Giới thiệu chung
Văn phòng bảo tồn di sản Phật giáo Đại Dương Sùng Phúc tự được ra mắt vào ngày 18/10/2022 (tức ngày 23 tháng 9 năm Nhâm Dần) theo hạnh nguyện gìn giữ giá trị di sản Phật giáo của Thượng tọa Thích Thanh Phương (trụ trì Đại Dương Sùng Phúc tự). Tại sự kiện đặc biệt này, Thượng tọa Thích Thanh Phương, Trưởng ban tổ chức đã có bài phát biểu giới thiệu, trong đó nhấn mạnh vai trò, nhiệm vụ của văn phòng đối với việc gìn giữ giá trị di sản Phật giáo của chùa Sủi và Phật giáo cả nước:
Nhân dịp giỗ tổ, cũng là ngày ra mắt Văn phòng Bảo tồn Di sản Phật giáo chùa Đại Dương Sùng Phúc (chùa Sủi)! Văn phòng có nhiệm vụ sưu tầm, số hóa, bảo quản, nghiên cứu, trùng ấn các tư liệu liên quan đến Phật giáo của chùa nói riêng và Di sản Phật giáo nói chung. Đặc biệt, là phối hợp tổ chức nghiên cứu lịch sử Phật giáo địa phương, hỗ trợ công tác truyền thông, hoằng pháp cho các chùa nhằm bảo tồn các di sản Phật giáo và mang lại lợi ích cho cộng đồng.
(trích bài phát biểu của Thượng tọa Thích Thanh Phương)
Lễ ra mắt văn phòng bảo tồn di sản Phật sản Phật giáo Đại Dương Sùng Phúc tự
Phật giáo Việt Nam kể từ khi được hình thành, tồn tại và phát triển đến ngày nay đã trải qua hơn hai thiên niên kỷ, trong quá trình ấy, mỗi một giai đoạn lại có những thành tựu, mốc son nổi bật và mang dấu ấn riêng. Đó là tập hợp các di sản về kinh sách, hệ thống các cơ sở thờ tự, cảnh quan kiến trúc, mỹ thuật biểu tượng, di văn, di vật, văn hoá, văn học, pháp khí… Có thể nói nguồn tư liệu liên quan đến Phật giáo là vô cùng phong phú, đa dạng, chứa đựng nhiều loại hình có giá trị biểu tượng, giá trị lịch sử, khảo cổ học… đối với Phật giáo nước nhà. Việc sưu tầm, lưu giữ bảo quản và khai thác, phát huy giá trị của khối tư liệu ấy sẽ mang lại những lợi ích thiết thực trên mọi phương diện, đóng góp vào việc hiển dương Phật pháp, gìn giữ và phát triển truyền thống văn hiến cùng giá trị tốt đẹp của văn hóa Phật giáo nói riêng, văn hoá dân tộc nói chung.
Tuy nhiên, trải qua biết bao phen binh lửa, thiên tai và cả nguyên nhân chủ quan của con người, những di sản Phật giáo đã bị hư hỏng, mất mát đáng kể. Chính bởi những lý do trên, Văn phòng bảo tồn di sản Phật giáo Đại Dương Sùng Phúc Tự (chùa Sủi) ra đời với đầy đủ ý chí quyết tâm để bảo tồn, gìn giữ những cái đang có, phát huy những gì đã có được trên cơ sở khoa học và thực tiễn; qua đó tạo thành sức mạnh tri thức tổng hợp về Phật giáo Việt Nam.
Sứ mệnh của “Văn phòng bảo tồn di sản Phật giáo Đại Dương Sùng Phúc Tự”
1. Sưu tầm, số hóa, bảo quản, nghiên cứu, trùng ấn các tư liệu Phật Giáo
Đạo sư Jigme Rinpoche cùng Thượng tọa Thích Thanh Phương trao đổi về việc bảo tồn mộc bản, kinh sách Hán Nôm
- Xây dựng kho dữ liệu, nguồn tư liệu Phật giáo phục vụ việc cung ứng, khai thác, đối chiếu, tra cứu… phục vụ cho công tác nghiên cứu, học thuật, phát huy giá trị to lớn của tư liệu Phật giáo nước nhà để phục vụ cho hiện tại và mai sau.
- Tập hợp kinh sách, kinh điển, tư liệu của Phật giáo Việt Nam.
