Dương Bình Vương Dương Tam Kha

Thân thế

Dương Tam Kha 楊三哥còn được gọi là Dương Bình Vương, ông từng nắm quyền cai trị Việt Nam trong giai đoạn 944–950 sau khi phế bỏ Ngô Xương Ngập. Rất có thể ông là con trai Tiết độ sứ Dương Đình Nghệ và là anh (hoặc em) của vương hậu Dương Thị vợ Ngô Quyền. Theo Đại Việt sử lược thì Dương Tam Kha tên húy là Dương Chủ Tướng 楊主將. Còn theo ghi chép trong Tống sử thì Dương Tam Kha có tên gọi là Dương Thiệu Hồng 楊紹洪.

Nhờ xuất thân quyền thế và có lực lượng hậu thuẫn mạnh, Dương Tam Kha đã lợi dụng thời cơ sau khi Ngô Quyền qua đời để tiếm ngôi, tự xưng vương và lập nên triều đại riêng. Tuy nhiên, quyền lực của ông chỉ kéo dài trong sáu năm trước khi bị Hậu Ngô Vương phế truất, chấm dứt giai đoạn trị vì ngắn ngủi này.

Sự nghiệp chính trị

Dương Đình Nghệ, một tướng lĩnh dưới quyền Khúc Hạo ở Ái Châu (nay thuộc Thanh Hóa), là người có công lớn trong công cuộc củng cố quyền tự chủ của đất nước đầu thế kỷ X. Năm Tân Mão (931), ông đem quân đánh bại Lý Khắc Chính và Lý Tiến, chiếm thành Đại La, rồi tự xưng làm Tiết độ sứ, tiếp nối sự nghiệp của họ Khúc trong việc xây dựng chính quyền tự chủ. Trong thời gian này, con trai ông là Dương Tam Kha giữ chức bộ tướng.

Sau sáu năm cầm quyền, Dương Đình Nghệ bị nha tướng Kiều Công Tiễn giết hại nhằm đoạt chức Tiết độ sứ. Năm 938, Ngô Quyền – con rể đồng thời là bộ tướng của ông – đã kéo quân từ Ái Châu ra Bắc, giết Kiều Công Tiễn để báo thù cho cha vợ và trừ nội loạn. Dương Tam Kha khi đó theo anh rể tham chiến. Theo một số thần phả, ông cùng Ngô Xương Ngập, con trai Ngô Quyền, là người chỉ huy đạo quân tiên phong tiến đánh Đại La, tiêu diệt Kiều Công Tiễn.

Trước khi bị giết, Kiều Công Tiễn đã cầu viện nhà Nam Hán. Đáp lời, vua Nam Hán sai con là Hoằng Tháo đem quân xâm lược nước ta, còn mình ở lại chỉ huy lực lượng ứng viện. Tuy nhiên, khi quân Nam Hán chưa kịp tới, Kiều Công Tiễn đã bị tiêu diệt. Đến tháng 11 năm 938, Ngô Quyền chủ động bố trí trận địa trên sông Bạch Đằng, dùng kế cắm cọc ngăn giặc và đánh tan quân xâm lược Nam Hán. Hoằng Tháo bị giết trong trận này, chấm dứt âm mưu xâm lược của nhà Nam Hán và mở ra thời kỳ độc lập lâu dài cho dân tộc. Dương Tam Kha cũng tham gia chiến đấu trong trận Bạch Đằng lịch sử này.

Cướp ngôi nhà Ngô

Năm 944 sau khi Ngô Quyền qua đời, Lúc trước, Ngô Vương bệnh nặng, có di chúc giao cho Tam Kha giúp rập cho con. Tuy nhiên, Dương Tam Kha đã cướp ngôi, tự xưng là Dương Bình Vương. Ngô Xương Ngập buộc phải chạy trốn và được hào trưởng Phạm Lệnh Công ở làng Trà Hương (nay thuộc Nam Sách, Hải Dương) che chở. Phạm Lệnh Công nhiều lần giúp ông lẩn trốn trong vùng núi Hun Sơn, dù Dương Tam Kha liên tục sai quân truy bắt nhưng không thành. Trong thời gian đó, Dương Tam Kha nhận Ngô Xương Văn – con thứ của Ngô Quyền – làm con nuôi.

