 蓬莱， 殿 极乐。 此外 还 有 多 遗迹 重要 如 寺 一柱 与 柱 经 石 刻 文章 经 楞严； Ghềnh Thap – 地方 王 丁 检阅 水军； 山 旗柱； 洞 盐； 洞 钱； 洞 天宗 – 前哨 的 首都。
经历 超过 十 世纪 雨 晴， 大部分 建筑 旧 已 被 破坏。 现在 剩下 两 工程 重要 被 建造 在 世纪 XVII 是 庙 王 丁 和 庙 王 黎。
庙 王 丁 被 建 按 形式 “内工 外国”， 包括 三 座： 拜堂（上 题 三 字 贴金 “正统始”）， 天香 – 地方 供奉 四 位 功臣 家 丁， 和 正宫 放 像 王 丁先皇 一起 各 皇子。
庙 王 黎 供奉 王 黎大行 在 位置 中心， 边 右 是 像 皇太后（传说 是 杨云娥）， 边 左 是 像 王 黎卧朝。
旧 时， 会 长安 是 国礼 由 朝廷 封建 组织 每年 在 日 10 月 3 阴历 – 日 王 丁 即位。 在 时 法 属， 节日 曾 被 中断， 只 被 开 再 零散 在 那些 年 1920， 1941， 1943。 在 时 战争， 活动 节日 安静 下， 但 人民 仍 维持 事情 上香 纪念。 从 年 1982， 节日 被 恢复 和 从 年 1983 被 组织 每年 与 规模 大， 吸引 众多 游客。
地区 土地 华闾 被 包围 由 山 岩 险要， 前面 有 河 黄龙， 后面 是 林 大千。 人 旧 曾 自豪 比较 “Hoa Lu thi han Truong An”。 不 只 有 势 地 险要， 这里 还 有 心 人民 团结， 质朴， 丰富 心 爱国 – 因素 “人和” 保证 存在 的 首都 当 有 外侵。
空间 文化 和 遗迹 中心
节日 发生 主要 在 两 庙 供奉 王 丁 和 王 黎 在 社 长安。
空间 节日 连接 与 河 黄龙 – 河 连接 与 传说 时 年少 的 丁部领。 根据 传说， 当 被 叔 是 丁叔预 追 打 因为 杀 牛 款待 朋友， 丁部领 跑 到 岸 河。 不 有 渡船 过 河， 他 叫 大声 则 一 条 龙 黄 出现 做 桥 给 他 走 过。 从 那， 河 有 名字 黄龙， 还 山 地方 人 叔 插 剑 下 被 叫 是 山 插剑。
除了 价值 历史， 这里 还 造成 印象 由 和谐 之间 建筑 古老 和 自然 雄伟。 景色 山 青 水 碧 使 多 人 比较 这里 像 “下龙 在 陆地”。
部分 礼 – 仪式 传统
开始 节日 是 礼 迎 水。 队伍 迎 出发 从 庙 王 丁 出 河 黄龙 – 地方 王 丁 曾 洗澡 当 还 小。 走 头 是 旗， 扇， 伞， 坊 八音； 接着 是 轿 龙亭 放 一 个 罐 为 装 水 圣。 男 穿 裤 白， 衣 绸， 系腰带 青 或 红； 人 拿 旗 戴 帽 小。 跟 后 是 各 老人 穿 衣 礼， 各 职役 和 僧。
在 码头 河， 队伍 做 礼 取 水 倒 入 罐， 然后 迎 回 庙 为 祭。 事情 取 水 一边 是 纪念 先人， 一边 表现 希望 雨 顺 风 和， 季节 丰收， 生活 繁荣。
礼 祭 被 进行 在 夜 在 两 庙。 在 声 锣 鼓 深雄， 烟 香 扩散， 文 祭 用 字 汉 包括 九 段（九曲） 被 唱 上。 后 每 段， 两 人 坊 家 戏（ 一 男， 一 女 ） 解释 再 内容 用 话 歌 歌筹。 礼 祭 结束 用 一 串 爆竹 长， 之后 客 朝拜 进 上香， 瞻拜。
礼 沐浴
礼 沐浴 是 礼 洗 像， 仪式 这 被 进行 在 时 子 的 日 开会。 前 做 礼， 守庙 必须 做 礼 告 请求 允许 王 给 得 实现 仪式 沐浴 和 做 礼 加冠（穿 衣， 戴 帽 给 像）。
礼 迎 水
