Đức Thánh Cả – Trần Quốc Nghiễn

Trong tín ngưỡng Đức Thánh Trần, bốn người con trai của Hưng Đạo Đại Vương được con nhang đệ tử rất mực phụng thờ, gọi chung là Tứ Vị Vương Tử, bao gồm: Đức Thánh Cả Hưng Vũ Vương Trần Quốc Nghiễn, Đức Thánh Phó Hưng Hiến Vương Trần Quốc Uất, Đức Thánh Tam Hưng Nhượng Vương Trần Quốc Tảng, Đức Thánh Tứ Hưng Trí Vương Trần Quốc Hiện.

Thần tích Đức Thánh Cả

Đức Thánh Cả là vị thánh đừng đầu trong hàng Tứ vị Vương tử nổi danh tài trí văn võ song toàn, anh linh hiển hách. Trong bài viết này xin tổng hợp một số thông tin gửi tới bạn đọc về lịch sử xuất thân, đền thờ và bản văn Đức Thánh Cả.

“Võ lược văn thao xuất xung trận mạc
Quyền trí kế mưu nhất bậc anh tài
Công hộ quốc ở sau vương phụ
Sắc ban danh Hưng Vũ Đại Vương.”

Đệ Nhất Đức Ông Hưng Vũ Vương (Đức Thánh Cả) là con trai thứ nhất của Đức Thánh Trần. Tháng 4 năm 1289, sau khi cùng cha chiến thắng quân Nguyên Mông, ông được phong danh là “Khai quốc công Hưng Vũ đại vương Trần Quốc Nghiễn”. Ông cưới Công chúa Thiên Thụy, trở thành Phò mã của vua Trần Thánh Tông. Sau khi đánh đuổi quân Nguyên Mông, tháng Tư (âm lịch) năm 1289, ông được phong làm Khai Quốc công.

Theo ghi chép từ cuốn sách Đại Nam nhất thống chí: vị tướng “Nhất phẩm đại vương” được thờ phụng tại Đền Đức Thánh Cả này thuộc dòng dõi Kinh Dương Vương, con cháu của vua Hùng. Ngài là một vị tướng tài giỏi bên cạnh Lý Bôn, đã từng được phong làm “Tổng thống quân vụ thủy đạo thượng tướng quân” cùng với các binh sĩ anh dũng đánh nam dẹp bắc, khí khái hào hùng vang dậy cả đất trời. Ngài cùng với đại tướng Phạm Tu thống lĩnh quân sĩ, phía bắc dẹp tướng giặc Tiêu Tư nhà Lương, phía Nam dẹp giặc Chăm Pa xâm lược giúp đất nước thanh bình.

Sắc phong

Diệt xong giặc, đất nước thanh bình, ngày 6 tháng 12, Ngài đi xe mây về cửa sông Hát thuộc trang Hữu Vĩnh, hào quang sáng rực một vùng. Ngài hoá tại nơi đây – nơi thân mẫu đã sinh ra Ngài.

Hiển thánh, Ngài được Lý Nam Đế sắc phong mỹ tự “Nam Thiên linh ứng tối linh thượng đẳng tôn Thần“. Nhà vua ban cho 5 hốt bạc, cấp ruộng đất cho trang Hữu Vĩnh làm “hộ nhi”, tu sửa đền miếu để phụng thờ, lưu dấu linh tích trường tồn cùng non sông đất nước. Từ đó, ngôi đền này luôn được phụng thờ tôn nghiêm. Nhân dân địa phương và khách thập phương thường xuyên về bái lễ, chiêm ngưỡng công lao bậc Tiền nhân.

Ngoài lề

Lịch sử kể rằng: Một hôm Trần Quốc Tuấn vờ hỏi con ông là Hưng Vũ vương: “Người xưa có cả thiên hạ để truyền cho con cháu, con nghĩ thế nào? Hưng Vũ vương thưa: “Dẫu khác họ cũng không nên, huống chi là cùng một họ!”. Trần Quốc Tuấn ngẫm cho là phải. Lại một hôm ông đem chuyện ấy hỏi người con thứ là Hưng Nhượng vương Trần Quốc Tảng. Quốc Tảng tiến lên thưa: “Tống Thái Tổ vốn là một ông lão làm ruộng, đã thừa cơ dấy vận nên có được thiên hạ”. Trần Quốc Tuấn rút gươm kể tội: “Tên loạn thần là từ đứa con bất hiếu mà ra” và định giết Quốc Tảng, Hưng Vũ vương hay tin, vội chạy tới khóc lóc xin chịu tội thay, Trần Quốc Tuấn mới tha. Sau đó, ông dặn Hưng Vũ vương: “Sau khi ta chết, đậy nắp quan tài đã rồi mới cho Quốc Tảng vào viếng”.

