Tên gọi và vị trí địa lý
Cung An Định là cung điện riêng của vua Khải Định, tọa lạc bên bờ Sông An Cựu. Khu cung điện này trước đây thuộc phường Đệ Bát của thị xã Huế, hiện nay nằm tại số 179 đường Phan Đình Phùng, phường Thuận Hóa, thành phố Huế.
Nguyên tại vị trí này, vào năm 1902 (Thành Thái thứ 14), khi còn mang tước Phụng Hóa Công, Nguyễn Phúc Bửu Đảo đã cho dựng một phủ riêng và đặt tên là phủ An Định. Sau khi lên ngôi, phủ này được mở rộng và cải tạo thành cung điện, trở thành nơi sinh hoạt riêng của vua Khải Định ngoài Kinh thành Huế.
Về sau, cung điện này được Bảo Đại thừa kế, sau khi thoái vị năm 1945, ông cùng gia đình từng sinh sống một thời gian tại đây. Cung An Định trở thành một địa điểm gắn liền với những biến chuyển quan trọng của triều Nguyễn trong giai đoạn cuối của chế độ quân chủ Việt Nam.
Lịch sử và nhân vật
Cung An Định ban đầu là phủ An Định, được dựng vua Khải Định – khi đó là Phụng Hóa Công Nguyễn Phúc Bửu Đảo cho xây dựng vào năm 1902 (Thành Thái thứ 14) bên bờ Sông An Cựu để làm nơi cư trú.
Sau khi lên ngôi hoàng đế, Khải Định đã cho cải tạo và mở rộng phủ An Định thành một cung điện quy mô hơn. Công trình được tiến hành vào năm 1917 bằng ngân quỹ riêng của nhà vua, với nhiều yếu tố kiến trúc mới chịu ảnh hưởng phong cách phương Tây. Đến đầu năm 1919, việc xây dựng hoàn tất và công trình vẫn giữ tên gọi Cung An Định.
Ngày 28 tháng 2 năm 1922, nơi đây được dành làm tiềm để (phủ riêng) của Đông Cung Thái tử Bảo Đại, khi đó còn mang tên Vĩnh Thụy. Từ đó, Cung An Định trở thành một địa điểm gắn liền với cuộc sống của vị hoàng đế cuối cùng của triều Nguyễn trước khi lên ngôi.
Sau lễ thoái vị ngày 30 tháng 8 năm 1945, gia đình vua Bảo Đại và Nam Phương Hoàng hậu rời Kinh thành Huế và chuyển về sinh sống tại Cung An Định. Cho đến năm 1947, Nam Phương Hoàng hậu và các con con sang Pháp sinh sống. Từ Cung Thái hậu, thân mẫu của vua Bảo Đại, tiếp tục cư trú tại đây cho đến năm 1949, khi Bảo Đại trở về nước giữ cương vị Quốc trưởng. Khi đó bà trở lại sống tại Cung Diên Thọ trong hoàng thành với tư cách Hoàng Thái hậu.
Đến năm 1955, khi chính quyền Ngô Đình Diệm phế truất Quốc trưởng Bảo Đại, Hoàng thái hậu Từ Cung lại phải rời khỏi hoàng thành và quay trở về sinh sống tại Cung An Định. Tuy nhiên, đến năm 1957, bà tiếp tục bị buộc phải rời khỏi nơi này để chính quyền đương thời sử dụng cung điện làm khu cư xá cho một số giáo sư của Đại học Huế.
Sau năm 1975, công trình không được bảo quản đúng mức nên dần xuống cấp nghiêm trọng. Đến năm 2002, chính quyền địa phương mới giao di tích này cho Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế quản lý và tiến hành các chương trình trùng tu, bảo tồn.
Trong quá trình bảo tồn gần đây, sáu bức bích họa tại Khải Tường Lâu, công trình trung tâm của Cung An Định đã được phục hồi với sự hỗ trợ của Đức, áp dụng phương pháp phục hồi hoàn nguyên kết hợp các chất bảo quản nhằm hạn chế tác động của môi trường và khôi phục diện mạo ban đầu của các tác phẩm.
Ngoài ra, trong thời gian Điện Long An (nơi đặt Bảo tàng Mỹ thuật Cung đình Huế) tạm đóng cửa để trùng tu, nhiều hiện vật của bảo tàng đã được chuyển đến Cung An Định để trưng bày phục vụ tham quan, qua đó góp phần phát huy giá trị của di tích này trong hệ thống di sản của cố đô Huế.
