Giới thiệu chung
Thiền viện Trúc Lâm Yên Tử (Long Động Tự) hay còn được gọi với cái tên chùa Lân. Là một ngôi chùa nằm trong Quần thể di tích danh thắng Yên Tử, tọa lạc trên núi Yên Tử, thuộc địa phận thôn Nam Mẫu, xã Thượng Yên Công, thành phố Uông Bí, tỉnh Quảng Ninh
Lược sử
Năm 1293, vua Trần Nhân Tông đã cho tôn tạo, xây dựng chùa Lân thành một nơi khang trang lộng lẫy. Chùa Lân trở thành Viện Kỳ Lân, là nơi giảng đạo, độ tăng. Ba vị sư tổ Trúc Lâm là Trần Nhân Tông, Pháp Loa và Huyền Quang thường đến đây thuyết pháp, giảng kinh. Chùa Lân xưa kia là một trong những ngôi chùa quan trọng nhất trong hệ thống chùa tháp của Thiền phái Trúc Lâm.
Trong kháng chiến chống Pháp, chùa gần như bị phá huỷ hoàn toàn, chỉ còn hệ thống các mộ tháp gồm 23 tháp, trong đó tháp lớn nhất là tháp mộ thiền sư Chân Nguyên (1647-1726)
Đến năm 2002 (Nhâm Ngọ), lễ đặt đá xây dựng chùa Lân – Thiền Viện Trúc Lâm Yên Tử đã được tổ chức. Công trình được xây dựng với sự khởi xướng của Hòa thượng Thích Thanh Từ, Viện trưởng Thiền Viện Trúc Lâm Đà Lạt và công đức của các tăng ni, phật tử trong, ngoài nước. Nhân dịp ngày sinh của Điều Ngự Giác Hoàng Trần Nhân Tông.
Kiến trúc
Chùa Lân nằm trên một quả đồi có hình dáng một con lân nằm phủ phục. Hiện thời ngõ chùa Lân vẫn còn lưu dấu tích xưa, ngõ dài, rộng, hai bên có nhiều tháp mộ các nhà sư.
Ngay ở cổng tam quan, có câu đối khắc bằng chữ quốc ngữ:
Thế Tôn lìa đông cung bỏ điện ngọc đến Bồ Đề thành chánh giác,
Giác Hoàng ở ngai vàng lìa ngôi báu lên Yên Tử dạy chúng tăng.
Các công trình chính của thiền viện gồm: cổng tam quan, ngôi chánh điện, Tổ đường, tháp chuông, tháp trống, La Hán đường, thiền đường, phòng lưu niệm, thư viện, trai đường, phòng khách, hồ Tĩnh Tâm …
Các công trình chính của chùa gồm Chính điện, nhà thờ Tổ, Lầu trống, Lầu chuông, nhà tăng, La Hán đường… Bài trí trong chùa đơn giản, dùng ngay chữ quốc ngữ trên các hoành phi, câu đối.
Ở Phật điện, có câu đối khắc bằng chữ quốc ngữ:
Phật pháp chỉ rành nẻo vào luân hồi đường giải thoát,
Thiền tông lối thẳng không theo thứ bậc đến chân như.
Trong La Hán đường có bộ tượng gỗ mười tám vị La Hán được chạm khắc tinh tế, đủ các dáng điệu tư thế và lai lịch của từng vị. Tại La Hán đường tôn trí 18 tượng A La Hán chạm khắc gỗ tinh tế, điêu luyện với các tư thế, dáng điệu khác nhau cùng bản lai lịch của từng vị.
Tổ đường thờ Tổ sư Bồ Đề Đạt Ma và Trúc Lâm Tam Tổ. Tượng Tổ sư Đạt Ma làm bằng gỗ giáng hương cao 3,2m, bệ đỡ cao 0,65m, nặng khoảng 3,2 tấn. Ở đây có câu đối khắc bằng chữ quốc ngữ :
Bất lập văn tự giáo ngoại biệt truyền,
Trực chỉ nhân tâm kiến tánh thành Phật.
