Lược sử
Chùa Huỳnh Cung có tên chữ là “Sùng Phúc tự”. Chùa tọa lạc trên một diện tích rộng hai mẫu tám sào Bắc Bộ, nằm ở đầu thôn Huỳnh Cung, trong một không gian thoáng đãng ven bờ nam sông Tô Lịch, ngày nay thuộc xã Tam Hiệp, huyện Thanh Trì, TP Hà Nội.
Tương truyền rằng: Ngày xưa, có một pho tượng đá ngồi trên tòa sen tự nhiên nổi lên ở thửa ruộng “Nhất tự”, dân các làng đều muốn rước Ngài về thờ nhưng không khiêng được và chỉ đi được vài trăm mét thì phải dừng lại không đi được nữa. Dân làng nhận thấy đây là điềm lành đã dựng ở nơi đó một ngôi chùa để thờ Ngài (chính là ngôi chùa hiện nay). Chùa đã được trùng tu nhiều lần. Khuôn viên chùa rộng lớn tới 10.000m2.
Trụ trì chùa hiện nay là Sư cô Thích Giác Minh.
Kiến trúc
Chùa có mặt bằng xây dựng theo kiểu “nội Công, ngoại Quốc”. Tam quan gồm 2 tầng 4 mái, đầu hồi bít đốc, trên bờ nóc đắp lưỡng long triều nguyệt, ở dưới có 3 cửa vòm và 2 cột gạch.
Tam quan xây gạch, lợp ngói, cửa chính giữa lớn hơn cửa hai bên. Qua tam quan về phía bên phải là khu vườn với 13 ngọn tháp 3 tầng. Về phía bên trái qua một sân gạch là đến chùa làm theo kiểu nội công, ngoại quốc. Phía trước chùa là tiền đường, phía sau là thượng điện được nối liền với nhau bằng một ống muống.
Song song với ống muống và nối hai đầu tiền đường, hậu điện là hai dãy hành lang. Giữa tiền đường với ống muống có một cửa võng chạm trổ công phu sơn son thếp vàng. Tòa thượng điện có xây nhiều bệ thấp dần từ trong ra ngoài, đây là nơi tọa lạc của các tượng: bộ Tam Thế ngồi trên toà sen, A Di Đà với hai bên là Đại Thế Chí và Quan Âm bồ tát, Thích Ca, Văn Thù và Phổ Hiền, Quan Âm chuẩn đề (ngàn mắt ngàn tay nhưng chỉ được biểu hiện dưới dạng 12 tay), Phạm Thiện và Đế Thích, Ngọc Hoàng ngồi trong long ngai, Thích Ca sơ sinh trong vòng Cửu Long với bên phải là Mục Liên và bên trái là Địa Tạng.
Bên tả thượng điện còn có 11 tượng đội mũ cánh chuồn tương truyền là những người cùng sinh cùng hoá với Thành hoàng làng. Sát tường hai bên trái và phải tam bảo là Thập điện Diêm Vương, Thổ Thần và đức Thánh Tăng. Ngoài tiền đường có các pho tượng Đức Ông, Nam Tào, Bắc Đẩu.
Cuối cùng ở gian hồi bên hữu tiền đường còn có tượng Bà Hậu. Ngoài ra, tại hành lang bên phải còn có 3 pho tượng Tam Phủ, 2 pho tượng Quan Hoàng và 1 pho tượng Cậu. Trong nhà Tổ còn có tượng Quan âm tọa sơn và Kim Đồng, Ngọc Nữ.
Di vật
Tượng Đức Vua nay vẫn còn ở chùa Sùng Phúc. Đến chùa mọi người thấy ở bên tả của Tam bảo có pho tượng đầu đội mũ cánh chuồn, mặc áo đại trào có thắt lưng, ngồi trên tòa sen. Cốt tượng bằng sa thạch nên pho tượng là một ví dụ độc đáo về kỹ thuật tô tượng, đắp tượng ở nước ta xưa kia.