工作 准备 为 队伍 迎 被 实现 前 一 日。 人 插 在 中间 河 黄龙 – 地方 有 水 深 一 树 竹 大。 顶 竹 有 挂 一 条 旗 纸 色 黄 与 长度 大约 近 一 米， 宽度 大约 一 手。 队伍 迎 水 开始 迎 从 庙 供奉 王 丁 出 码头 黄龙 在 早晨 日 开会， 通常 在 时 辰。 走 头 是 人 拿 旗 五色 大， 接着 是 坊 八音， 包括： 琴 笛， 鼓， 木鱼， 二胡， 锣。 接着 是 轿 八贡 放 香案 覆 布 红， 里面 放 一 瓶 水 大。 轿 由 各 青年 被 选 抬。 接着 是 那些 轿 并行， 八贡。 在 轿 有 香 花， 蜡烛， 果 品。 旁 每 轿 是 一 老人 走 请求 神 河 给 源 水 贵… 后 轿 是 队伍 官 客 来 参加 节日。 当 到 码头 河， 轿 迎 瓶 水 被 放 下 船， 接着 是 狮子， 龙 黄， 坊 八音。 到 近 点 请求 水， 各 船 龙 狮子 转 头 朝 向 地方 有 树 竿， 音乐 停。 位 主祭 庄重 读 文 表 请求 水。 读 完 表， 四 女 未婚 舀 水 河 倒 入 瓶。 当 各 女 舀 水 河 倒 入 瓶， 声 鼓 起 如 为 感谢 神 河。 每 人 礼 拜， 高兴 迎 水 上 轿 回 庙 王 丁。
年 1983， 礼 迎 水 有 一些 变化。 队形 迎 水： 走 头 是 队 鼓（鼓 大， 鼓 小）， 接着 是 三 轿 伞 大， 队伍 人 拿 八宝， 队伍 人 拿 旗 祖国， 旗 会。 装备 各 船 在 河（船 竹） 包括： 旗 会（每 船 一 旗 五色）， 旗 飘（6 – 8 旗）， 人 穿 服装 日 会 坐 两 边 船， 拿 桨 划 船（像 划 船）。 各 老人 与 服装 裤 衣 长 蓝 系腰带， 帽 翅蝉， 拿 两 瓶 瓷 古， 种 瓶 中等 交 给 各 少女 舀 水。 两 瓶 水 这 可以 表现 为 两 朝代 丁 和 黎。 锣 包括 10 个， 每 船 一 个。 抬 轿 迎 水（轿 八贡） 是 8 女 穿 衣 长 新式。 两 瓶 水 被 迎 回 放 在 两 边 台 供奉 正 寝 庙 王 丁。
年 1997， 队伍 迎 水 发生 盛大 隆重 在 大约 时 辰 日 初 9 月 3 阴历。 走 头 队伍 迎 是 轿 八贡 载 瓶 瓷 装 水， 接着 是 队 龙 狮子， 坊 八音， 各 团 代表， 人民。 到 岸 河， 狮子 龙 黄 下 船 前（狮子 一 船， 龙 黄 三 船）， 接着 是 船 载 香案 放 一 瓶 瓷 大， 队 鼓 音乐 八音 八宝… 在 岸 河 有 很 多 少年 戴 帽 仪式 队， 拿 剑， 旗 芦， 头 缠 巾 红 象征 为 层 年轻 时 丁部领 训练。 接着 船 龙， 狮子 是 船 载 香案， 有 三 老人 与 服装 两 衣 长 蓝， 一 衣 长 黄， 帽 官 朝， 然后 到 船 各 位 职色， 代表， 男 青 女 秀。 前 每 船 有 一 少年 缠 巾 红 持 斧 举 高 树 八宝 漆 红 贴金。 特别 站 头 船 载 狮子 是 一 妇女 服装 日 会， 合 手 前 胸， 读 那些 话 祈祷 前 当 进行 事情 取 水 河。 一 位 老人 拿 纸 表 奏 边 树 竿， 前 是 香案 放 瓶 瓷 做 礼 奏。 近 那 是 各 女 烧 那些 纸 钱 金 然后 放 下 河。 那 时 龙 舞 弯曲 表现 动作 喝 水 边 树 竿， 两 女 舀 水 倒 入 瓶 瓷。 当 迎 水 回 来， 队伍 迎 走 按 顺序： 狮子 记 桥， 鼓 迎 一起 旗 红 星 黄， 龙 黄， 旗 飘， 轿 迎， 坊 八音 奏 音乐， 队伍 人 参加 礼。 当 回 到 院 庙 王 丁， 两 老人 迎 瓶 水 进 门 庙。 里面 两 女 接 瓶 水 从 手 各 老人 放 上 香案 正 寝。 人 守庙 衣 帽 整齐 做 仪式 上香。 各 位 客 依次 上香 拜 王 丁。
礼 上香 庙 王 丁
礼 上香 开始 用 3 回 鼓 大 与 9 声 锣， 坊 八音 奏 音乐。 之后， 各 位 职色， 各 团 祭 依次 上香 根据 内容： 上香， 鞠躬 拜， 上香 巡 第一， 读 祝词 用 字 汉， 喃（今天 是 字 国语）， 鞠躬 拜， 上 两 巡 酒。
祭 女官
参加 祭 女官 是 各 团 祭 的 地方 和 各 地方 其他 来 交流。 队 祭 女官 通常 超过 10 人， 穿 衣 祭， 系腰带， 帽 金线， 脚 穿 鞋， 与 各 角色 主祭， 陪祭， 执事…
顺序 仪式 祭： 东唱， 西唱， 音乐 笙 到 位（队 音乐 民族 入 位置）， 主 检查 祭物（人 执事 带 主祭 入 内殿 庙 王 丁 查看 礼物， 主祭 与 各 执事 去 到 处 洗 手 和 擦 手）， 陪祭 入 位（陪祭 入 席 花 红 铺 在 院 庙）， 主祭 入 位（主祭 入 席）， 上香（两 执事 两 边 捧 鼎 香炉 和 盒 装 沉香 交 给 主祭。 主祭 跪 拜 和 放 上 香案。