- Nghiên cứu bảo quản tư liệu: Phát triển hệ thống tủ chống ẩm có thiết bị đo lường, chống côn trùng, chống cháy, chống ẩm.
- Số hóa biên mục tư liệu Phật giáo, bao gồm đầy đủ kiến trúc, tượng, hoành phi, câu đối, sách – tư liệu giấy, văn bia.
- Số hoá di tích, di sản bằng công nghệ hiện đại
- Khôi phục và bảo tồn giá trị mộc bản tại các chùa, khắc in lại mộc bản bằng công nghệ mới, cung cấp phương án bảo quản phù hợp.
2. Hỗ trợ công tác truyền thông, hoằng pháp cho các chùa
Trong xu thế phát triển không ngừng nghỉ của thời đại kỷ nguyên số, trước những thuận lợi, thách thức của quốc gia, dân tộc trong thời đại phát triển cuộc Cách mạng khoa học công nghệ, Phật giáo cũng không thể đứng ngoài cuộc trên tinh thần nhập thế để Hoằng Pháp lợi sanh.
Hoạt động truyền thông trên website Chonthieng.com
Văn phòng Bảo tồn di sản Phật giáo Đại Dương Sùng Phúc Tự với đội ngũ có chuyên môn cao về chuyên môn và công nghệ – kỹ thuật đã và đang phối hợp với các tổ chức nghiên cứu lịch sử Phật giáo địa phương, hỗ trợ công tác truyền thông, hoằng pháp cho các chùa thuộc địa phận huyện Gia Lâm nói riêng và trên cả nước nói chung qua các hoạt động:
- Số hóa tất cả địa điểm tín ngưỡng tâm linh, xây dựng không gian 360 độ thăm quan online.
- Quay phim, chụp ảnh, khảo cứu, thuyết minh, tạo mã QR Code cho từng hiện vật: tượng, hoành phi, câu đối, văn bia, phù điêu, chuông, khánh, tháp mộ,…
- Làm phim, phóng sự về di tích, văn hóa, Phật giáo, truyền tải, thông tin về nhiều mặt đời sống Phật giáo và Tăng đoàn đến xã hội.
Từ đó, giúp du khách có thể tìm hiểu các di tích, di sản theo nguồn thông tin chính thống, biết về giá trị của hiện vật, thông qua cách quét QR code trên hiện vật, thông qua ứng dụng trên điện thoại thông minh. Xây dựng không gian trải nghiệm thực tế ảo tại các địa điểm, sự kiện văn hoá tâm linh trong tương lai giúp mọi người từ nơi đâu cũng có thể viếng thăm những di tích của quê hương Việt Nam. Thêm vào đó, việc những di tích, di sản bị hư hỏng, mất mát là một điều khó tránh khỏi, vì vậy nếu kịp thời lưu lại hình ảnh, tư liệu tại di tích, sẽ góp phần vào việc trùng tu di tích, giữ được một phần giá trị của cha ông, truyền lại cho muôn đời sau.
không gian 360 tại chùa Liên Phái
3. Phối hợp cùng các nhà nghiên cứu, các chuyên gia ra mắt sách, nội san
- Nội san Cổ Phong số 1 – Đại Dương Sùng Phúc tự, số 2 – Báo Ân Trùng Nghiêm tự, số 3 – Thánh Ân tự.
- Kỷ Yếu Kiên Lao, Kỷ yếu Hoà Thượng Thích Tâm An
- Tìm hiểu Văn bia Bắc Ninh
Tích hợp trong các cuốn sách, tạp chí là việc nghiên cứu về hành trạng các vị Tổ sư đã trụ trì tại chùa, các vị Hòa thượng có nhiều công lao trong sự nghiệp hoằng pháp; nghiên cứu lịch sử phật giáo các chùa thông qua việc sưu tầm nghiên cứu, khảo cứu các tài liệu Hán Nôm, hiện vật: tượng, hoành phi, câu đối, văn bia, phù điêu, chuông, khánh, tháp mộ,…
