Đức Thánh Phó là ai?
Đức Thánh Phó hay Hưng Hiến Đại Vương Trần Quốc Uất (Úy) là con thứ hai của Đức Thánh Trần – Hưng Đạo Đại Vương, còn được biết đến với danh hiệu Đức Thánh Phó trong hệ thống các vị thánh Công đồng Trần Triều. Sau khi có công trong cuộc kháng chiến chống Nguyên Mông ngài được vua sắc cho chấn thủ đất Cao Bằng, phong là Hưng Hiến Vương.
Ông được phong tước Minh Hiến vương trước năm 1284.
Ngoài ra, theo cuốn Thần tích Đức Thánh Trần lại cho rằng Ngài là con trai thứ tư của Đức Thánh Trần:
“Vương phi phu nhân, tức vợ Ngài, huý là Anh, hiệu Thiên Thành công chúa, được truy tôn là Nguyên Từ Quốc Mẫu, đức tính hiền lành sinh bống Vương tử, một Vương cô và nuôi một vị Vương cô.
-
- Trưởng nam: Hưng Võ vương Quốc Hiện
-
- Thứ hai: Hưng Nhượng vương Quốc Tảng
-
- Thứ ba: Hưng Từ vương Quốc Nghiễn
-
- Thứ tư: Hưng Hiền vương Quốc Uất (Uý)”(1)
Sử tích Hưng Hiến Vương
Tháng 12 (ÂL) năm 1284, quân Nguyên xâm lược Đại Việt. Quân đội nhà Trần thất thế, phải liên tục rút chạy. Trong Đại Việt sử ký toàn thư có ghi về sự kiện này:
“Hưng Vũ Vương Nghiễn, Minh Hiến Vương Uất, Hưng Nhượng Vương Tảng, Hưng Trí Vương Hiện đốc suất 20 vạn quân các xứ Bàng Hà(2), Na Sầm(3), Trà Hương, Yên Sinh, Long Nhãn(4) đến hội ở Vạn Kiếp, theo quyền điều khiển của Hưng Đạo Vương để chống quân Nguyên.”
Minh Hiến vương Trần Uất chơi thân với con rể của Hưng Đạo vương là Phạm Ngũ Lão. Hai người về tình nghĩa thì rất thân nhưng lễ ý thì sơ sài. Minh Hiến vương thường tự ý ra khỏi cung để đến nhà Phạm Ngũ Lão, ngồi cùng một chiếu. Khi về thì Phạm Ngũ Lão thường biếu vàng bạc cho Uất, hễ Uất cần gì thì đều không tiếc bỏ. Người đời gièm pha rằng Phạm Ngũ Lão “cậy của mà giữ lễ tiết sơ sài”, còn Minh Hiến thì “ham của mà quên mất cả phận trên dưới”. Lời gièm pha đến tai vua, nhà vua quở trách Phạm Ngũ Lão:
“Minh Hiến là hoàng tử, sao ngươi lại khinh xuất thế!”
Sau Minh Hiến vương lại đến nhà chơi, Phạm Ngũ Lão vẫn ngồi cùng chiếu, nói: “Ân chúa nhớ đến nhà tôi nữa mà Thánh thượng quở trách tôi“. Nhưng rồi Minh Hiến vương vẫn qua lại thường xuyên còn Phạm Ngũ Lão vẫn không đổi nết cũ.
Đến khi đóng quân ở trại Câu Chiêm, Minh Hiến vương ở trong trại bàn luận phóng túng khiến quân sĩ phân tâm. Vua nổi giận, đuổi ra khỏi doanh, lại lệnh cho các quân không được thu nhận. Minh Hiến vương cùng các gia đồng phải ngủ ở ngoài đồng. Phạm Ngũ Lão biết tin, vội mời Minh Hiến vào trại rồi nói:
“Thánh thượng quở trách ân chúa mà đuổi ra ngoài, lỡ bị giặc bắt thì chúng cứ bảo là bắt được hoàng tử chứ biết đâu là bị vua quở trách. Tôi thà chịu tội vì trái lệnh vua chứ không nỡ làm lợi cho giặc.”
Vua biết chuyện nhưng cũng không trách Phạm Ngũ Lão. Trận này quân Việt chiến thắng. Còn Minh Hiến vương với Phạm Ngũ Lão vẫn thân nhau như xưa.
Thờ phụng
Tứ vị Vương tử: Đức Thánh Tứ, Đức Thánh Cả, Đức Thánh Phó và Đức Thánh Tam – con trai Trần Hưng Đạo đều có bài vị thờ ở chính đền của phụ vương tại đền Kiếp Bạc (Hải Dương).
Ngoài ra Hưng Hiến Vương còn có đền thờ tại:
- Đền Sơn Hải (Hoàn Kiếm, Hà Nội)
- Đền Đức Thánh Phó (Cao Bằng)
Khánh tiệc Ngài vào ngày mùng 3 tháng 8 âm lịch hàng năm (cũng là ngày hoá của ngài)
