Hiển Lâm Các (Phú Xuân, Huế)

Tên gọi và vị trí địa lý

Hiển Lâm Các là một đài kỷ niệm dùng để ghi nhớ công tích của các vua nhà Nguyễn thờ ở Thế Miếu và các đại thần hữu công của triều Nguyễn. Tên gọi “Hiển Lâm” mang hàm nghĩa làm rạng danh, hiển dương công tích.

Về vị trí, tọa lạc ngay phía trước Thế Miếu và phía sau Miếu Môn. Hiện nay, di tích thuộc địa phận phường Phú Xuân, thành phố Huế, nằm trong quần thể Quần thể di tích Cố đô Huế.

Lịch sử và nhân vật

Hiển Lâm Các được khởi dựng vào khoảng năm 1821 – 1822, được xây dựng đồng thời với Thế Miếu dưới triều vua Minh Mạng. Ngay từ khi hình thành, công trình đã được xác định là một kiến trúc biểu trưng – tưởng niệm, nhằm tôn vinh công đức của các vị hoàng đế triều Nguyễn được thờ tại Thế Miếu, đồng thời ghi nhận công lao của các đại thần có công lớn với triều đình, được phối thờ tại Tả Tùng tự và Hữu Tùng tự ở hai bên sân.

Trong lịch sử nghiên cứu, từng tồn tại quan điểm cho rằng Hiển Lâm Các là một dạng cổng dẫn vào Thế Miếu. Tuy nhiên, cách hiểu này không phù hợp với cả chức năng lẫn ngữ nghĩa kiến trúc. Trước hết, hệ thống nghi môn của Thế Miếu đã được xác lập rõ ràng với Miếu Môn ở phía trước. Thứ hai, danh xưng “các” trong kiến trúc cổ chỉ loại hình lầu gác nhiều tầng, khác biệt hoàn toàn với “môn” (cổng). Về mặt ý nghĩa, “Hiển Lâm” mang hàm nghĩa làm rạng danh, hiển dương công tích, do đó Hiển Lâm Các thực chất là một “đài tưởng niệm” trong không gian cung đình, có thể xem như tương đồng về chức năng với các công trình tưởng niệm danh nhân, liệt sĩ trong bối cảnh hiện đại.

Hiển Lâm Các là một trong những công trình được bảo tồn tương đối nguyên vẹn trong quần thể di tích cung đình Huế. Trải qua nhiều lần trùng tu, trong đó đợt đại trùng tu vào năm 2001 được đánh giá là toàn diện và có quy mô hoàn chỉnh nhất, công trình đã được củng cố cả về kết cấu lẫn giá trị thẩm mỹ.

Qua hơn hai thế kỷ tồn tại, mặc dù chịu ảnh hưởng của thời gian và những biến động lịch sử, Hiển Lâm Các vẫn bảo lưu được phần lớn diện mạo kiến trúc ban đầu. Thực tế này cho thấy trình độ kỹ thuật cao của các nghệ nhân và thợ thủ công triều Nguyễn, đặc biệt trong việc thiết kế và xử lý hệ kết cấu gỗ quy mô lớn, với các liên kết mộng – giằng chặt chẽ, đảm bảo tính ổn định và độ bền vững lâu dài cho công trình.

Kiến trúc cảnh quan

Hiển Lâm Các là một kiến trúc lầu gác cao tầng tiêu biểu của nghệ thuật kiến trúc cung đình Huế, được dựng trên nền đài cao khoảng 1,53 m, mặt bằng hình chữ nhật 21,05 × 12,80 m. Toàn bộ nền được lát gạch Bát Tràng, bó vỉa bằng gạch vồ kết hợp vữa truyền thống, tạo nên một bệ đỡ vững chắc, đồng thời tôn cao công trình trong tổng thể không gian thờ tự.

Hệ thống kiến trúc được tổ chức theo trục nghi lễ rõ rệt, với hai dãy bậc cấp phía trước và phía sau, mỗi bên gồm 9 bậc đá Thanh. Đặc biệt, lối đi trung tâm được giới hạn bằng thành bậc trang trí rồng, xác lập tuyến di chuyển mang tính biểu trưng dành riêng cho hoàng đế, qua đó nhấn mạnh trật tự không gian và tính tôn nghiêm của kiến trúc.