Thờ phụng

Đền Hải Sơn

Nằm trong cụm di tích các đền thờ Đức Thánh Trần, đền Sơn Hải (Hoàn Kiếm, Hà Nội) là ngôi đền nổi tiếng duy nhất thờ Trần Quốc Tuấn ở chính điện tại Hà Nội. Ngoài ra đền còn thờ bốn vị nam tử của ngài gồm Trần Quốc Nghiễn, Trần Quốc Hiện, Trần Quốc Tảng, Trần Quốc Uất và một số vị thánh thần khác.

Đền Trần Quốc Nghiễn

Di tích đền thờ Đức ông Trần Quốc Nghiễn là một ngôi đền thờ đẹp và nổi tiếng linh thiêng, địa chỉ tại thị trấn Hòn Gai, T.P Hạ Long (Quảng Ninh). Ngôi đền này do chủ thuyền dựng lên để tưởng nhớ công lao của Đức ông Trần Quốc Nghiễn vào khoảng cuối thế kỷ XIII.

Khánh tiệc Đức Thánh Cả

Thời gian

Ngày 24 tháng 4 âm lịch là ngày giỗ của Trần Quốc Nghiễn cũng trùng vào ngày lễ vào hạ.

Dâng lễ

Khi tham gia lễ hội, các con nhang, đệ tử ai ai cũng chuẩn bị một mâm vật lễ bề thế để dâng lên Đức ông. Một mâm lễ vật thường là những thức đồ chay mặn tùy tâm, không cần đắt tiền nhưng cần thành tâm hết mức có thể.

Hầu giá

Đức thánh cả Ngài về ngự đồng mặc áo đỏ, xuyên hai lình vào má, cắm hai quả cau non trong mồm, vắt chéo lình lên trên, buộc khăn áp vào đầu. Ngài ngự đồng đeo cờ kiếm, múa cờ kiếm. Ngài lấy dấu máu làm bùa trừ tà sát quỷ chữa bệnh (theo tiêu chí chuẩn ngài dùng tay đập vỡ đĩa sành, lấy mảnh sành cắt lưỡi rỏ máu vào giấy bản, vặn lại làm bùa hình người).

Trước đây phụ nữ và trẻ con thường đeo bùa sau dải yếm. Khi bị chạm vía, bắt vía thì lấy ra đốt lên hòa vào nước cho uống.

Văn khấn Đức Thánh Cả

A Di Đà Phật
A Di Đà Phật
A Di Đà Phật
A Di Đà Phật…

Đệ tử con xin thành tâm kính lạy chín phương trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương.

Con xin kính lạy Hoàng Thiên Hậu Thổ chư vị Tôn thần, kính lạy Kim Niên Đương cai Thái Tuế chí đức Tôn thần, kính lạy ngài Bản cảnh Thành Hoàng, cùng các chư vị Đại Vương.

Con là … (tên tuổi đầy đủ), trú tại… (nói chi tiết địa chỉ), sinh năm…

Hôm nay là ngày… tháng … năm… dương lịch, tức là ngày… tháng… năm Âm lịch, con đến nơi Đền Đức Thánh Cả lạc tọa tại thôn Hữu Vĩnh, xã Hồng Quang, huyện Ứng Hòa, thành phố Hà Nội. Con thành tâm kính nghĩ: Đức Đại Vương nhận mệnh của Thiên đình giáng lâm xuống nước Việt Nam làm Bản cảnh Thành Hoàng chủ tể một phương bấy lâu nay đều ban phúc lành che chở cho muôn dân chúng con. Nay chúng con thành tâm kính dâng chút lễ hương hoa, phẩm oản, cầu mong Đức Thánh Cả cùng chư vị Đại Vương chứng giám, phù hộ che chở cho chúng con cũng như người thân trong gia đình được bình an, khỏe mạnh, mọi sự tốt lành, an khang thịnh vượng, sở cầu như ý, sở nguyện tòng tâm.

Con lễ bạc tâm thành, trước án kính lễ, cúi xin được phù hộ độ trì.

Phục duy cẩn cáo!

