Niên đại: Triều vua Lê Dụ Tông
Chất liệu: Kim loại đồng
Kích thước: Đường kính: 23 – 24,5 mm; độ dày: 1,1 – 1,4 mm; trọng lượng: 2,9 – 5,3 gram
Loại hình: Tiền lưu hành
Nơi phát hiện: Hoàng thành Thăng Long
Đơn vị lưu giữ: Ngân hàng Nhà nước Việt Nam
Giới thiệu hiện vật
Đồng tiền có dáng hình tròn, tâm đục lỗ vuông, thể hiện cấu trúc trời tròn đất vuông chuẩn mực của tiền tệ cổ truyền phương Đông. Thân tiền đúc thanh mỏng, đanh chắc, có độ dao động trọng lượng từ 2,9 gram đến 5,3 gram qua các đợt phát hành khác nhau. Gờ viền mép ngoài và gờ viền quanh lỗ vuông nổi rõ nét nhưng độ rộng hẹp không đồng nhất giữa các mẻ đúc, tạo khung bảo vệ vững vàng giúp mặt chữ tránh bị mòn vẹt khi lưu thông.
Mặt trước tiền đúc nổi 4 chữ Hán: Vĩnh Thịnh thông bảo 永盛通寳, bố cục theo lối Chân thư đối đọc chéo. Nét chữ thanh mảnh, chân phương, rõ ràng và đúc nổi khối sắc nét; khổ chữ nhỏ nhắn, tinh gọn, được phân bổ cân xứng quanh 4 hướng của lỗ vuông trung tâm.
Mặt sau lưng tiền có diện mạo rất đa dạng: phần lớn để trơn hoàn toàn, một số bản đúc mang các ký hiệu đánh dấu như hình trăng lưỡi liềm (nguyệt văn), chấm tròn (tinh văn) hoặc chữ Hán “Tỵ” (巳) biểu thị năm đúc hoặc xưởng đúc.
Hiện vật là tiền tệ chính thức được triều đình đúc nhiều lần trong suốt 15 năm đầu trị vì của hoàng đế Lê Dụ Tông dưới thời chúa Định Nam vương Trịnh Căn và An Đô vương Trịnh Cương phụ chính, đặt niên hiệu Vĩnh Thịnh (1705), phục vụ nhu cầu lưu thông tiền tệ và giao thương hàng hóa nhộn nhịp tại Đàng Ngoài đầu thế kỷ XVIII.
Giá trị tiêu biểu
Giá trị lịch sử: Tiền Vĩnh Thịnh thông bảo phản ánh hoạt động đúc và lưu thông tiền tệ dưới triều Lê Trung hưng, gắn với niên hiệu Vĩnh Thịnh (1705–1719) đời vua Lê Dụ Tông. Hiện vật góp phần nghiên cứu lịch sử kinh tế, tiền tệ và tình hình chính trị, xã hội Việt Nam đầu thế kỷ XVIII.
Giá trị văn hóa: Đồng tiền thể hiện truyền thống sử dụng chữ Hán trong chế tác tiền tệ và quan niệm về niên hiệu của chế độ quân chủ. Các chữ đúc trên tiền không chỉ mang chức năng nhận diện mà còn phản ánh dấu ấn văn hóa, tư tưởng chính trị của nhà nước đương thời.
Giá trị nghệ thuật: Tiền mang đặc trưng của nghệ thuật đúc tiền đồng truyền thống, với bố cục chữ được sắp xếp cân đối quanh lỗ vuông ở trung tâm. Nét chữ và kỹ thuật đúc thể hiện trình độ thủ công của người thợ, đồng thời cung cấp tư liệu nghiên cứu mỹ thuật ứng dụng thời Lê Trung hưng.
Giá trị độc đáo: Tiền Vĩnh Thịnh thông bảo mang dấu ấn riêng của một niên hiệu thuộc đầu thế kỷ XVIII, góp phần nhận diện các loại tiền được đúc và sử dụng trong giai đoạn này. Hiện vật có giá trị đối chiếu về kiểu chữ, hình thức, kỹ thuật chế tác với các loại tiền cùng thời, qua đó phục vụ nghiên cứu và bảo tồn di sản tiền tệ Việt Nam.
Nguồn ảnh: Sưu tầm