Hiển Lâm Các – Thế Miếu – Cửu Đỉnh không chỉ là ba công trình độc lập, mà luôn được nhắc đến liền nhau trong một trục không gian – nghi lễ hoàn chỉnh. Chính vì vậy, dưới triều Nguyễn, mọi công trình kiến trúc trong khu vực đều phải tuân thủ nguyên tắc không vượt quá chiều cao của Hiển Lâm Các.

Công trình có quy mô ba tầng, mười hai mái, nổi bật với tỷ lệ thanh thoát theo phương đứng, hệ kết cấu khung gồm 24 cột gỗ, trong đó bốn cột cái tại gian trung tâm vươn cao xuyên suốt ba tầng (khoảng 12 m), giữ vai trò là trụ lực chính. Các hàng cột phụ và cột quân được tính toán kích thước linh hoạt, phù hợp với phân bố tải trọng, thể hiện tư duy kết cấu chặt chẽ và trình độ kỹ thuật cao của kiến trúc cung đình thế kỷ XIX.

Tầng một có bố cục 3 gian 2 chái, ba mặt ngoài xây tường gạch nhằm gia cường khả năng chịu lực và ổn định khối tích. Hệ vì kèo, xuyên và liên ba được chạm khắc tinh xảo với các đồ án rồng dây, lá cuốn mang tính ước lệ cao. Chính diện treo hoành phi lớn đề ba chữ “Hiển Lâm Các”, đặt trên nền sơn lục, viền chạm cửu long vờn mây, sơn son thếp vàng, tạo điểm nhấn trang trí nổi bật. Tại gian bên bố trí cầu thang gỗ dẫn lên tầng trên, với lan can chạm khắc đầu đuôi rồng uốn lượn, kết hợp các họa tiết chữ “thọ”, “vạn” và hoa văn kỷ hà.

Tầng hai gồm 3 gian, không chái, được bao quanh bởi hệ hành lang và lan can gỗ tiện trau chuốt. Không gian này từng bố trí án thư và sập ngự, phục vụ chức năng nghỉ ngơi, ngự lãm. Hệ dầm (đấu củng) vươn ra từ các cột chính vừa truyền tải lực mái, vừa mở rộng khẩu độ mái hiên, tạo nên hiệu ứng nhịp sáng tối rõ rệt trên mặt đứng kiến trúc.

Tầng ba thu gọn còn một gian, đóng vai trò điểm kết thúc theo trục đứng, tạo thế vươn cao cho toàn bộ công trình. Hệ dầm tiếp tục phát triển, nâng đỡ hệ mái trên cùng. Đỉnh mái trang trí hình thiên hồ bằng pháp lam đặt trên nền mây ngũ sắc, nổi bật giữa lớp ngói hoàng lưu ly, đạt cao độ khoảng 16,23 m, tạo điểm nhấn thị giác mạnh mẽ trong không gian Đại Nội.

Hai bên mặt nền tầng một của Hiển Lâm Các là cửa Tuấn Liệt (bên trái) và Sùng Công (bên phải), phía trên cửa có đặt lầu chuông và lầu trống. Bên ngoài hai cửa này là nhà Tả Vu và Hữu Vu, nơi thờ các công thần của thời Nguyễn.

Xét tổng thể, Hiển Lâm Các là sự hội tụ giữa tư duy kết cấu và nghệ thuật tạo hình của kiến trúc cung đình Nguyễn với hệ thống mộng gỗ liên kết chặt chẽ, kết hợp với giải pháp giằng néo hợp lý, đảm bảo khả năng chịu lực và độ bền vững lâu dài. Đồng thời, việc phát triển hệ dầm vừa là cấu kiện chịu lực, vừa mang yếu tố thẩm mỹ trang trí đã đánh dấu một bước chuyển quan trọng góp phần tạo nên diện mạo đặc trưng của kiến trúc cung đình Huế thế kỷ XIX.

Hiện vật

Hiện tại, Hiển Lâm Các còn lưu giữ Cửu Đỉnh bằng đồng được đúc theo lệnh của vua Minh Mạng vào năm 1835 và hoàn thành năm 1837. Cửu Đỉnh gồm 9 đỉnh đồng lớn, mỗi đỉnh mang một tên riêng tương ứng với thụy hiệu của các vị vua triều Nguyễn: Cao, Nhân, Chương, Anh, Nghị, Thuần, Tuyên, Dụ, Huyền.