从 时 这， 音乐 八音 开始 响 到 结束 仪式（包括 鼓 大， 鼓 小， 木鱼， 钹， 笛， 二胡， 近 来 有 人 表演 舞 杯）， 迎 神 鞠躬 拜（主祭， 陪祭 拜 四 拜）， 平身 复 位（队 祭 站 严肃 两 手 圈 前 胸）， 行 初 献 礼（进行 上 酒 第 一 次， 由 陪祭 恭敬 送 壶 酒 给 主祭 上 香案）， 到 酒 位， 人 开 酒， 倒 酒， 到 香案 前， 跪， 进 爵， 伏， 上香， 平身， 读 祝， 转 祝， 伏， 上香 拜， 进 酒（2 次 像 第一次）， 化 祝， 烧 文 祝， 礼 谢。
部分 会 – 活动 文化 民间
后 部分 礼 是 部分 会 与 多 游戏 民间 如 比 摔跤， 比 划 船 在 河 黄龙， 比 煮 饭， 舞 狮， 舞 龙， 秋千 仙， 棋 人。
特色 最 是 游戏 “旗 芦 训练 战”。 游戏 表演 再现 时 童年 的 丁部领 当 一起 朋友 放 牛 折 芦 做 旗， 分 派 打 战。 从 80 到 100 少年 健康 被 选， 分 成 两 派 与 服装 不同， 拿 棍， 剑 和 旗 用 花 芦。 有 还 模型 头 牛 象征 为 群 牛 牧童。
少年 扮演 丁部领 穿 衣 黄， 戴 帽 王。 在 一些 描述 其他， 将 扮演 王 丁 穿 裤 黑 条 红， 戴 帽 平天 用 草， 手 拿 芦， 有 时 坐 上 背 牛 健康。 战斗 发生 在 地 点 Hang Trau 在 声 锣 鼓 急促。 当 结束， “王” 被 抬 高 在 中间 声 欢呼 大。
此外 还 有 游戏 拉 字。 人 参加 穿 衣 白， 裤 青， 系腰带 红， 手 拿 棍 有 卷 纸 色。 根据 信号， 他们 排 队形 形成 字 “太平”（年号 王 丁） 和 “天福”（年号 王 黎）， 表现 希望 太平 永远。
价值 历史 – 文化 的 节日
节日 长安 是 旅 行 朝拜 回 首都 旧， 地方 记录 时期 开 国 辉煌。 通过 各 仪式 和 游戏 表演， 节日 唤起 心 自豪 民族， 提醒 功劳 建国 和 守国 的 两 朝代 丁 – 前黎。
事情 恢复 和 维持 节日 带 意义 大 关于 社会， 人文 和 审美。 如果 继续 被 投资 修复， 区 遗迹 华闾 将 成为 点 到 文化 – 历史 独特， 吸引 众多 游客 在内 和 国外 来 参观， 研究 和 欣赏。
资料 参考
- Nguyễn Thụy An (Biên soạn), 2015, Lễ hội Việt Nam, Nxb Thanh niên.
- Thạc Phương – Lê Trung Vũ (2015), 60 lễ hội truyền thống Việt Nam, Nxb Tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh.
Tiếng Pháp
Introduction generale sur la fete Truong Yen
La fete Truong Yen, appelee aussi fete Hoa Lu ou fete drapeau roseau Hoa Lu, est organisee chaque annee a la commune Truong Yen, district Hoa Lu, province Ninh Binh – lieu ou fut autrefois la capitale Hoa Lu du pays Dai Co Viet il y a pres de mille ans.
Les personnages veneres dans la fete sont le roi Dinh Tien Hoang et le roi Le Dai Hanh.