Kiến trúc cảnh quan
Cung An Định quay mặt về hướng nam, nhìn ra Sông An Cựu. Khu cung điện nằm trên một thế đất bằng phẳng, có tổng diện tích khoảng 23.463 m². Toàn bộ khuôn viên được bao bọc bởi tường gạch dày khoảng 0,5 m, cao 1,8 m, phía trên lắp hàng rào song sắt, tạo thành một không gian khép kín và tách biệt.
Khi còn nguyên vẹn, quần thể Cung An Định gồm khoảng 10 công trình kiến trúc bố trí theo trục từ trước ra sau, bao gồm: bến thuyền, cổng chính, đình Trung Lập, lầu Khải Tường, nhà hát Cửu Tư Đài, khu chuồng thú và hồ nước. Tuy nhiên, trải qua chiến tranh và sự tàn phá của thời gian, đến nay trong khu di tích chỉ còn ba công trình tương đối nguyên vẹn là cổng chính, đình Trung Lập và lầu Khải Tường.
Cổng chính của cung được xây theo kiểu tam quan hai tầng, mang phong cách kiến trúc pha trộn giữa truyền thống và phương Tây. Toàn bộ bề mặt cổng được trang trí bằng các mảng sành sứ đắp nổi rất công phu, tạo nên vẻ rực rỡ và cầu kỳ đặc trưng của nghệ thuật trang trí cung đình thời Khải Định.
Qua cổng chính là đình Trung Lập, một công trình nằm trên nền cao, có mặt bằng bát giác theo kiểu kiến trúc đình truyền thống. Trong đình trước đây đặt tượng đồng của vua Khải Định với kích thước bằng người thật, được đúc vào năm 1920, nhằm tôn vinh vị chủ nhân của cung điện này.
Ở phía sau đình Trung Lập là Khải Tường lâu, công trình kiến trúc trung tâm và quan trọng nhất của Cung An Định. Lầu được xây dựng trong hai năm 1917–1918. Tên gọi “Khải Tường” do chính vua Khải Định đặt, mang ý nghĩa nơi khởi phát điềm lành. Công trình gồm ba tầng, với 22 phòng lớn nhỏ, chiếm diện tích khoảng 745 m², được xây dựng bằng các vật liệu mới theo phong cách kiến trúc lâu đài châu Âu.
Bố cục bên trong lầu được phân chia theo chức năng rõ ràng: tầng một gồm 7 phòng, chủ yếu dùng để tiếp khách và tổ chức yến tiệc; tầng hai có 8 phòng, là không gian sinh hoạt và cư trú; còn tầng ba gồm 7 phòng được dùng cho việc thờ phụng. Nội thất của Khải Tường lâu được trang trí rất tinh xảo, đặc biệt tại tầng một với hệ thống tranh tường có giá trị nghệ thuật cao. Tại đây còn lưu giữ sáu bức tranh sơn dầu vẽ trực tiếp lên tường, mô tả sáu khu lăng tẩm của các hoàng đế triều Nguyễn, từ Gia Long đến Đồng Khánh. Mỗi bức tranh được bao quanh bởi khung trang trí đắp nổi tinh xảo và thếp vàng, tạo nên hiệu quả thẩm mỹ sang trọng và đặc sắc.
Phía sau Khải Tường lâu trước đây còn có nhà hát Cửu Tư Đài, được xây dựng khoảng 1922–1923. Công trình có diện tích lớn, khoảng 1.150 m², có khả năng chứa hơn 500 khán giả. Kiến trúc mặt tiền hướng về đường Nguyễn Huệ ngày nay, hai bên có hai khối nhà ba tầng nhô ra đối xứng, phía trên mỗi khối được thiết kế mái chóp nhọn gợi nhớ hình thức tháp chuông của các nhà thờ Thiên Chúa giáo. Phong cách trang trí ngoại thất của nhà hát này có nhiều điểm tương đồng với Nhà hát Lớn Hà Nội, trong khi nội thất lại mang phong cách trang trí giống với Thiên Định Cung, với các mảng tường khảm sành sứ và thủy tinh thể hiện những đề tài trang trí truyền thống của Việt Nam và phương Đông.