Về hình thức, các đỉnh đều có cấu trúc thống nhất, thân bầu tròn, cổ thắt, miệng loe, hai quai và ba chân trụ, tạo thế vững chãi. Tuy nhiên, từng đỉnh vẫn có những biến thể tinh tế về hình dáng quai, vành miệng, chân đỉnh hay độ cong thân, cho thấy trình độ thiết kế linh hoạt và tay nghề cao của thợ đúc.

Quá trình chế tác là một kỳ công kỹ thuật với tổng khối lượng kim loại sử dụng lên đến hơn 22 tấn, chủ yếu là hợp kim đồng.
Mỗi đỉnh được đúc liền khối bằng hệ thống khuôn đất phức tạp. Để đúc một đỉnh, cần huy động hàng chục lò nấu đồng hoạt động đồng thời, đòi hỏi sự phối hợp chính xác và liên tục. Sau khi đúc xong phần thân, các nghệ nhân tiếp tục chạm khắc nổi hoa văn trực tiếp lên bề mặt, tạo nên hệ thống trang trí đặc sắc.

Mỗi đỉnh được chạm khắc 18 đồ án, gồm 17 hình tượng và 1 bài minh văn, tổng cộng toàn bộ hệ thống có 162 hình chạm nổi. Nội dung các đồ án bao quát gần như toàn bộ thế giới quan của người Việt thời Nguyễn, bao gồm:

Thiên văn – tự nhiên: mặt trời, mặt trăng, mây, mưa
Địa lý: núi, sông, biển, các vùng đất tiêu biểu
Sinh vật: chim, thú, thủy tộc
Sản vật và kinh tế: cây cối, nông sản, khoáng sản
Vũ khí và phương tiện: gươm, thuyền, công cụ

Về vị trí, Cửu Đỉnh được đặt thành một hàng ngang trước Hiển Lâm Các, theo trục thần đạo dẫn vào Thế Miếu. Trong đó:

Cao Đỉnh nằm ở vị trí trung tâm và được đẩy nhô về phía trước, tượng trưng cho vua Gia Long – người khai sáng triều đại.
Các đỉnh còn lại bố trí đối xứng hai bên, tương ứng với các vị vua kế vị.

Trải qua gần 200 năm lịch sử, Cửu Đỉnh vẫn được bảo tồn nguyên vẹn tại vị trí ban đầu, đây là điều hiếm thấy đối với các hiện vật kim loại quy mô lớn. Cửu Đinh hiện là hiện vật quý giá hội tụ giữa quyền lực, tri thức và nghệ thuật, góp phần tạo nên trục không gian linh thiêng và uy nghiêm bậc nhất trong Hoàng thành Huế.

Xếp hạng

Hiển Lâm Các nằm trong Quần thể di tích Cố đô Huế được công nhận là di sản văn hóa thế giới ngày 11/12/1993.

Tài liệu tham khảo

Phan Thuận An (2005), Quần thể di tích Huế, Nxb Trẻ.
Hiển Lâm Các – Điểm đến – Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam
Huế Xưa – Hiển Lâm Các – Cửu Đỉnh – Thế Miếu

Ngôn ngữ khác

Tiếng Anh (English)

Name and Geographic Location

Hien Lam Cac is a commemorative pavilion built to record and honor the merits of the Nguyen dynasty emperors worshipped at The Mieu, as well as meritorious mandarins of the Nguyen court. The name “Hien Lam” conveys the meaning of glorifying and honoring achievements.

In terms of location, it stands directly in front of The Mieu and behind Mieu Mon. Today, the monument is situated in Phu Xuan ward, Hue city, within the Complex of Hue Monuments.

History and Historical Figures

Hien Lam Cac was constructed around 1821–1822, concurrently with The Mieu under the reign of Emperor Minh Mang. From its inception, the structure was defined as a symbolic and commemorative architectural work, intended to honor the virtues of Nguyen emperors worshipped at The Mieu, while also recognizing the contributions of high-ranking mandarins who rendered great service to the court, worshipped at Ta Tung Tu and Huu Tung Tu on both sides of the courtyard.

In historical research, there was once a viewpoint that considered Hien Lam Cac as a type of gateway leading into The Mieu. However, this interpretation is inconsistent with both its function and architectural semantics. Firstly, the ceremonial gate system of The Mieu had already been clearly established with Mieu Mon at the front. Secondly, the term “cac” in traditional architecture refers to a multi-story pavilion, entirely distinct from “mon” (gate). Semantically, “Hien Lam” implies glorification and commemoration of achievements; therefore, Hien Lam Cac is essentially a “memorial monument” within the royal court space, functionally comparable to modern memorials dedicated to distinguished figures and martyrs.