Trong thời gian trị vì, Dương Tam Kha duy trì được tình hình chính trị tương đối ổn định. Đến năm 950, Dương Tam Kha sai Ngô Xương Văn đi dẹp hai tướng Đường và Nguyễn ở Thái Bình (thuộc khu vực Sơn Tây, Vĩnh Phúc ngày nay – vốn là địa bàn của các sứ quân Nguyễn Khoan và Ngô Nhật Khánh). Tuy nhiên, Ngô Xương Văn đã nhân cơ hội này quay về kinh, lật đổ Dương Tam Kha. Vì cảm nghĩa tình thân, ông không giết Tam Kha mà chỉ giáng xuống làm Chương Dương sứ.

Cuối đời

Canh Tuất [950], Dương Tam Kha sai Ngô Xương Văn và hai [chỉ huy] sứ họ Dương, họ Đỗ đem quân đi đánh hai thôn Đường, Nguyễn ở Thái Bình. Đến Từ Liêm, Xương Văn ung dung bảo hai sứ rằng: “Đức của Tiên vương ta thấm khắp lòng dân, phàm chính lệnh ban ra không ai không vui lòng nghe theo, không may lìa bỏ quần thần, Bình Vương tự làm việc bất nghĩa, cướp ngôi của anh em ta, tội không gì to bằng. Nay lại sai bọn chúng ta đi đánh ấp không có tội, may mà đánh được thì thôi, nếu họ không phục thì làm thế nào?” Hai sứ đều nói: “Xin theo lệnh của ông”. Xương Văn nói: “Ta muốn đem quân quay lại đánh úp Bình Vương để khôi phục cơ nghiệp của Tiên Vương ta, có nên chăng?” Hai sứ đều trả lời là nên lắm. Bèn quay về đánh úp Tam Kha. Mọi người muốn giết đi, Xương Văn nói: “Bình Vương đối với ta có ơn, sao nỡ giết”. Bèn giáng làm Chương Dương Công, nhân đó ban cho thực ấp (nay là Chương Dương độ).

Nhận định của sử thần

Lê Văn Hưu trong Đại Việt sử kí toàn thư nhận xét: “Đuổi con vua để tự lập làm vua, đó là tội lớn đối với nước, còn như việc nhận con của vua làm con nuôi của mình và ban cho cả thực ấp nữa, thì đấy chỉ là ơn riêng đối với một nhà. Dương Tam Kha dám đuổi Ngô Xương Ngập để tranh đoạt ngôi vua, đó là bề tôi phản nghịch, theo nghĩa thì quyết không thể tha tội chết. Vậy mà, Hậu Ngô Vương [chỉ Ngô Xương Văn, em của Ngô Xương Ngập] không trị tội, còn ban ơn riêng để nuôi dưỡng chứ không nỡ gia hình, lại ban cho cả thực ấp nữa, thế thì há chẳng phải là lầm to rồi hay sao?”

Đền thờ

Đền và bến Chương Dương nằm ở ven sông Hồng thuộc xã Chương Dương (huyện Thường Tín). Đền Chương Dương được xây dựng cách đây hơn một nghìn năm để thờ Dương Tam Kha.

Tài liệu tham khảo

1. Nguyễn Duy Hinh (2005), Văn minh Đại Việt, Nxb Văn hóa thông tin.
2. Lê Văn Hưu, Phan Phu Tiên, Ngô Sĩ Liên,… (1993), Đại Việt sử ký toàn thư, Nxb Khoa học Xã hội.
3. Phan Huy Lê, Trần Quốc Vượng, Hà Văn Tấn, Lương Ninh (1991), Lịch sử Việt Nam, tập 1, Nxb Đại học và Giáo dục chuyên nghiệp.
4. Quốc sử quán triều Nguyễn (1998), Khâm định Việt sử Thông giám cương mục, Nxb Giáo dục.
5. Lê Văn Siêu (2004), Việt Nam văn minh sử cương, Nxb Thanh niên.
6. Viện Khoa học xã hội Việt Nam (2007), Tổng tập Văn học Việt Nam, tập 4, Nxb Khoa học xã hội.
7. Viện Sử học (2001), Lịch sử Việt Nam, tập 1, Nxb Khoa học xã hội.
8. Nguyễn Minh Tường (2006), “Về sự nghiệp và vị thế của Dương Tam Kha trong lịch sử dân tộc ở thế kỷ X”, Nghiên cứu Lịch sử, số 9 (365), trang 36-42, Viện Sử học, Hà Nội, tháng 9.