Actuellement, la fete se deroule du jour 9 au jour 11 du troisieme mois lunaire (jour principal est le jour 10). Selon la tradition populaire, certains lieux notent que la fete dure du jour 8 au jour 13 du troisieme mois lunaire. C’est l’occasion pour le peuple de se souvenir du grand merite du roi Dinh – celui qui supprima la revolte des 12 seigneurs de guerre, unifia le pays, ouvrant la periode d’independance et autonomie apres pres de mille ans de domination du Nord.
Le vers populaire ancien rappelle encore:
“Ai la con chau Rong Tien,
Thang ba mo hoi Truong Yen thi ve.
Ve tham den cu Dinh – Le,
Non xanh nuoc biec bon be nhu xua.”
Les jours de fete sont des jours joyeux, animes, dynamiques, exprimant l’esprit martial, riche humanite et forte identite culturelle nationale vietnamienne.
Origine et contexte historique
La commune Truong Yen autrefois appartenait au district Gia Vien, aujourd’hui est district Hoa Lu, province Ninh Binh. C’est exactement l’endroit ou fut placee la capitale Hoa Lu du pays Dai Co Viet sous les dynasties Dinh et Tien Le.
Les traces de la citadelle ancienne Hoa Lu ont une superficie pres de 300 ha, dont presque la moitie est la zone de la citadelle interne avec beaucoup de constructions architecturales en pierre et terre cuite comme palais Bach Thao Thien Tue, palais Phong Luu, palais Tu Hoa, palais Bong Lai, palais Cuc Lac. En plus il y a beaucoup de monuments importants comme pagode Nhat Tru avec colonne sutra en pierre gravee du texte Kinh Lang Nghiem; Ghenh Thap – lieu ou le roi Dinh passait en revue la marine; montagne Cot Co; grotte Muoi; grotte Tien; grotte Thien Tong – avant poste de la capitale.
Apres plus de dix siecles de pluie et soleil, la plupart des architectures anciennes ont ete detruites. Il reste actuellement deux constructions importantes construites au XVIIe siecle: temple du roi Dinh et temple du roi Le.