Hien Lam Cac is one of the structures relatively well preserved within the Hue royal architectural complex. Through several restorations, notably the comprehensive large-scale restoration in 2001, the structure has been reinforced both structurally and aesthetically.

After more than two centuries, despite the impacts of time and historical upheavals, Hien Lam Cac has retained most of its original architectural appearance. This demonstrates the high technical proficiency of Nguyen dynasty artisans and craftsmen, especially in designing and constructing large-scale wooden structures with tightly joined mortise-and-tenon systems, ensuring long-term stability and durability.

Architectural Landscape

Hien Lam Cac is a typical multi-story pavilion of Hue royal architecture, built on a platform approximately 1.53 meters high, with a rectangular plan measuring 21.05 × 12.80 meters. The entire base is paved with Bat Trang bricks, edged with large fired bricks combined with traditional mortar, forming a solid foundation while elevating the structure within the sacred spatial complex.

The architectural system is organized along a clear ceremonial axis, with staircases at both the front and rear, each consisting of nine steps made of Thanh stone. Notably, the central pathway is bordered by dragon-decorated balustrades, establishing a symbolic route reserved exclusively for the emperor, thereby emphasizing spatial hierarchy and architectural solemnity.

Hien Lam Cac – The Mieu – Cuu Dinh are not merely three independent structures but are always referred to together as a unified spatial and ceremonial axis. For this reason, during the Nguyen dynasty, all constructions in the area were required not to exceed the height of Hien Lam Cac.

The structure comprises three stories and twelve roofs, distinguished by its elegant vertical proportions. Its structural framework includes 24 wooden columns, among which four main columns in the central bay extend through all three levels (approximately 12 meters), serving as the primary load-bearing elements. The subsidiary columns are proportioned flexibly according to load distribution, reflecting rigorous structural thinking and advanced technical expertise of 19th-century royal architecture.

The first floor has a layout of three compartments and two lean-tos, with brick walls on three exterior sides to enhance load-bearing capacity and volumetric stability. The system of trusses, beams, and cross-members is intricately carved with stylized motifs such as intertwined dragons and scrolling foliage. The main façade displays a large horizontal lacquered board inscribed with the three characters “Hien Lam Cac,” set against a green lacquer background, bordered with carvings of nine dragons amidst clouds, gilded in gold, creating a striking decorative focal point. A wooden staircase in the side compartment leads to the upper levels, with balustrades carved in the form of winding dragon heads and tails, combined with motifs of the characters “tho” (longevity), “van” (ten thousand), and geometric patterns.

The second floor consists of three compartments without lean-tos, surrounded by a corridor system and finely crafted wooden railings. This space once housed desks and imperial couches, serving for rest and royal viewing. The bracket system (dau cung) extending from the main columns both transfers roof loads and expands the eave span, creating a distinct rhythm of light and shadow on the façade.

The third floor is reduced to a single compartment, acting as the vertical termination point, enhancing the structure’s upward thrust. The beam system continues to develop, supporting the topmost roof. At the roof apex is a decorative thien ho figure made of enamel (phap lam), set against multicolored cloud motifs, standing out amid yellow-glazed tiles, reaching a height of approximately 16.23 meters, forming a strong visual focal point within the Dai Noi.

On both sides of the ground level are Tuan Liet Gate (left) and Sung Cong Gate (right), above which are bell and drum towers. Outside these gates are Ta Vu and Huu Vu buildings, where meritorious officials of the Nguyen dynasty are worshipped.

Overall, Hien Lam Cac represents a convergence of structural ingenuity and artistic expression in Nguyen royal architecture. Its tightly joined wooden framework combined with effective bracing solutions ensures structural stability and longevity. At the same time, the development of beam systems that function both structurally and decoratively marks an important transition contributing to the distinctive character of 19th-century Hue royal architecture.

Artifacts

At present, Hien Lam Cac preserves the Nine Dynastic Urns (Cuu Dinh), cast in bronze under the order of Emperor Minh Mang in 1835 and completed in 1837. The Cuu Dinh consists of nine large bronze urns, each bearing a distinct name corresponding to the posthumous titles of Nguyen dynasty emperors: Cao, Nhan, Chuong, Anh, Nghi, Thuan, Tuyen, Du, and Huyen.