Ngôn ngữ khác

Tiếng Anh

Duong Binh Vuong Duong Tam Kha

Background

Duong Tam Kha, also known as Duong Binh Vuong, ruled Vietnam from 944 to 950 after deposing Ngo Xuong Ngap. He was most likely the son of the military governor Duong Dinh Nghe and the elder (or younger) brother of Queen Duong Thi, the wife of Ngo Quyen. According to Dai Viet su luoc, his personal name was Duong Chu Tuong . Meanwhile, Song shu records his name as Duong Thieu Hong.

Benefiting from his powerful lineage and strong backing, Duong Tam Kha seized the opportunity following the death of Ngo Quyen to usurp the throne, proclaim himself king, and establish his own regime. However, his rule lasted only six years before he was deposed by the Later Ngo King, bringing an end to his brief reign.

Political Career

Duong Dinh Nghe, a general under Khuc Hao in Ai Chau (present-day Thanh Hoa), played a major role in consolidating Vietnam’s autonomy in the early tenth century. In the year Xinmao (931), he led troops to defeat Ly Khac Chinh and Ly Tien, seized the citadel of Dai La, and declared himself military governor (Tiet do su), continuing the autonomous rule initiated by the Khuc family. During this period, his son Duong Tam Kha served as a subordinate commander.

After six years in power, Duong Dinh Nghe was assassinated by his subordinate Kieu Cong Tien, who sought to seize the position of military governor. In 938, Ngo Quyen—his son-in-law and general—marched from Ai Chau to the north, killed Kieu Cong Tien to avenge his father-in-law, and restore internal order. Duong Tam Kha accompanied his brother-in-law in this campaign. According to some temple inscriptions, he and Ngo Xuong Ngap, the son of Ngo Quyen, commanded the vanguard in the assault on Dai La, eliminating Kieu Cong Tien.

Before his death, Kieu Cong Tien had requested military support from the Southern Han. Responding to this appeal, the Southern Han ruler sent his son Hoang Thao to lead an invasion, while he remained behind to command reinforcements. However, before the Southern Han forces arrived, Kieu Cong Tien had already been killed. In November 938, Ngo Quyen arranged an ambush on the Bach Dang River, using river stakes to block the enemy fleet and crushing the invading Southern Han forces. Hoang Thao was killed in the battle, ending the Southern Han’s invasion attempt and marking the beginning of Vietnam’s long period of independence. Duong Tam Kha also took part in this historic battle.

Usurpation of the Ngo Dynasty

In 944, after the death of Ngo Quyen—who, before falling gravely ill, had entrusted his sons to the guardianship of Tam Kha—Duong Tam Kha seized the throne and proclaimed himself Duong Binh Vuong. Ngo Xuong Ngap was forced to flee and was sheltered by the local notable Pham Lenh Cong in Tra Huong village (now Nam Sach, Hai Duong). Pham Lenh Cong repeatedly helped him hide in the mountains of Hun Son, despite Duong Tam Kha’s persistent attempts to capture him. During this period, Duong Tam Kha adopted Ngo Xuong Van, the second son of Ngo Quyen.

During his rule, Duong Tam Kha managed to maintain relative political stability. In 950, he sent Ngo Xuong Van to suppress the commanders Duong and Nguyen in Thai Binh (in the region of present-day Son Tay and Vinh Phuc—strongholds of warlords Nguyen Khoan and Ngo Nhat Khanh). However, Ngo Xuong Van took this opportunity to return to the capital and overthrow Duong Tam Kha. Out of personal gratitude, he spared Tam Kha’s life and demoted him to Duke of Chuong Duong (Chuong Duong su).