Le temple du roi Dinh est construit selon le style “noi cong ngoai quoc”, comprenant trois batiments: Bai duong (au dessus ecrit trois mots dores “Chinh Thong Thuy”), Thien Huong – lieu de culte de quatre merites officiels de la dynastie Dinh, et sanctuaire principal plaçant la statue du roi Dinh Tien Hoang avec les princes.
Le temple du roi Le venere le roi Le Dai Hanh au centre, a droite est la statue de l’Imperatrice douairiere (selon tradition est Duong Van Nga), a gauche est la statue du roi Le Ngoa Trieu.
Autrefois, la fete Truong Yen etait ceremonie nationale organisee par la cour feodale chaque annee au jour 10 du troisieme mois lunaire – jour ou le roi Dinh monta sur le trone. Sous la periode coloniale francaise, la fete fut interrompue, seulement ouverte de nouveau sporadiquement aux annees 1920, 1941, 1943. Pendant la guerre, les activites de fete diminuerent, mais le peuple maintenait toujours l’offrande d’encens commemorative. Depuis 1982, la fete fut restauree et depuis 1983 est organisee chaque annee avec grande echelle, attirant beaucoup de visiteurs.
La region Hoa Lu est entouree de montagnes dangereuses, devant il y a la riviere Hoang Long, derriere est la grande foret. Les anciens se vantaient comparer “Hoa Lu thi han Truong An”. Non seulement terrain dangereux, cet endroit possede aussi peuple uni, simple, riche patriotisme – element “harmonie humaine” assurant l’existence de la capitale quand il y a invasion etrangere.
Espace culturel et monuments centraux
La fete se deroule principalement aux deux temples du roi Dinh et du roi Le a la commune Truong Yen.
L’espace de fete est lie a la riviere Hoang Long – riviere liee a la legende du temps enfance de Dinh Bo Linh. Selon la legende, quand il fut poursuivi par son oncle Dinh Thuc Du pour avoir tue un buffle pour festin avec amis, Dinh Bo Linh courut jusqu’au bord de la riviere. Sans bac pour traverser la riviere, il appela fort alors un dragon jaune apparut faisant pont pour lui passer. Depuis lors la riviere porte nom Hoang Long, et la montagne ou l’oncle planta l’epee est appelee montagne Cam Guom.
En plus de la valeur historique, cet endroit impressionne aussi par l’harmonie entre architecture ancienne et nature majestueuse. Le paysage montagne verte eau bleue fait que beaucoup de personnes comparent cet endroit comme “Ha Long sur terre”.
Partie ceremonie – rites traditionnels
Le debut de la fete est la ceremonie procession eau. La procession part du temple du roi Dinh vers la riviere Hoang Long – lieu ou le roi Dinh se baignait quand il etait enfant. En tete sont drapeaux, eventails, parasols, orchestre bat am; ensuite est palanquin Long dinh posant une jarre pour contenir eau sacree. Les hommes portent pantalon blanc, tunique the, ceinture verte ou rouge; les porteurs de drapeau portent petit chapeau. Derriere sont les anciens portant habit ceremoniel, les fonctionnaires locaux et les moines.
Au quai de la riviere, la procession fait ceremonie prendre eau verser dans jarre, puis ramener au temple pour sacrifice. Prendre eau est a la fois souvenir ancetres, et aussi exprimer souhait pluie favorable, recolte prospere, vie prospere.
La ceremonie sacrifice est realisee la nuit aux deux temples. Dans son gong et tambour grave, fumee encens diffuse, texte ceremoniel en caracteres chinois comprenant neuf sections (cuu khuc) est declame. Apres chaque section, deux personnes troupe nha tro (un homme, une femme) expliquent contenu par chant ca tru. La ceremonie se termine par une longue serie de petards, ensuite les pelerins entrent offrir encens, venerer.
Ceremonie moc duc
La ceremonie moc duc est ceremonie bain statue, ce rite est realise a l’heure ty du jour ouverture fete. Avant faire rite, gardien temple doit faire ceremonie demander permission roi pour realiser rite moc duc et faire ceremonie gia quan (mettre habit, mettre chapeau pour statue).