In terms of form, all urns share a unified structure: a rounded body, constricted neck, flared rim, two handles, and three sturdy legs, creating a stable and balanced composition. However, each urn also exhibits subtle variations in the design of handles, rim edges, legs, and body curvature, reflecting flexible design thinking and the high craftsmanship of the bronze casters.

The production process was a remarkable technical achievement, with a total metal volume exceeding 22 tons, primarily composed of bronze alloy. Each urn was cast as a single piece using a complex system of earthen molds. Casting one urn required the simultaneous operation of dozens of furnaces, demanding precise and continuous coordination. After casting the main body, artisans proceeded to carve relief patterns directly onto the surface, forming a distinctive decorative system.

Each urn is adorned with 18 motifs, including 17 visual reliefs and one inscription, resulting in a total of 162 relief carvings across the entire set. The thematic content encompasses nearly the entire worldview of the Vietnamese people during the Nguyen dynasty, including:

Astronomy and nature: sun, moon, clouds, rain
Geography: mountains, rivers, seas, and representative regions
Living creatures: birds, animals, aquatic species
Products and economy: plants, agricultural produce, minerals
Weapons and means of transport: swords, boats, tools

In terms of placement, the Cuu Dinh are arranged in a horizontal row in front of Hien Lam Cac, aligned along the sacred axis leading to The Mieu. Specifically:

Cao Dinh is positioned at the center and slightly projected forward, symbolizing Emperor Gia Long, the founder of the dynasty.
The remaining urns are symmetrically arranged on both sides, corresponding to successive emperors.

After nearly 200 years, the Cuu Dinh have been preserved intact in their original location—an exceptional case for large-scale metal artifacts. Today, the Nine Dynastic Urns are invaluable heritage objects embodying the convergence of power, knowledge, and art, contributing to the creation of one of the most sacred and solemn spatial axes within the Hue Imperial Citadel.

Classification

Hien Lam Cac is part of the Complex of Hue Monuments, which was recognized as a UNESCO World Cultural Heritage Site on December 11, 1993.

References

Phan Thuận An (2005), Quần thể di tích Huế, Nxb Trẻ.
Hiển Lâm Các – Điểm đến – Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam
Huế Xưa – Hiển Lâm Các – Cửu Đỉnh – Thế Miếu

Tiếng Pháp (Français)

Nom et localisation géographique

Hiển Lâm Các est un pavillon commémoratif destiné à honorer les mérites des empereurs de la dynastie Nguyễn vénérés au Thế Miếu ainsi que des grands mandarins ayant rendu des services éminents à cette dynastie. L’appellation « Hiển Lâm » signifie « illustrer et magnifier les mérites ».

Concernant sa localisation, l’édifice se situe directement devant le Thế Miếu et derrière le Miếu Môn. Actuellement, le site appartient au quartier Phu Xuan, ville de Hue, au sein de l’ensemble du Complexe des monuments de l’ancienne capitale de Hue.

Histoire et personnages

Hiển Lâm Các fut édifié entre 1821 et 1822, simultanément avec le Thế Miếu sous le règne de l’empereur Minh Mang. Dès son origine, l’ouvrage a été conçu comme une architecture symbolique et commémorative visant à glorifier les empereurs Nguyen honorés au Thế Miếu, ainsi qu’à reconnaître les contributions des grands mandarins, vénérés dans les temples Ta Tung Tu et Huu Tung Tu situés de part et d’autre de la cour.

Dans l’histoire des recherches, une opinion a existé selon laquelle Hiển Lâm Các serait une porte d’accès au Thế Miếu. Toutefois, cette interprétation ne correspond ni à sa fonction ni à sa signification architecturale. D’une part, le système d’entrée du Thế Miếu est déjà clairement défini avec le Miếu Môn à l’avant. D’autre part, le terme « các » désigne un pavillon à étages, distinct du « môn » (porte). Sur le plan symbolique, « Hiển Lâm » signifie magnifier les mérites, ce qui fait de Hiển Lâm Các un véritable monument commémoratif au sein de l’espace impérial, comparable aux monuments dédiés aux héros et martyrs dans le contexte moderne.

Hiển Lâm Các est l’un des édifices les mieux conservés du complexe impérial de Hue. Après plusieurs restaurations, notamment celle de 2001 considérée comme la plus complète, l’ouvrage a été renforcé tant sur le plan structurel qu’esthétique.