5/5 (1 bình chọn)

Đền Phú Xá (Hải An, Hải Phòng)

Đền Thượng (TP Lào Cai, tỉnh Lào Cai)

Biên tập: Tạ Thị Ngọc Ánh

Một bình luận

Nguyễn Mạnh Hùng 28/11/2023 at 7:50 sáng

Trân trọng cảm ơn Ban biên tập rất dày công làm nên app rất công phu và đầy đủ nội dung.
Tôi xin có một chút đóng góp phần nội dung về Đức Thánh Cả Trần Quốc Nghiễn:
1. Mục “Sắc phong”: đây là thần tích về Đức Thánh Cả thờ tại Đền Đức Thánh Cả toạ lạc trên đất thôn Hữu Vĩnh (xã Hồng Quang, huyện Ứng Hoà, Hà Nội): “Theo sách “Đại Nam nhất thống chí” và thần phả, sắc phong hiện lưu giữ tại đền do Hàn Lâm viện Đông Các đại học sĩ Nguyễn Bính soạn năm Hồng Phúc nguyên niên (1572) và Quản giám bách thần tri điện Nguyễn Hiền phụng sao năm Vĩnh Hữu lục niên (1740) thì Thần thuộc dòng dõi Kinh Dương Vương, con cháu vua Hùng. Sinh thời, Thần là một vị tướng phò Lý Bôn dẹp giặc Lương xâm lược. Thần vốn là người có tài thao lược thuỷ quân, được Lý Bôn phong làm “Tổng thống quân vụ thuỷ đạo thượng tướng quân”. Ngài cùng với Đại tướng Phạm Tu thống lĩnh quân sĩ, phía Bắc dẹp tướng giặc Tiêu Tư nhà Lương, phía Nam dẹp giặc Chăm-pa xâm lược. Diệt xong giặc, đất nước thanh bình, ngày 6 tháng 12, Ngài đi xe mây về cửa sông Hát thuộc trang Hữu Vĩnh, hào quan sáng rực một vùng. Ngài hoá tại nơi đây – nơi thân mẫu đã sinh ra Ngài. Hiển thánh, Ngài được Lý Nam Đế phong sắc “Nam Thiên linh ứng tối linh thượng đẳng tôn Thần”. Nhà vua ban cho 5 hốt bạc, cấp ruộng đất cho trang Hữu Vĩnh làm “hộ nhi”, tu sửa đền miếu để phụng thờ, lưu dấu linh tích trường tồn cùng non sông đất nước. Từ đó, ngôi đền này luôn được phụng thờ tôn nghiêm. Nhân dân địa phương và khách thập phương thường xuyên về bái lễ, chiêm ngưỡng công lao bậc Tiền nhân”.
2. Về nơi thờ tự Đức Thánh Cả Trần Quốc Nghiễm tham khảo tại website: phuday.com như sau:
“Đền Đức Thánh Cả thuộc quần thể di tích lịch sử núi Bài Thơ, được Bộ Văn hoá – Thông tin và Thể thao xếp hạng Di tích lịch sử, danh thắng cấp quốc gia năm 1992. Ngôi đền này còn có tên chữ là Phúc Linh Từ hay Đền Phúc Linh. Ngoài việc bày tỏ sự sùng kính đối với công ơn với bậc thánh nhân, khách du lịch còn được tham quan vãn cảnh không gian hùng vĩ và di tích in đậm dấu ấn lịch sử nơi đây.
Hội tại đền Đức ông Trần Quốc Nghiễn được tổ chức linh đình vào ngày 29, 30 tháng 4 âm lịch hằng năm. Lễ hội này từ lâu đã trở thành nét đẹp văn hóa của người dân Hạ Long nói riêng và TP. Quảng Ninh nói chung. Không chỉ vậy, lễ hội còn thu hút hàng ngàn tăng ni, phật tử và du khách hành hương tới đây tham quan bái yết cửa đền, cũng là để lớp trẻ hiểu hơn về lòng yêu nước và truyền thống lịch sử vẻ vang của dân tộc.Đây là hoạt động hết sức ý nghĩa để cầu mong một năm mưa thuận gió hòa cho những ngư dân và những người sống ven biển.”

Rất mong được Ban biên tập lưu tâm và xác minh lại nội dung đóng góp trên đây để cập nhật với mong muốn app sẽ là phần mềm hỗ trợ các con nhang đệ tử tìm hiểu, tra cứu giúp cho việc thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Tam – Tứ phủ được hoàn thiện hơn.

trả lời

Nội Dung Chính

Thông tin khác

Tải Apps