Later Life

In the year Canh Tuat (950), Duong Tam Kha ordered Ngo Xuong Van and two commanders of the Duong and Do families to attack the hamlets of Duong and Nguyen in Thai Binh. When they reached Tu Liem, Xuong Van calmly told the commanders:

“The virtue of our Former King is cherished by the people. His decrees were always gladly accepted. It is unfortunate that he passed away, and Binh Vuong committed an unrighteous act by usurping the throne of our royal family; no crime is greater than this. Now he sends us to attack innocent villages. If we win, it is well; but if they resist, what then?”

The two commanders declared their support. Xuong Van said:

“I intend to lead the army back to strike Binh Vuong and restore the legacy of our Former King. Should we do so?”

They agreed. They returned to launch a surprise attack on Tam Kha. Though many wished to execute him, Xuong Van said:

“Binh Vuong has shown me favor; how could I kill him?”

He thus demoted him to Duke of Chuong Duong and granted him land holdings (in the area of present-day Chuong Duong ferry).

Assessment by Historians

Le Van Huu in Dai Viet su ky toan thu wrote:

“Expelling the king’s son to seize the throne is a grave crime against the state; but taking the king’s son as an adopted child and granting him land is merely a personal act of kindness. Duong Tam Kha dared to drive away Ngo Xuong Ngap to usurp the throne—this was a treasonous act that, by moral principle, could not be forgiven. Yet the Later Ngo King [Ngo Xuong Van] did not punish him, but instead granted him favors and land. Was this not a great mistake?”

Temple

The temple and wharf of Chuong Duong are located on the bank of the Red River in Chuong Duong commune (Thuong Tin district). Chuong Duong Temple was built more than a thousand years ago to honor Duong Tam Kha.

References

1. Nguyễn Duy Hinh (2005), Văn minh Đại Việt, Nxb Văn hóa thông tin.
2. Lê Văn Hưu, Phan Phu Tiên, Ngô Sĩ Liên,… (1993), Đại Việt sử ký toàn thư, Nxb Khoa học Xã hội.
3. Phan Huy Lê, Trần Quốc Vượng, Hà Văn Tấn, Lương Ninh (1991), Lịch sử Việt Nam, tập 1, Nxb Đại học và Giáo dục chuyên nghiệp.
4. Quốc sử quán triều Nguyễn (1998), Khâm định Việt sử Thông giám cương mục, Nxb Giáo dục.
5. Lê Văn Siêu (2004), Việt Nam văn minh sử cương, Nxb Thanh niên.
6. Viện Khoa học xã hội Việt Nam (2007), Tổng tập Văn học Việt Nam, tập 4, Nxb Khoa học xã hội.
7. Viện Sử học (2001), Lịch sử Việt Nam, tập 1, Nxb Khoa học xã hội.
8. Nguyễn Minh Tường (2006), “Về sự nghiệp và vị thế của Dương Tam Kha trong lịch sử dân tộc ở thế kỷ X”, Nghiên cứu Lịch sử, số 9 (365), trang 36-42, Viện Sử học, Hà Nội, tháng 9.

Tiếng Pháp

Duong Binh Vuong Duong Tam Kha

Origines

Duong Tam Kha, également connu sous le nom de Duong Binh Vuong, exerça le pouvoir au Vietnam de 944 à 950 après avoir déposé Ngo Xuong Ngap. Il était très probablement le fils du gouverneur militaire Duong Dinh Nghe et le frère (aîné ou cadet) de Duong Thi, épouse de Ngo Quyen. Selon le Dai Viet su luoc, son nom personnel était Duong Chu Tuong. D’après le Song shu, il portait aussi le nom de Duong Thieu Hong.

Grâce à son origine prestigieuse et au soutien d’une puissante faction, Duong Tam Kha sut exploiter la situation après la mort de Ngo Quyen pour usurper le trône, se proclamer roi et établir son propre régime. Toutefois, son autorité ne dura que six ans, avant d’être renversé par le roi de la dynastie Postérieure des Ngo, mettant fin à ce court règne.