Après plus de deux siècles, malgré les effets du temps et des bouleversements historiques, Hiển Lâm Các conserve l’essentiel de son apparence initiale. Cela témoigne du haut niveau technique des artisans de la dynastie Nguyen, notamment dans la conception des structures en bois de grande envergure avec des assemblages solides assurant stabilité et durabilité.

Architecture et paysage

Hiển Lâm Các est un pavillon à plusieurs étages caractéristique de l’architecture impériale de Hue, construit sur une plateforme élevée d’environ 1,53 m, de plan rectangulaire (21,05 × 12,80 m). La base est entièrement pavée de briques Bat Trang, avec des bordures en briques massives liées par un mortier traditionnel, formant un socle solide et surélevant l’édifice dans l’espace cultuel.

L’organisation suit un axe rituel clair, avec deux escaliers à l’avant et à l’arrière, chacun composé de neuf marches en pierre Thanh. Le passage central, décoré de rampes sculptées de dragons, était réservé à l’empereur, soulignant la hiérarchie et la solennité de l’espace.

Hiển Lâm Các, Thế Miếu et Cuu Dinh forment un ensemble indissociable sur un axe rituel cohérent. Ainsi, sous la dynastie Nguyen, aucun bâtiment dans cette zone ne devait dépasser la hauteur de Hiển Lâm Các.

L’édifice comporte trois niveaux et douze toitures, avec une silhouette élancée verticale. Sa structure comprend 24 colonnes en bois, dont quatre colonnes maîtresses au centre traversent les trois niveaux (environ 12 m de hauteur), assurant la fonction porteuse principale. Les colonnes secondaires sont dimensionnées de manière adaptée à la répartition des charges, reflétant une conception structurelle rigoureuse du XIXe siècle.

Le premier niveau comprend trois travées et deux ailes latérales, avec des murs en briques sur trois côtés pour renforcer la stabilité. Les éléments de charpente sont finement sculptés avec des motifs de dragons et de feuillages stylisés. La façade principale porte une grande inscription « Hiển Lâm Các » sur fond vert, entourée de neuf dragons parmi les nuages, rehaussés de laque rouge et dorure. Un escalier en bois mène à l’étage supérieur, avec des balustrades sculptées en forme de dragons et décorées de motifs « tho », « van » et géométriques.

Le deuxième niveau comporte trois travées sans ailes, entouré d’une galerie et de balustrades en bois finement tourné. Cet espace accueillait autrefois des meubles impériaux destinés au repos et à la contemplation. Les consoles (dau cung) prolongées depuis les colonnes soutiennent la toiture tout en élargissant les avant-toits, créant un jeu d’ombre et de lumière marqué.

Le troisième niveau est réduit à une seule travée, servant de point culminant vertical. Le système de poutres soutient la toiture supérieure. Le faîte est orné d’un motif en émail représentant un animal mythique sur fond de nuages multicolores, dominant les tuiles vernissées jaunes, atteignant environ 16,23 m de hauteur, créant un point focal visuel dans la Cité impériale.

De part et d’autre du rez-de-chaussée se trouvent les portes Tuan Liet (à gauche) et Sung Cong (à droite), surmontées de pavillons de cloche et de tambour. À l’extérieur se situent les maisons Ta Vu et Huu Vu, dédiées au culte des mandarins méritants.

Dans son ensemble, Hiển Lâm Các représente la synthèse entre ingénierie structurelle et art décoratif de l’architecture impériale Nguyen. L’utilisation de joints en bois complexes combinée à des solutions de contreventement efficaces assure solidité et durabilité. Le développement du système de poutres, à la fois structurel et décoratif, marque une étape importante dans l’évolution de l’architecture impériale de Hue au XIXe siècle.

Objets conservés

Actuellement, Hiển Lâm Các conserve les Cuu Dinh en bronze, coulés sur ordre de l’empereur Minh Mang en 1835 et achevés en 1837.
Les Cuu Dinh se composent de neuf grands chaudrons en bronze, chacun portant un nom propre correspondant au nom posthume des empereurs de la dynastie Nguyen : Cao, Nhan, Chuong, Anh, Nghi, Thuan, Tuyen, Du, Huyen.