Không gian sân khấu của Cửu Tư Đài được bố trí ở trung tâm tầng một, cách tổ chức tương tự như tại các nhà hát cung đình nổi tiếng ở Huế như Duyệt Thị Đường và Minh Khiêm Đường. Khán đài được thiết kế ở hai tầng bao quanh sân khấu, trong đó khán đài danh dự đặt tại tầng hai, thông với hành lang nối sang Khải Tường lâu.
Tuy nhiên, công trình nhà hát này đã bị phá hủy vào tháng 2 năm 1947, khi lực lượng kháng chiến tiến hành chiến dịch tiêu thổ nhằm ngăn chặn bước tiến của quân Pháp. Từ đó đến nay, Cửu Tư Đài chỉ còn tồn tại trong các tư liệu và ký ức về một công trình kiến trúc độc đáo từng hiện diện trong quần thể Cung An Định.
Hiện vật
Cung An Định hiện còn lưu giữ sáu bức tranh tường quý hiếm tại khu tiền sảnh của Khải Tường lâu, một bộ phận quan trọng trong nội thất của công trình. Năm 2003, Đại sứ quán Cộng hòa Liên bang Đức tại Việt Nam đã tài trợ 17.000 euro để tiến hành phục chế các tác phẩm này. Công việc bảo tồn được thực hiện với các phương pháp kỹ thuật hiện đại dưới sự tham gia của những chuyên gia phục chế di tích đến từ Đức, góp phần khôi phục và gìn giữ giá trị nghệ thuật độc đáo của hệ thống tranh tường tại Cung An Định.
Xếp hạng
Cung An Định nằm trong Quần thể di tích Cố đô Huế đã được UNESCO công nhận là Di sản Văn hoá Thế giới năm 1993.
Tài liệu tham khảo
- Cung An Định – Thành phố Huế – Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế.
- Phan Thanh Hải, “Cung An Định, Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế”, https://hueworldheritage.org.vn/Di-san/Chi-tiet/pid/1071/cid/87?tid=Cung-An-Dinh.html
- Hùng Nguyễn, “Cung An Định – Viên ngọc lộng lẫy giữa xứ Huế mộng mơ”, Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam.
Ngôn ngữ khác
Tiếng Anh (English)
Name and Geographical Location
Cung An Dinh is the private palace of Emperor Khai Dinh, located on the bank of the Song An Cuu. This palace complex was formerly situated in De Bat Ward of Hue township, and is now located at 179 Phan Dinh Phung Street, Thuan Hoa Ward, Hue City.
Originally, at this site in 1902 (the 14th year of Thanh Thai), when he still held the title of Phung Hoa Cong, Nguyen Phuc Buu Dao had a private residence built and named it Phu An Dinh. After ascending the throne, this residence was expanded and transformed into a palace, becoming the private living place of Emperor Khai Dinh outside the Hue Imperial Citadel.
Later, this palace was inherited by Bao Dai. After his abdication in 1945, he and his family lived here for a period of time. Cung An Dinh became a place closely associated with important changes in the Nguyen Dynasty during the final stage of the Vietnamese monarchy.
History and Historical Figures
Cung An Dinh was originally Phu An Dinh, built in 1902 (the 14th year of Thanh Thai) by Emperor Khai Dinh—then still Phung Hoa Cong Nguyen Phuc Buu Dao—on the bank of the Song An Cuu as his residence.
After ascending the imperial throne, Khai Dinh had Phu An Dinh renovated and enlarged into a more substantial palace. The work was carried out in 1917 using the emperor’s private funds, incorporating many new architectural elements influenced by Western style. By early 1919, construction was completed, and the complex retained the name Cung An Dinh.
On 28 February 1922, this place was designated as the tiem de (private residence) of Crown Prince Bao Dai, who at that time still bore the name Vinh Thuy. From then on, Cung An Dinh became a site closely connected with the life of the last emperor of the Nguyen Dynasty before he ascended the throne.
After the abdication ceremony on 30 August 1945, the family of Emperor Bao Dai and Empress Nam Phuong left the Hue Imperial Citadel and moved to live at Cung An Dinh. Until 1947, Empress Nam Phuong and the children moved to France. Tu Cung, the mother of Emperor Bao Dai, continued to reside here until 1949, when Bao Dai returned to the country to assume the position of Chief of State. At that time, she returned to live at Cung Dien Tho in the imperial city in the capacity of Queen Mother.