Carrière politique

Duong Dinh Nghe, général sous l’autorité de Khuc Hao à Ai Chau (actuelle province de Thanh Hoa), joua un rôle majeur dans la consolidation de l’autonomie vietnamienne au début du Xe siècle. En 931 (année Xinmao), il vainquit Ly Khac Chinh et Ly Tien, s’empara de la citadelle de Dai La et se proclama gouverneur militaire (Tiet do su), poursuivant l’œuvre de la famille Khuc dans la construction d’un gouvernement autonome. Durant cette période, son fils Duong Tam Kha exerçait la fonction de commandant subalterne.

Après six années de pouvoir, Duong Dinh Nghe fut assassiné par son subordonné Kieu Cong Tien, qui convoitait le poste de gouverneur. En 938, Ngo Quyen — son gendre et général — marcha depuis Ai Chau vers le nord, tua Kieu Cong Tien afin de venger son beau-père et de rétablir l’ordre intérieur. Duong Tam Kha accompagna son beau-frère dans cette expédition. Selon certaines légendes locales, il dirigea avec Ngo Xuong Ngap — fils de Ngo Quyen — l’avant-garde qui attaqua Dai La et élimina Kieu Cong Tien.

Avant d’être tué, Kieu Cong Tien avait appelé à l’aide la dynastie des Han du Sud. En réponse, le souverain des Han du Sud dépêcha son fils Hoang Thao à la tête d’une force d’invasion, tandis que lui-même restait en arrière pour mener les renforts. Cependant, avant leur arrivée, Kieu Cong Tien avait déjà été éliminé. En novembre 938, Ngo Quyen organisa une embuscade sur le fleuve Bach Dang, planta des pieux pour bloquer la flotte ennemie et anéantit les envahisseurs. Hoang Thao fut tué lors de la bataille, mettant fin aux visées expansionnistes des Han du Sud et inaugurant une longue ère d’indépendance vietnamienne. Duong Tam Kha participa également à cette bataille historique.

Usurpation de la dynastie Ngo

En 944, après la mort de Ngo Quyen — qui, avant son agonie, avait confié ses fils à la tutelle de Tam Kha — Duong Tam Kha usurpa le trône et se proclama Duong Binh Vuong. Ngo Xuong Ngap dut fuir et fut protégé par le notable Pham Lenh Cong du village de Tra Huong (actuelle province de Nam Sach, Hai Duong). Ce dernier l’aida à se cacher à plusieurs reprises dans les montagnes de Hun Son, malgré les tentatives répétées de Duong Tam Kha pour le capturer. Pendant cette période, Duong Tam Kha adopta Ngo Xuong Van, second fils de Ngo Quyen.

Sous son règne, Duong Tam Kha parvint à maintenir une relative stabilité politique. En 950, il envoya Ngo Xuong Van réprimer deux commandants nommés Duong et Nguyen à Thai Binh (région correspondant aux actuelles provinces de Son Tay et Vinh Phuc — terres des seigneurs Nguyen Khoan et Ngo Nhat Khanh). Cependant, Ngo Xuong Van profita de l’occasion pour retourner à la capitale et renverser Duong Tam Kha. Par reconnaissance personnelle, il l’épargna et le relégua au titre de seigneur de Chuong Duong (Chuong Duong su).

Fin de vie

En l’année Canh Tuat (950), Duong Tam Kha ordonna à Ngo Xuong Van ainsi qu’à deux commandants des familles Duong et Do de marcher contre les hameaux de Duong et Nguyen à Thai Binh. Arrivé à Tu Liem, Xuong Van déclara calmement :

« La vertu de notre Feu Roi demeure dans le cœur du peuple ; ses décrets furent toujours accueillis avec bonheur. Il est regrettable qu’il soit décédé, et que Binh Vuong ait commis l’acte injuste d’usurper le trône de notre famille royale : nul crime n’est plus grave. Maintenant, il nous envoie attaquer des hameaux innocents ; si nous gagnons, ce sera bien, mais s’ils résistent, que ferons-nous ? »

Les commandants approuvèrent. Xuong Van ajouta :

« Je souhaite ramener l’armée pour surprendre Binh Vuong et restaurer l’œuvre de notre Feu Roi. Qu’en pensez-vous ? »

Ils acceptèrent. Ils retournèrent alors attaquer Duong Tam Kha par surprise. Bien que beaucoup voulussent le mettre à mort, Xuong Van déclara :

« Binh Vuong m’a témoigné de la bienveillance ; comment pourrais-je le tuer ? »

Il le relégua donc au rang de seigneur de Chuong Duong et lui attribua des terres (dans la région du bac de Chuong Duong actuel).