4. Tổ chức các hoạt động trải nghiệm, các lớp học văn hóa cổ truyền.
Tổ chức các buổi trải nghiệm “TÁI HIỆN NGHỆ THUẬT IN-RẬP MỘC BẢN” trong gần 2 năm vừa qua (từ tháng 1/2023) tại nhiều địa phương trên khắp cả nước:
- Chùa Sủi (Gia Lâm, Hà Nội)
- Việt Nam Quốc tự (trong khuôn khổ Triển lãm “Phố ông Đồ” Xuân Giáp Thìn) (T2/2024)
- Chùa Tam Chúc (Kim Bản, Hà Nam)
- Tổ đình Vĩnh Nghiêm (Yên Dũng, Bắc Giang) (T2/2024)
- Lễ hội Tam Cốc – Bích Động (T8/2024)
- Vinhome Ocean Park 2 (trong khuôn khổ Hội chợ Xuân 2024) (T1/2024)
- Đại học Ngoại Ngữ – ĐHQGHN (Chương trình Hội xuân ULIS – Ngày hội việc làm) (T1/2024)
- Hội thảo Phật giáo Bắc Giang (T11/2023)
- Di tích miếu Thanh Liễu (Tân Hưng, Hải Dương) (T2/2024)
- ….
Thượng tọa Thích Thanh Phương trong buổi trải nghiệm in rập mộc bản – “báu vật quốc gia” tại chùa Sủi
(Phú Thị, Gia Lâm, Hà Nội (03/2023)
Các buổi trải nghiệm thu hút đông đảo sự quan tâm, tham gia của giới chuyên môn, du khách, Phật tử. Mọi người đã được biết thêm nhiều điều về công cuộc in ấn kinh sách của cha ông ngày xưa, cũng như biết được các giá trị to lớn của mộc bản trong lịch sử nước nhà. Qua buổi trải nghiệm, mọi người đã biết thêm được nhiều điều về công cuộc in ấn kinh sách của cha ông ngày xưa, cũng như biết được các giá trị to lớn của mộc bản trong lịch sử nước nhà.
Trải nghiệm in rập mộc bản Việt Nam Quốc tự
Tiếp nối chuỗi hoạt đông, tháng 9/2023, tại Văn phòng Bảo tồn Di sản Phật giáo Đại Dương Sùng Phúc tự, đã diễn ra buổi khai giảng khóa học Hán Nôm miễn phí, tại buổi khai giảng, nhà nghiên cứu Nguyễn Quang Khải đã phát biểu:
Kiến thức Hán, Nôm là chìa khóa quan trọng để nối kết truyền thống văn hóa dân tộc với con người hiện tại. Hiểu được văn hóa truyền thống và di sản truyền thống, qua đó rút ra những kinh nghiệm cần thiết để xây dựng xã hội hiện tại. Đó là cơ sở để xây dựng một nền văn hóa mang đậm bản sắc dân tộc.
Học viên lớp học Hán Nôm cùng chụp ảnh lưu niệm trong ngày khai giảng
Học Viên lớp học “Hán Nôm Sơ Cấp” rất đặc biệt khi có sự tham gia của nhiều thế hệ, công tác trong nhiều lĩnh vực nhưng đều có chung một mục đích phát huy, bảo tồn hệ thống chữ Hán, Nôm – nét văn hóa đặc sắc của dân tộc. Đặc biệt trân quý khi lớp học cũng có sự góp mặt của những gương mặt trẻ đầy triển vọng trong thế hệ mới cũng rất quan tâm đến hệ thống chữ Hán, Nôm.
Kết luận
Thời gian qua, hoạt động bảo tồn văn hoá, tôn giáo, tín ngưỡng của việt Nam đã gặt hái được những thành quả đáng trân trọng. Tuy nhiên, đã có nhiều hoạt động tự phát, thiếu sự thống nhất tại một số nơi, một số cơ sở đã làm sai lệch giá trị vốn có của một số di sản tôn giáo, văn hoá, tín ngưỡng truyền thống. Việc hình thành Văn phòng bảo tồn di sản Phật giáo Đại Dương Sùng Phúc Tự được xem là một trong những cánh tay nối dài, là cầu nối giữa các nhà quản lý, nhà chuyên môn, các nhà khoa học với các tổ chức, cơ sở tôn giáo, chức sắc đồng bào tôn giáo và tín ngưỡng truyền thống dân tộc trong nỗ lực chung nhằm bảo vệ, gìn giữ và phát huy các giá trị tôn giáo, tín ngưỡng dân tộc trong đời sống đương đại.