In 1955, when the Ngo Dinh Diem government deposed Chief of State Bao Dai, Queen Mother Tu Cung was again forced to leave the imperial city and return to live at Cung An Dinh. However, in 1957, she was once more compelled to leave this place so that the government of the time could use the palace as residential quarters for several professors of Hue University.
After 1975, the monument was not properly maintained and gradually fell into serious disrepair. It was not until 2002 that the local authorities transferred the site to the Hue Monuments Conservation Centre for management and restoration.
In the recent conservation process, the six murals in Khai Tuong Lau, the central building of Cung An Dinh, were restored with support from Germany, using a restoration method combined with preservation materials to reduce environmental impact and recover the original appearance of the artworks.
In addition, during the period when Dien Long An (the site of the Hue Museum of Royal Fine Arts) was temporarily closed for restoration, many museum artifacts were moved to Cung An Dinh for display to visitors, thereby contributing to the enhancement of this monument’s value within the heritage system of the ancient capital of Hue.
Architecture and Landscape
Cung An Dinh faces south toward the Song An Cuu. The palace stands on level ground and covers a total area of about 23,463 m². The entire compound is enclosed by a brick wall approximately 0.5 m thick and 1.8 m high, topped with iron railings, forming a closed and separate space.
When intact, the Cung An Dinh complex consisted of about 10 architectural structures arranged along a front-to-back axis, including the landing pier, the main gate, Dinh Trung Lap, Lau Khai Tuong, the Cuu Tu Dai theater, the animal enclosure area, and a water pond. However, after war and the destruction of time, only three structures remain relatively intact today: the main gate, Dinh Trung Lap, and Lau Khai Tuong.
The main gate of the palace was built in the form of a two-story triple gate, featuring an architectural style that blends traditional and Western elements. The entire surface of the gate is decorated with very elaborate raised porcelain and ceramic ornamentation, creating the brilliant and ornate appearance characteristic of court decorative art under Khai Dinh.
Beyond the main gate is Dinh Trung Lap, a structure set on a high platform, with an octagonal ground plan in the style of a traditional pavilion. In the past, the pavilion housed a life-sized bronze statue of Emperor Khai Dinh, cast in 1920, in honor of the owner of this palace.
Behind Dinh Trung Lap stands Khai Tuong Lau, the central and most important architectural work of Cung An Dinh. The building was constructed over two years, from 1917 to 1918. The name Khai Tuong, bestowed by Emperor Khai Dinh himself, means a place where auspicious signs begin. The building has three stories, with 22 rooms of various sizes, occupying an area of approximately 745 m², and was built with new materials in the style of a European castle.
The internal layout of the building was clearly divided by function: the first floor consists of 7 rooms, mainly used for receiving guests and holding banquets; the second floor has 8 rooms, serving as living and residential space; while the third floor includes 7 rooms used for worship. The interior of Khai Tuong Lau is decorated with great refinement, especially on the first floor, where the wall paintings are of high artistic value. Six oil paintings executed directly on the walls are preserved here, depicting six mausoleum complexes of Nguyen emperors, from Gia Long to Dong Khanh. Each painting is framed by delicately molded and gilded decorative borders, creating a luxurious and distinctive aesthetic effect.
Behind Khai Tuong Lau there once stood the Cuu Tu Dai theater, built around 1922–1923. This was a large structure, covering about 1,150 m², with a capacity of more than 500 spectators. Its facade faced what is now Nguyen Hue Street, with two symmetrical projecting three-story blocks on either side, each topped by a pointed roof reminiscent of the bell towers of Christian churches. The exterior decorative style of this theater shared many similarities with the Hanoi Opera House, while the interior was decorated in a style similar to Thien Dinh Cung, with walls inlaid with porcelain and glass featuring traditional Vietnamese and Eastern decorative themes.
The stage area of Cuu Tu Dai was arranged at the center of the first floor, with an organization similar to famous royal theaters in Hue such as Duyet Thi Duong and Minh Khiem Duong. The audience seating was designed on two levels surrounding the stage, with the honorary gallery located on the second floor and connected by a corridor to Khai Tuong Lau.
However, this theater was destroyed in February 1947, when resistance forces carried out a scorched-earth campaign to block the advance of French troops. Since then, Cuu Tu Dai has survived only in documents and memories as a unique architectural work that once stood within the Cung An Dinh complex.