Sur le plan formel, ces chaudrons présentent une structure homogène : un corps bombé, un col resserré, une ouverture évasée, deux anses et trois pieds, assurant une stabilité solide. Toutefois, chaque pièce comporte des variations subtiles dans la forme des anses, du bord, des pieds ou de la courbure du corps, témoignant d’une grande maîtrise technique et d’une conception raffinée.

Le processus de fabrication constitue un exploit technique, avec une masse totale de métal dépassant 22 tonnes, principalement un alliage de cuivre.
Chaque chaudron a été coulé d’un seul tenant à l’aide de moules en terre complexes. La réalisation d’une seule pièce nécessitait la mobilisation simultanée de dizaines de fours de fusion, exigeant une coordination précise et continue. Après la coulée, les artisans procédaient à la gravure en relief directement sur la surface, créant un système décoratif particulièrement élaboré.

Chaque chaudron est orné de 18 motifs, comprenant 17 figures et une inscription, soit un total de 162 reliefs pour l’ensemble. Les thèmes représentés couvrent presque toute la vision du monde des Vietnamiens à l’époque Nguyen, incluant :

Astronomie et phénomènes naturels : soleil, lune, nuages, pluie
Géographie : montagnes, rivières, mers, territoires représentatifs
Monde vivant : oiseaux, animaux terrestres et aquatiques
Produits et économie : végétaux, cultures, ressources minérales
Armes et moyens de transport : épées, bateaux, outils

Concernant leur disposition, les Cuu Dinh sont alignés en une rangée devant Hiển Lâm Các, le long de l’axe sacré menant au Thế Miếu. Plus précisément :

Le Cao Dinh occupe la position centrale, légèrement avancée, symbolisant l’empereur Gia Long, fondateur de la dynastie.
Les autres chaudrons sont disposés symétriquement de part et d’autre, correspondant aux empereurs successeurs.

Après près de deux siècles d’histoire, les Cuu Dinh sont toujours conservés dans leur emplacement d’origine, ce qui est remarquable pour des objets métalliques de grande dimension.
Aujourd’hui, ils constituent des artefacts précieux, à la croisée du pouvoir, du savoir et de l’art, contribuant à former l’un des axes spatiaux les plus sacrés et majestueux de la Cité impériale de Hue.

Classement

Hien Lam Cac fait partie du Complexe des monuments de Hue, reconnu comme patrimoine culturel mondial le 11 décembre 1993.

Références

Phan Thuận An (2005), Quần thể di tích Huế, Nxb Trẻ.
Hiển Lâm Các – Điểm đến – Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam
Huế Xưa – Hiển Lâm Các – Cửu Đỉnh – Thế Miếu

Tiếng Trung (中文)

名称与地理位置

显临阁是一座纪念性建筑，用以铭记供奉于世庙中的阮朝皇帝功绩，以及对阮朝有重大贡献的大臣事迹。“显临”一名寓意彰显声名、表扬功绩。

关于位置，该建筑坐落于世庙正前方、庙门之后。目前遗址位于承天顺化省顺化市富春坊，属于顺化古都遗迹群的一部分。

历史与人物

显临阁始建于1821年至1822年间，与世庙同时在明命皇帝统治时期建造。自建成之初，该建筑即被确定为具有象征与纪念性质的构筑物，旨在彰显供奉于世庙中的阮朝历代皇帝之功德，同时记录在朝廷中有重大贡献的大臣，这些大臣配祀于庭院两侧的左从祠与右从祠。

在学术研究史上，曾有观点认为显临阁是一种通往世庙的门楼。然而，这种理解既不符合其功能，也不符合建筑语义。首先，世庙的礼仪门系统已明确设有前方的庙门；其次，“阁”在传统建筑中指多层楼阁，与“门”（入口）完全不同。从意义上看，“显临”意为彰显功绩，因此显临阁实际上是一座宫廷空间中的“纪念台”，其功能可与现代纪念名人或烈士的建筑相类比。

显临阁是顺化宫廷遗迹群中保存相对完整的建筑之一。历经多次修缮，其中2001年的大规模修复被认为最为全面、最具系统性，使建筑在结构与审美价值上均得到巩固。

历经两个多世纪，尽管受到时间与历史变迁的影响，显临阁仍保留了大部分原始建筑面貌。这一事实表明阮朝工匠与手工业者具有高超的技术水平，尤其是在大型木结构体系设计与榫卯连接处理方面，结构紧密稳固，确保建筑长期稳定与耐久。