Jugement des historiens

Dans le Dai Viet su ky toan thu, Le Van Huu écrivit :

« Chasser le fils du roi pour s’emparer du trône constitue un crime majeur envers l’État ; quant au fait d’adopter le fils du roi et de lui accorder des terres, ce n’est qu’un acte de bonté privée. Duong Tam Kha, qui osa expulser Ngo Xuong Ngap pour s’approprier la couronne, fut un ministre rebelle ; selon la morale, il ne pouvait échapper à la peine capitale. Pourtant, le roi Postérieur des Ngo [Ngo Xuong Van] ne le punit pas, mais au contraire lui accorda des faveurs et des terres : n’était-ce pas là une grave erreur ? »

Temple

Le temple et l’embarcadère de Chuong Duong se situent au bord du fleuve Rouge, dans la commune de Chuong Duong (district de Thuong Tin). Le temple de Chuong Duong fut construit il y a plus d’un millénaire pour honorer Duong Tam Kha.

Références

1. Nguyễn Duy Hinh (2005), Văn minh Đại Việt, Nxb Văn hóa thông tin.
2. Lê Văn Hưu, Phan Phu Tiên, Ngô Sĩ Liên,… (1993), Đại Việt sử ký toàn thư, Nxb Khoa học Xã hội.
3. Phan Huy Lê, Trần Quốc Vượng, Hà Văn Tấn, Lương Ninh (1991), Lịch sử Việt Nam, tập 1, Nxb Đại học và Giáo dục chuyên nghiệp.
4. Quốc sử quán triều Nguyễn (1998), Khâm định Việt sử Thông giám cương mục, Nxb Giáo dục.
5. Lê Văn Siêu (2004), Việt Nam văn minh sử cương, Nxb Thanh niên.
6. Viện Khoa học xã hội Việt Nam (2007), Tổng tập Văn học Việt Nam, tập 4, Nxb Khoa học xã hội.
7. Viện Sử học (2001), Lịch sử Việt Nam, tập 1, Nxb Khoa học xã hội.
8. Nguyễn Minh Tường (2006), “Về sự nghiệp và vị thế của Dương Tam Kha trong lịch sử dân tộc ở thế kỷ X”, Nghiên cứu Lịch sử, số 9 (365), trang 36-42, Viện Sử học, Hà Nội, tháng 9.

Tiếng Trung

楊平王楊三哥 (Duong Binh Vuong Duong Tam Kha)

身世

楊三哥（Duong Tam Kha），又稱楊平王。在廢黜吳昌岌（Ngo Xuong Ngap）後，他於公元944年至950年間掌握越南政權。他極可能是節度使楊廷藝（Duong Dinh Nghe）之子，也是吳權（Ngo Quyen）之妻楊氏（Duong Thi）的哥哥或弟弟。《大越史略》記載楊三哥的名諱為楊主將（楊主將），而《宋史》則記為楊紹洪（楊紹洪）。

憑藉顯赫出身與強大勢力支持，楊三哥在吳權去世後乘勢篡奪王位，自稱為王，建立自己的政權。然而，他的權力僅延續六年，最終被後吳王廢黜，結束了這段短暫的統治。

政治生涯

楊廷藝（Duong Dinh Nghe）是愛州（今清化）豪族曲顥（Khuc Hao）麾下的重要將領，在10世紀初鞏固國家自主權的過程中有重大貢獻。辛卯年（931），他擊敗李克誠與李進，占領大羅城，自稱節度使，繼續曲氏建立的自主政權。在此期間，其子楊三哥擔任部將。

統治六年後，楊廷藝被部將矯公羡（Kieu Cong Tien）刺殺，以奪取節度使之職。938年，吳權（Ngo Quyen）——其女婿兼部將——從愛州北上討伐，殺矯公羡，以報岳父之仇並平定內亂。楊三哥亦隨吳權北伐。據部分神譜所載，他與吳昌岌率領先鋒攻入大羅，斬殺矯公羡。