Artifacts
Cung An Dinh still preserves six rare murals in the front hall of Khai Tuong Lau, an important part of the building’s interior. In 2003, the Embassy of the Federal Republic of Germany in Vietnam provided 17,000 euros to restore these works. The conservation was carried out using modern technical methods with the participation of monument restoration specialists from Germany, contributing to the recovery and preservation of the unique artistic value of the mural system at Cung An Dinh.
Recognition
Cung An Dinh is part of the Hue Monuments Complex, which was recognized by UNESCO as a World Cultural Heritage Site in 1993.
References
- Cung An Định – Thành phố Huế – Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế.
- Phan Thanh Hải, “Cung An Định, Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế”, https://hueworldheritage.org.vn/Di-san/Chi-tiet/pid/1071/cid/87?tid=Cung-An-Dinh.html
- Hùng Nguyễn, “Cung An Định – Viên ngọc lộng lẫy giữa xứ Huế mộng mơ”, Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam.
Tiếng Pháp (Français)
Nom et position géographique
Le Cung An Dinh est le palais privé de l’empereur Khai Dinh, situé sur la rive de la Song An Cuu. Cet ensemble palatial appartenait autrefois au quartier De Bat de la ville de Hue ; il se trouve aujourd’hui au 179, rue Phan Dinh Phung, quartier Thuan Hoa, ville de Hue.
À l’origine, à cet emplacement, en 1902 (14e année du règne de Thanh Thai), alors qu’il portait encore le titre de Phung Hoa Cong, Nguyen Phuc Buu Dao fit construire une résidence privée qu’il nomma phu An Dinh. Après son accession au trône, cette résidence fut agrandie et transformée en palais, devenant le lieu de vie privé de l’empereur Khai Dinh hors de la Citadelle impériale de Hue.
Par la suite, ce palais fut hérité par Bao Dai. Après son abdication en 1945, il y vécut un temps avec sa famille. Le Cung An Dinh devint ainsi un lieu étroitement lié aux transformations majeures de la dynastie Nguyen pendant la phase finale de la monarchie vietnamienne.
Histoire et personnages
Le Cung An Dinh était à l’origine le phu An Dinh, construit en 1902 (14e année de Thanh Thai) sur la rive de la Song An Cuu par le futur empereur Khai Dinh — alors Phung Hoa Cong Nguyen Phuc Buu Dao — pour servir de résidence.
Après être monté sur le trône impérial, Khai Dinh fit réaménager et agrandir le phu An Dinh pour en faire un palais de plus grande envergure. Les travaux furent entrepris en 1917 grâce aux fonds personnels du souverain, avec de nombreux éléments architecturaux nouveaux influencés par le style occidental. Au début de l’année 1919, la construction fut achevée et l’édifice conserva le nom de Cung An Dinh.
Le 28 février 1922, ce lieu fut attribué comme tiem de (résidence privée) au Dong Cung Thai tu Bao Dai, qui portait alors encore le nom de Vinh Thuy. Dès lors, le Cung An Dinh devint un lieu associé à la vie du dernier empereur de la dynastie Nguyen avant son accession au trône.
Après la cérémonie d’abdication du 30 août 1945, la famille de l’empereur Bao Dai et de l’impératrice Nam Phuong quitta la Citadelle de Hue pour venir s’installer au Cung An Dinh. Jusqu’en 1947, l’impératrice Nam Phuong et ses enfants partirent ensuite vivre en France. Tu Cung, mère de l’empereur Bao Dai, continua à y résider jusqu’en 1949, lorsque Bao Dai revint au pays pour assumer la fonction de Quoc truong. À cette époque, elle retourna vivre au Cung Dien Tho dans la cité impériale en tant que Hoang Thai hau.
En 1955, lorsque le gouvernement de Ngo Dinh Diem destitua le Quoc truong Bao Dai, la Hoang thai hau Tu Cung dut quitter une nouvelle fois la cité impériale et revenir vivre au Cung An Dinh. Cependant, en 1957, elle fut de nouveau contrainte de quitter ce lieu afin que le pouvoir en place puisse utiliser le palais comme cité résidentielle pour certains professeurs de l’Universite de Hue.
Après 1975, le monument ne fut pas correctement entretenu et se dégrada progressivement de manière sévère. Ce n’est qu’en 2002 que les autorités locales confièrent officiellement ce site au Centre de conservation des monuments de l’ancienne capitale de Hue pour sa gestion et la mise en œuvre de programmes de restauration et de sauvegarde.