Ngoài ra, trong chùa còn lưu giữ 10 chân tảng đá xanh kê cột, trang trí diềm ngoài là 15 hoặc 16 cánh sen nhỏ nhắn, xinh xắn mang phong cách nghệ thuật đời Lý và cũng phù hợp với điều ghi trong tấm bia năm 1735. Ở bên hữu tiền đường chùa ghi về việc trùng tu chùa lớn vào thời kỳ này do công đức của bà Trần Thị Điển, Thị nội cung tần được gia phong Chiêu Nghi, cúng 5 mẫu ruộng và 300 quan tiền để tu sửa đình, chùa.
Chùa kiến trúc theo kiểu nội công, ngoại quốc. Trong chùa có 49 pho tượng, có nhiều pho tượng đúc vào thế kỷ XVIII. Một bài văn ghi trên quả chuông chùa tuy đúc năm Thành Thái thứ 7 (1895) nhưng cũng cho thấy chùa Sùng Phúc đã có từ lâu. Dân làng đã đúc chuông, song, vật đổi, sao dời, chuông mất, tiếng chìm, sau này làng lại đúc một lần nữa. Đến nay dân làng lại bàn việc hưng công, quyên góp thập phương để đúc chuông chùa.
Đặc biệt, chùa còn có 1 cuốn Thần phả về 2 vị Thành hoàng là hai anh em sinh đôi có cùng ngày hóa vào thời Hùng Vương 17.
Hiện nay, chùa có nghĩa trang với 11 bảo tháp phổ đồng cho Tăng Ni các chùa ở nội thành Hà Nội viên tịch. Trong đó, ngôi tháp lớn chính giữa tôn thờ xá lợi Hòa thượng Thích Tố Liên, một danh tăng Phật giáo Việt Nam cận đại.
Giá trị
Là một ngôi chùa lớn, ra đời sớm, song được bảo quản khá tốt nên các nếp kiến trúc cổ trong chùa khá vững chắc. Chùa còn bảo lưu rất nhiều tượng Phật được tạo tác ở nhiều thế kỷ, lại có một khuôn viên rộng lớn, cao ráo, chùa Huỳnh Cung là một danh lam thắng cảnh ở phía nam Thủ đô Hà Nội.
Chùa đã được công nhận Di tích lịch sử – văn hóa năm 1989.
_____________________________________
Các ngôn ngữ khác
Tiếng Anh (English)
Huynh Cung Pagoda, also known as Sung Phuc Pagoda, is located in Tam Hiep commune, Thanh Tri district, Hanoi. It is an ancient temple with unique architecture. According to legend, the pagoda was built based on a mysterious stone statue emerging from the field of “Nhat tu”. The architecture of the pagoda reflects the style of “internal work, external country”, with layers of three gates, upper hall, and traditional towers. The pagoda preserves many precious relics such as Buddha statues and pagodas, while also serving as a resting place for monks. With its historical and cultural value, Huynh Cung Pagoda has been recognized as a historical and cultural relic since 1989.
Tiếng Trung (Chinese)
惠昌寺，又称为崇福寺，位于河内市，清河区，三协区。它是一座具有独特建筑风格的古寺。根据传说，寺庙是建立在从“一土”田野中涌现出的一尊神秘石雕基础上的。寺庙的建筑反映了“内功，外国”的风格，具有三个门，上殿和传统塔楼。寺庙保存了许多珍贵的佛像和塔，同时也是僧侣们休息的地方。由于其历史和文化价值，惠昌寺自1989年被公认为历史文化遗址。
Tiếng Pháp (French)
Le temple de Huynh Cung, également connu sous le nom de temple Sung Phuc, est situé dans la commune de Tam Hiep, dans le district de Thanh Tri, à Hanoi. C’est un ancien temple avec une architecture unique. Selon la légende, le temple a été construit sur la base d’une mystérieuse statue en pierre émergeant du champ de “Nhat tu”. L’architecture du temple reflète le style “travail interne, pays externe”, avec des couches de trois portes, une salle supérieure et des tours traditionnelles. Le temple conserve de nombreux objets précieux tels que des statues de Bouddha et des pagodes, tout en servant également de lieu de repos pour les moines. Avec sa valeur historique et culturelle, le temple de Huynh Cung a été reconnu comme un monument historique et culturel depuis 1989.