Trong tòa Chính điện có tượng đồng Thích Ca Mâu Ni nặng gần 4 tấn. Sau Chính điện, trước nhà thờ Tam tổ Trúc Lâm có tượng Bồ Đề Đạt Ma làm bằng gỗ dáng hương có nguồn gốc từ Nam Mỹ, tượng cao 3,2m, bệ đỡ cao 0,65m, chiều rộng bệ đỡ 0,95m, nặng khoảng 3,2 tấn với những đường nét chạm khắc tinh tế.
Thiền viện có bức phù điêu Sơ Tổ Trúc Lâm truyền pháp Nhị Tổ Pháp Loa với câu đối bằng chữ quốc ngữ:
Chánh pháp trao truyền muôn kiếp thịnh,
Chơn tâm hiển lộ mọi người thông.
Trước sân Thiền viện đặt một quả cầu Như ý báo ân Phật bằng đá hoa cương đỏ, đường kính 1,590m, trọng lượng 6,5 tấn được lấy từ mỏ đá An Nhơn, tỉnh Quy Nhơn. Quả cầu được đặt trên một bệ đá có tiết diện vuông, nặng 4 tấn. Bên ngoài là bể nước hình bát giác với tám bồn hình cánh hoa bao quanh tượng trưng cho bát chính đạo. Quả cầu đã được trung tâm Sách kỉ lục Việt Nam xác định: Quả cầu Như ý lớn nhất Việt Nam.
Phía bên trái tháp thiền viện có một cây đa cổ thụ 700 năm tuổi, cành lá sum xuê tươi tốt.
Truyền thuyết về tên chùa
Vào thời Trần, chùa được khởi xây trên triền quả núi có hình con Kỳ Lân nằm phủ phục, người xưa gọi chùa là chùa Lân. Ngoài ra, còn có điển tích lưu truyền rằng: ngày xưa, vào mùa mưa thường xảy ra hiện tượng ngập trắng nước, suối chảy mạnh. Người dân muốn vào chùa phải bám vào lân theo dây để đi vào. Lâu dần cứ vào mùa nước ngập, việc vào chùa trở thành quen của người dân nên chùa có tên chùa Lân.
Truyền thuyết về tên chữ chùa Long Động được lưu truyền rằng: “Sau khi vượt bè vào Yên Tử, vua Trần Nhân Tông và đệ tử thân tín Bảo Sái đã nghỉ qua đây. Đêm ấy, vua nằm mơ cưỡi trên lưng Rồng vàng đưa Vua du lạc vào Động lớn. Phía dưới là hồ nước xanh nở đầy hoa sen vàng thơm nức, tỏa vầng hào quang cùng tiếng nhạc. Rồng vàng chở Vua đi chơi trong hồ sen trong động và đặt Vua lên đài sen. Vua giật mình tỉnh giấc thấy hương sen còn thoang thoảng, tiếng nhạc còn dư âm. Vua khẽ đánh thức Bảo Sái dậy, kể lại giấc mơ dị kỳ cho Bảo Sái. Hai thầy trò thắp lửa, lạ thay xuất hiện bầy Rồng đất từ đâu mò về, nằm kề bên. Thấy động chúng quất đuôi chạy biến. Vua bảo: Đây là nơi Rồng ở và đặt cho tên là Động Rồng”. Về sau, tại nơi đây xây dựng một ngôi chùa nên được gọi tên là Long Động Tự (chùa Lân)
Tham khảo
- Sách “500 Danh Lam Việt Nam”, Võ Văn Tưởng, NXB Thông Tấn, Hà Nội – 2008
- Thiền viện Trúc Lâm Yên Tử, Quảng Ninh, http://www.chuaviettoancau.com/chua-mien-bac/thien-vien-truc-lam-yen-tu-quang-ninh-711.html
- http://www.truclamyentu.com.vn/thien-vien-truc-lam-yen-tu-tinh-lang-ma-uy-nghiem-giua-nui-rung-16668.aspx
- https://www.vntrip.vn/cam-nang/truc-lam-yen-tu-24071
- https://vi.wikipedia.org/wiki/Thi%E1%BB%81n_vi%E1%BB%87n_Tr%C3%BAc_L%C3%A2m_Y%C3%AAn_T%E1%BB%AD
- https://vanhoatamlinh.com/thien-vien-truc-lam-yen-tu-o-uong-bi-quang-ninh/