Dans le cadre des récentes opérations de conservation, les six peintures murales du Khai Tuong Lau, édifice central du Cung An Dinh, ont été restaurées avec le soutien de l’Allemagne, en appliquant une méthode de restauration de reconstitution associée à l’utilisation de substances de conservation afin de limiter les effets de l’environnement et de restituer l’apparence originelle des œuvres.
Par ailleurs, pendant la fermeture provisoire du Dien Long An (siège du Musee des Beaux-Arts royaux de Hue) pour restauration, de nombreux objets du musée ont été transférés au Cung An Dinh pour y être exposés au public, contribuant ainsi à la valorisation de ce monument dans le système patrimonial de l’ancienne capitale de Hue.
Architecture et paysage
Le Cung An Dinh est orienté vers le sud, face à la Song An Cuu. Le palais est établi sur un terrain plat d’une superficie totale d’environ 23 463 m². L’ensemble du domaine est entouré d’un mur de briques d’environ 0,5 m d’épaisseur et 1,8 m de hauteur, surmonté d’une clôture en barres de fer, formant un espace clos et séparé.
Lorsqu’il était encore intact, l’ensemble du Cung An Dinh comprenait environ dix constructions disposées selon un axe allant de l’avant vers l’arrière, notamment : un embarcadère, le portail principal, le dinh Trung Lap, le lau Khai Tuong, le theatre Cuu Tu Dai, la zone des enclos d’animaux et un bassin. Toutefois, à travers les guerres et les ravages du temps, il ne subsiste aujourd’hui dans le site que trois édifices relativement bien conservés : le portail principal, le dinh Trung Lap et le lau Khai Tuong.
Le portail principal du palais est construit selon le modèle tam quan a deux niveaux, dans un style architectural mêlant tradition et influences occidentales. Toute sa surface est décorée de reliefs en porcelaine et céramique incrustées, exécutés avec un grand raffinement, donnant à l’ensemble l’éclat et la préciosité caractéristiques de l’art décoratif de cour sous Khai Dinh.
Au-delà du portail principal se trouve le dinh Trung Lap, un édifice élevé sur un soubassement haut, avec un plan octogonal inspiré de l’architecture traditionnelle des dinh. On y plaçait autrefois une statue de bronze de l’empereur Khai Dinh, grandeur nature, fondue en 1920, afin d’honorer le maître de ce palais.
Derrière le dinh Trung Lap s’élève le Khai Tuong lau, édifice central et le plus important du Cung An Dinh. Il fut construit entre 1917 et 1918. Le nom “Khai Tuong”, donné par l’empereur Khai Dinh lui-même, signifie le lieu où naissent les présages favorables. Le bâtiment comprend trois étages et 22 pièces de dimensions diverses, occupant une surface d’environ 745 m², et fut édifié avec des matériaux nouveaux dans un style évoquant les chateaux europeens.
L’organisation intérieure du bâtiment est clairement répartie selon les fonctions : le premier étage comprend sept pièces, principalement destinées à recevoir les invités et à organiser des banquets ; le deuxième étage compte huit pièces, servant d’espace de vie et de résidence ; le troisième étage, quant à lui, comprend sept pièces consacrées au culte. L’intérieur du Khai Tuong lau présente une décoration d’une grande finesse, en particulier au premier étage avec un ensemble de peintures murales de haute valeur artistique. On y conserve six peintures a l’huile exécutées directement sur les murs, représentant six complexes funéraires impériaux des empereurs de la dynastie Nguyen, de Gia Long à Dong Khanh. Chaque peinture est entourée d’un cadre décoratif en relief très raffiné et doré, produisant un effet esthétique somptueux et remarquable.
À l’arrière du Khai Tuong lau se trouvait autrefois le theatre Cuu Tu Dai, construit vers 1922–1923. Cet édifice de grande dimension, d’une superficie d’environ 1 150 m², pouvait accueillir plus de 500 spectateurs. Sa façade était tournée vers l’actuelle rue Nguyen Hue ; de chaque côté s’avançaient symétriquement deux blocs de bâtiments à trois étages, surmontés chacun d’un toit en flèche rappelant la forme des clochers des églises catholiques. Le style décoratif extérieur de ce théâtre présentait plusieurs similitudes avec le Theatre municipal de Hanoi, tandis que son intérieur rappelait le style décoratif du Thien Dinh Cung, avec des panneaux muraux incrustés de porcelaine et de verre représentant des thèmes décoratifs traditionnels du Vietnam et de l’Orient.