Ceremonie procession eau
Le travail preparation procession est fait un jour avant. On plante deja au milieu de la riviere Hoang Long – lieu eau assez profonde un grand bambou. Le sommet bambou porte un drapeau papier couleur jaune longueur pres un metre, largeur environ une paume main. La procession eau commence du temple roi Dinh vers quai Hoang Long le matin jour ouverture fete, souvent heure Thin. En tete est personne portant grand drapeau cinq couleurs, ensuite orchestre bat am comprenant: flute, tambour, mok, nhi, thanh la. Ensuite palanquin bat cong avec autel encens couvert tissu rouge, dedans une grande jarre eau. Palanquin porte par jeunes hommes selectionnes. Ensuite sont palanquins paralleles, bat cong. Sur palanquin il y a encens fleurs, bougies, fruits offrandes. Pres chaque palanquin un ancien marche demander dieu riviere source eau precieuse… Derriere palanquin est groupe invites participant fete. Quand arriver quai riviere, palanquin jarre eau est mis sur bateau, ensuite lion, dragon jaune, orchestre bat am. Pres point demander eau, bateaux dragon lion tournent proue vers bambou rituel, musique arrete. Le maitre ceremonie lit solennellement texte demander eau. Apres lecture, quatre jeunes filles non mariees prennent eau riviere verser dans jarre. Quand les filles prennent eau verser dans jarre, tambour retentit comme remercier dieu riviere. Tout le monde salue, joyeux ramener eau vers temple roi Dinh.
Annee 1983, ceremonie procession eau a quelques changements. Formation procession eau: en tete equipe tambour (grand tambour, petit tambour), ensuite trois grands parasols, groupe portant bat buu, groupe portant drapeau national, drapeau fete. Equipement bateaux sur riviere (bateau bambou) comprenant: drapeau fete (chaque bateau un drapeau cinq couleurs), drapeau phuon (6 – 8 drapeaux), personnes portant costume fete assises deux cotes bateau tenant rames ramer bateau (comme course chay). Les anciens avec costume tunique longue bleue ceinture, chapeau ailes papillon, tenant deux vases porcelaine anciens taille moyenne remis aux jeunes filles prendre eau. Ces deux vases peuvent representer deux dynasties Dinh et Le. Thanh la comprend 10 pieces, chaque bateau une piece. Porter palanquin eau (palanquin bat cong) est 8 jeunes filles portant ao dai moderne. Deux vases eau sont ramenes places deux cotes autel principal sanctuaire temple roi Dinh.
Annee 1997, procession eau se deroule majestueusement environ heure Thin jour 9 troisieme mois lunaire. En tete procession est palanquin bat cong portant vase porcelaine eau, ensuite equipe dragon lion, orchestre bat am, delegations, peuple. Arriver bord riviere, lion dragon jaune montent bateau avant (lion un bateau, dragon jaune trois bateaux), ensuite bateau portant autel encens avec grand vase porcelaine, groupe tambour musique bat am bat buu… Sur quai riviere beaucoup adolescents portant chapeau ceremoniel, tenant epee, drapeau roseau, tete bandeau rouge representant jeunes temps Dinh Bo Linh entrainement bataille. Ensuite bateau dragon, lion est bateau autel encens, avec trois anciens costume deux tuniques bleues, une tunique jaune, chapeau mandarin, puis bateau notables, delegues, jeunes hommes femmes. Devant chaque bateau un adolescent bandeau rouge tenant hache levant haut bat buu dore. Specialement devant bateau lion est une femme costume fete, mains jointes devant poitrine lisant paroles priere avant prendre eau riviere. Un ancien tient texte pres bambou rituel, devant est autel vase porcelaine pour ceremonie. Pres la des jeunes filles brulent papiers votifs puis jettent dans riviere. Alors dragon danse serpentant comme boire eau pres bambou rituel, deux filles prennent eau verser dans vase porcelaine. Quand procession eau retourne, procession suit ordre: lion ky cau, tambour procession avec drapeau rouge etoile jaune, dragon jaune, drapeau phuon, palanquin procession, orchestre bat am joue musique, groupe participants. Quand arriver cour temple roi Dinh, deux anciens portent vase eau entrer porte temple. A l’interieur deux filles prennent vase eau des anciens placer sur autel principal. Le gardien temple habit correct fait rite encens. Les invites successivement offrent encens saluent roi Dinh.