矯公羡臨死前曾向南漢求救。南漢君主遂派其子弘操（Hoang Thao）率軍南侵，自己留兵策應。然而未待南漢大軍抵達，矯公羡已被誅。938年11月，吳權在白藤江（Bach Dang）設下木樁伏擊，大破南漢軍，弘操戰死，粉碎了南漢的入侵圖謀，開啟越南長期獨立時期。楊三哥亦參加此場歷史性的白藤江之戰。

奪取吳氏王位

944年吳權去世前，曾托付楊三哥輔佐其子。然而吳權死後，楊三哥卻奪位，自稱楊平王。吳昌岌被迫出逃，後受茶香村（Tra Huong，今海陽省南策）豪族范令公（Pham Lenh Cong）庇護。范令公多次掩護吳昌岌藏匿於魂山（Hun Son），雖楊三哥屢派兵追捕，皆未成功。此時楊三哥收吳權次子吳昌文（Ngo Xuong Van）為養子。

在位期間，楊三哥基本維持了政局穩定。950年，他派吳昌文征討太平地區（今山西、永福一帶）之唐、阮二將（為當時地方武裝唐與阮叛軍，即武裝首領阮寛 Nguyen Khoan 與吳日慶 Ngo Nhat Khanh 的勢力範圍）。然而吳昌文藉機返京，推翻楊三哥。念及親情，他未殺之，只貶為章陽使（Chuong Duong su）。

晚年

庚戌年〔950〕，楊三哥命吳昌文及兩名楊氏、杜氏將領率軍征討唐、阮二村。至慈廉（Tu Liem）時，昌文對二使說：「先王之德澤深厚，政令施行無不欣服；不幸早逝，而平王行不義之事，奪我兄弟之位，罪無可逭。今又使我等討伐無罪之地，若其不服，又當如何？」二使皆願追隨昌文。於是昌文率軍返擊，奪取京師。眾人欲殺楊三哥，昌文曰：「平王對我有恩，不忍殺。」遂貶為章陽公（Chuong Duong Cong），並賜其食邑（今章陽渡）。

史家評價

黎文休（Le Van Huu）在《大越史記全書》中評曰：

「趕逐王子，自立為王，乃國之大罪；雖收其子為義子、賜食邑，僅是一家之恩。楊三哥敢逐吳昌岌而爭奪王位，乃臣下叛逆，不可赦罪。然後吳王（吳昌文）不治其罪，反以私恩庇之，又賜食邑，豈非大錯乎？」

祠廟

章陽廟及章陽渡位於紅河沿岸之章陽社（今常信縣）。章陽廟建立已逾千年，主祀楊三哥。

參考文獻

1. Nguyễn Duy Hinh (2005), Văn minh Đại Việt, Nxb Văn hóa thông tin.
2. Lê Văn Hưu, Phan Phu Tiên, Ngô Sĩ Liên,… (1993), Đại Việt sử ký toàn thư, Nxb Khoa học Xã hội.
3. Phan Huy Lê, Trần Quốc Vượng, Hà Văn Tấn, Lương Ninh (1991), Lịch sử Việt Nam, tập 1, Nxb Đại học và Giáo dục chuyên nghiệp.
4. Quốc sử quán triều Nguyễn (1998), Khâm định Việt sử Thông giám cương mục, Nxb Giáo dục.
5. Lê Văn Siêu (2004), Việt Nam văn minh sử cương, Nxb Thanh niên.
6. Viện Khoa học xã hội Việt Nam (2007), Tổng tập Văn học Việt Nam, tập 4, Nxb Khoa học xã hội.
7. Viện Sử học (2001), Lịch sử Việt Nam, tập 1, Nxb Khoa học xã hội.
8. Nguyễn Minh Tường (2006), “Về sự nghiệp và vị thế của Dương Tam Kha trong lịch sử dân tộc ở thế kỷ X”, Nghiên cứu Lịch sử, số 9 (365), trang 36-42, Viện Sử học, Hà Nội, tháng 9.