L’espace scénique du Cuu Tu Dai était disposé au centre du premier étage, suivant une organisation semblable à celle des célèbres théâtres de cour de Hue tels que Duyet Thi Duong et Minh Khiem Duong. Les gradins étaient aménagés sur deux niveaux autour de la scène, dont une tribune d’honneur située au deuxième étage, reliée par une galerie au Khai Tuong lau.
Cependant, ce théâtre fut détruit en février 1947, lorsque les forces de résistance menèrent une campagne de destruction stratégique afin de freiner l’avancée de l’armée française. Depuis lors, le Cuu Tu Dai ne subsiste plus que dans les documents et les souvenirs d’un édifice architectural singulier qui avait autrefois appartenu à l’ensemble du Cung An Dinh.
Objets conservés
Le Cung An Dinh conserve actuellement six rares peintures murales dans le vestibule du Khai Tuong lau, élément important de l’aménagement intérieur du bâtiment. En 2003, l’Ambassade de la Republique federale d’Allemagne au Vietnam a accordé un financement de 17 000 euros pour restaurer ces œuvres. Les travaux de conservation ont été réalisés à l’aide de méthodes techniques modernes, avec la participation d’experts allemands en restauration patrimoniale, contribuant à restituer et préserver la valeur artistique unique de cet ensemble de peintures murales du Cung An Dinh.
Classement
Le Cung An Dinh fait partie du Complexe des monuments de l’ancienne capitale de Hue, inscrit par l’UNESCO sur la liste du Patrimoine culturel mondial en 1993.
Références
- Cung An Định – Thành phố Huế – Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế.
- Phan Thanh Hải, “Cung An Định, Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế”, https://hueworldheritage.org.vn/Di-san/Chi-tiet/pid/1071/cid/87?tid=Cung-An-Dinh.html
- Hùng Nguyễn, “Cung An Định – Viên ngọc lộng lẫy giữa xứ Huế mộng mơ”, Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam.
Tiếng Trung (中文)
名称与地理位置
安定宫是启定皇帝的私人宫殿，坐落于安旧河畔。该宫殿建筑群旧时属顺化市社第八坊，现址为顺化市顺化坊潘廷逢街179号。
最初，在这一地点上，1902年（成泰十四年），当时仍受封为奉化公的阮福晪岛下令兴建一座私人府第，并命名为安定府。后来在即位称帝之后，这座府第被扩建并改造为宫殿，成为启定皇帝在顺化京城之外的私人起居之所。
其后，这座宫殿由保大皇帝继承。1945年退位后，他曾与家人在此居住一段时间。安定宫因此成为与阮朝在越南君主制度晚期重要历史变迁密切相关的一处地点。
历史与人物
安定宫最初为安定府，由后来的启定皇帝——当时的奉化公阮福晪岛——于1902年（成泰十四年）在安旧河畔兴建，作为居住之所。