建筑与景观

显临阁是顺化宫廷建筑艺术中典型的高层楼阁建筑，建于约1.53米高的台基之上，平面呈长方形（21.05 × 12.80米）。整个台基铺设八场砖，边缘以大砖结合传统灰浆砌筑，形成稳固基座，同时在整体祭祀空间中抬高建筑。

建筑体系沿礼仪轴线组织明确，前后设有两组台阶，每组为九级青石台阶。尤其中轴通道以饰有龙纹的栏板界定，形成专供皇帝使用的象征性通行路线，从而强化空间秩序与建筑的庄严性。

显临阁—世庙—九鼎并非三个独立建筑，而是共同构成一个完整的空间—礼仪轴线。因此，在阮朝时期，该区域内所有建筑均不得高于显临阁。

该建筑为三层结构，共十二屋顶，立面比例修长挺拔。结构框架由24根木柱组成，其中中央四根主柱贯穿三层，高约12米，为主要承重构件。其余辅柱与次柱尺寸根据荷载分布灵活设计，体现出严密的结构思维与19世纪宫廷建筑的高超技术水平。

第一层为三间两厢布局，三面外墙采用砖砌，以增强承重与稳定性。梁架、穿枋、栱件等构件雕刻精美，饰以龙纹、卷叶纹等高度程式化图案。正面悬挂大型横匾，上书“显临阁”三字，底为绿色漆地，边框雕刻九龙戏云图案，并施以朱漆贴金，形成突出的装饰重点。侧间设有通往上层的木制楼梯，栏杆雕刻龙首龙尾，并结合“寿”“万”字纹与几何纹饰。

第二层为三间，无厢房，四周设有精致木制栏杆与回廊。此层曾设案几与御榻，供皇帝休憩与观览之用。斗拱体系自柱头向外伸展，既传递屋顶荷载，又扩大檐口出挑，形成立面明暗节奏分明的视觉效果。

第三层缩减为一间，作为垂直轴线的终点，使整体建筑呈上升之势。梁架体系继续发展，支撑最上层屋顶。屋顶顶端装饰以法蓝工艺的“天壶”形构件，置于五彩祥云之上，在黄色琉璃瓦中格外醒目，高度约16.23米，成为大内空间中的视觉焦点。

显临阁一层台基两侧分别设有俊烈门（左）与崇功门（右），其上建有钟楼与鼓楼。两门之外为左庑与右庑，用于供奉阮朝功臣。

从整体来看，显临阁体现了阮朝宫廷建筑在结构思维与造型艺术上的高度融合。其严密的木构榫卯体系结合合理的加固方式，确保了承重能力与长期稳定性。同时，梁架系统既作为承重构件，又兼具装饰功能，这一发展标志着19世纪顺化宫廷建筑风格的重要转变与成熟。

文物

目前，显临阁仍保存着“九鼎”，这是一组铜制器物，奉明命皇帝之命于1835年铸造，并于1837年完成。九鼎共由九尊大型铜鼎组成，每一鼎均有独立名称，对应阮朝历代皇帝的谥号：高、仁、章、英、毅、纯、宣、裕、玄。

在形制上，各鼎结构统一：腹部圆鼓，颈部收束，口沿外撇，配有双耳与三足支撑，整体稳重端庄。然而，每一鼎在耳形、口沿、足部或腹部曲度上又呈现出细微变化，体现出设计上的灵活性与铸造工艺的高超水平。

其制作过程堪称一项技术壮举，总用金属量超过22吨，主要为铜合金。每一鼎均采用复杂的陶范整体浇铸而成。铸造单个铜鼎需同时动用数十座熔炉协同作业，对工序配合的精确性与连续性要求极高。鼎体铸成后，工匠还在其表面直接进行浮雕刻饰，形成精美而完整的装饰体系。

每一鼎上雕刻有18个图案，其中包括17种图像与1篇铭文，全套共计162幅浮雕。其内容几乎涵盖了阮朝时期越南人的整体世界观，包括：

天文与自然：太阳、月亮、云、雨
地理：山川、河流、海洋及代表性地域
生物：飞禽、走兽、水生动物
物产与经济：植物、农作物、矿产
武器与器具：刀剑、船只、工具

在空间布局上，九鼎沿中轴线整齐排列于显临阁前方，位于通往世庙的神道之上。其中：

高鼎位于中央，并略向前突出，象征开创王朝的嘉隆皇帝；
其余各鼎分列两侧，对应后继诸帝，呈对称布局。