Ceremonie offrande encens temple roi Dinh
La ceremonie offrande encens commence par 3 series tambour avec 9 coups gong, orchestre bat am joue musique. Ensuite notables, groupes ceremonie offrent encens selon ordre: offrir encens, incliner salut, offrir encens premiere fois, lire parole felicitation caracteres chinois, Nom (aujourd’hui alphabet national), incliner salut, offrir deux tours vin.
Ceremonie nu quan
Participants ceremonie nu quan sont groupes ceremonie locaux et autres lieux venant echanger. Equipe ceremonie nu quan souvent plus de 10 personnes, portant habit ceremonie, ceinture, chapeau fil or, chaussures, avec roles chef ceremonie, assistant ceremonie, assistants…
Ordre ceremonie: dong xuong, tay xuong, musique senh prendre position (orchestre traditionnel prendre position), verifier offrandes (assistant conduit chef ceremonie interieur temple roi Dinh verifier offrandes), chef ceremonie et assistants aller lieu lavage mains, assistants prendre position, chef ceremonie prendre position, offrir encens (deux assistants portent encensoir et boite encens remettre chef ceremonie. Chef ceremonie s’agenouille salue et place sur autel).
Depuis ce moment musique bat am commence jusqu’a fin ceremonie (comprenant grand tambour, petit tambour, mok, nao bat, flute, nhi, recemment aussi danse coupe), accueillir divinite salut, se tenir droit position, premiere offrande vin, ouvrir bouteille vin, verser vin coupe, aller devant autel, s’agenouiller, offrir coupe, prosternation, encens, se tenir droit, lire texte priere, transfert texte, prosternation, encens salut, offrir vin (2 fois meme forme premiere fois), bruler texte priere, remercier.
Partie fete – activites culture folklorique
Apres partie ceremonie est partie fete avec beaucoup jeux folkloriques comme lutte, course bateaux sur riviere Hoang Long, concours cuisson riz, danse lion, danse dragon, balançoire fee, echecs humains.
Le plus remarquable est jeu “drapeau roseau entrainement bataille”. Jeu reconstitue enfance Dinh Bo Linh quand avec amis gardiens buffles casser roseaux faire drapeaux, diviser camps combattre. De 80 a 100 adolescents forts sont choisis, divises deux camps avec costumes differents, portant baton, epee et drapeau roseau. Il y a aussi modele tete buffle representant troupe buffles gardiens.
Adolescent jouant role Dinh Bo Linh porte habit jaune, chapeau roi. Dans certaines descriptions, general jouant role roi Dinh porte pantalon noir rayures rouges, chapeau Binh Thien paille, main tenant roseau, parfois assis sur buffle fort. La bataille se deroule au champ Hang Trau dans son gong tambour rapide. Quand terminer, “roi” est souleve haut au milieu cris joie retentissants.
En plus il y a jeu tirer lettres. Participants portent chemise blanche, pantalon bleu, ceinture rouge, main baton avec papier couleur. Selon signal, ils forment formation creer mot “THAI BINH” (nom ere roi Dinh) et “THIEN PHUC” (nom ere roi Le), exprimant souhait paix eternelle.
Valeur historique – culturelle de la fete
La fete Truong Yen est un pelerinage vers ancienne capitale, lieu marquant periode glorieuse fondation pays. A travers rites et jeux, la fete eveille fierte nationale, rappelle merite construction et defense pays des deux dynasties Dinh – Tien Le.
La restauration et maintien fete a grande signification sociale, humaine et esthetique. Si continuer investir restauration, le complexe monument Hoa Lu deviendra destination culturelle – historique unique, attirant beaucoup visiteurs nationaux et internationaux venir visiter, rechercher et admirer.
Documents reference
- Nguyễn Thụy An (Biên soạn), 2015, Lễ hội Việt Nam, Nxb Thanh niên.
- Thạc Phương – Lê Trung Vũ (2015), 60 lễ hội truyền thống Việt Nam, Nxb Tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh.