启定即位称帝后，下令将安定府改建并扩建为规模更大的宫殿。工程于1917年动工，使用皇帝个人财资兴建，并融入了许多受西方风格影响的新式建筑元素。至1919年初，工程完工，建筑仍沿用安定宫这一名称。
1922年2月28日，此地被指定为东宫太子保大的潜邸。当时保大仍名永瑞。自此，安定宫成为与阮朝最后一位皇帝即位前生活密切相关的重要地点。
1945年8月30日退位仪式之后，保大皇帝与南芳皇后全家离开顺化京城，迁至安定宫居住。至1947年，南芳皇后与诸子女移居法国。此后，慈宫太后——即保大皇帝的生母——继续在此居住，直至1949年保大回国担任国长。彼时，她以皇太后身份重返皇城中的延寿宫居住。
到1955年，吴廷琰政权废黜国长保大后，慈宫皇太后再次被迫离开皇城，返回安定宫居住。然而到1957年，她又被迫迁出此处，以便当时政权将该宫殿用作顺化大学部分教授的住宅区。
1975年以后，由于该建筑未得到妥善保护，逐渐严重破败。直到2002年，当地政府才将这处遗迹移交顺化古都遗迹保护中心管理，并开展修复与保护工作。
在近年的保护过程中，安定宫核心建筑启祥楼内的六幅壁画在德国方面的支持下得以修复，采用了原貌复原与保护材料相结合的方法，以减轻环境影响并恢复这些艺术作品的原始面貌。
此外，在隆安殿——即顺化宫廷美术博物馆所在地——暂时关闭修缮期间，馆内许多文物被转移至安定宫展示，以服务参观活动，从而进一步发挥这处遗迹在顺化古都遗产体系中的价值。
建筑景观
安定宫坐北朝南，面向安旧河。宫殿坐落于一片平坦地势之上，总面积约为23,463平方米。整个院区由厚约0.5米、高约1.8米的砖墙围合，墙顶安装铁栏杆，形成一个封闭而独立的空间。
在保存完整时期，安定宫建筑群约有十座建筑，沿前后轴线依次分布，包括码头、正门、中立亭、启祥楼、九思台戏院、兽舍及水池等。然而，历经战争与岁月破坏，如今遗迹中仅存三座相对完整的建筑，即正门、中立亭与启祥楼。
宫殿正门采用两层三关门形式，建筑风格融合了传统样式与西方元素。整座门楼表面装饰有极其精致的瓷片浮雕，呈现出启定时期宫廷装饰艺术华丽繁复的典型特征。
穿过正门便是中立亭。这是一座建于高台之上的建筑，平面呈八角形，采用传统亭式建筑格局。亭中过去曾安放一尊启定皇帝铜像，尺寸与真人相当，铸造于1920年，用以彰显这座宫殿主人的身份与地位。
中立亭之后为启祥楼，这是安定宫最核心、最重要的建筑。该楼建于1917年至1918年间。“启祥”一名由启定皇帝亲自命名，意为祥瑞发端之所。建筑共三层，设有大小房间22间，占地约745平方米，采用新式材料建造，整体风格近似欧洲宫殿式建筑。
楼内空间按功能明确分区：第一层有七个房间，主要用于接待宾客和举行宴会；第二层有八个房间，为日常起居与居住空间；第三层有七个房间，用于祭祀。启祥楼内部装饰极为精美，尤其是一层的壁画系统具有很高的艺术价值。这里至今仍保存有六幅直接绘制在墙壁上的油画，描绘了阮朝从嘉隆至同庆六位皇帝的陵寝景象。每幅画外部均饰以精致的浮雕装饰框，并贴饰金箔，营造出华贵而独特的审美效果。
启祥楼之后，旧时还有九思台戏院，约建于1922年至1923年间。该建筑面积较大，约为1,150平方米，可容纳五百余名观众。其正立面朝向今阮惠街，两侧各有对称外凸的三层楼体，每个楼体顶部均设计为尖顶，令人联想到天主教堂钟楼的形制。该戏院外部装饰风格与河内大剧院有许多相似之处，而内部则与天定宫的装饰风格相近，墙面镶嵌瓷片与玻璃，表现越南及东方传统装饰题材。
九思台的舞台空间布置于一层中央，其组织方式与顺化著名宫廷戏院如阅是堂、明谦堂相似。观众席分设两层，环绕舞台布置，其中贵宾席设于二层，并通过走廊与启祥楼相连。
然而，这座戏院建筑于1947年2月在抗战力量实施“焦土作战”以阻止法军推进时被毁。自那以后，九思台只存在于史料与人们对这座独特建筑的记忆之中。
文物
安定宫现仍保存着位于启祥楼前厅内的六幅珍贵壁画，它们是该建筑内部极为重要的组成部分。2003年，德意志联邦共和国驻越南大使馆资助1.7万欧元，用于修复这些作品。保护工作在德国遗迹修复专家参与下，采用现代技术方法实施，为恢复并保存安定宫壁画系统独特的艺术价值作出了重要贡献。
遗产等级
安定宫属于顺化古都遗迹群的一部分。该遗迹群已于1993年被联合国教科文组织列入世界文化遗产名录。
参考资料
- Cung An Định – Thành phố Huế – Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế.
- Phan Thanh Hải, “Cung An Định, Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế”, https://hueworldheritage.org.vn/Di-san/Chi-tiet/pid/1071/cid/87?tid=Cung-An-Dinh.html
- Hùng Nguyễn, “Cung An Định – Viên ngọc lộng lẫy giữa xứ Huế mộng mơ”, Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam.
