Chùa Huyền Thiên (Huyền Thiên Quán – Hoàn Kiếm, Hà Nội)

Chùa Huyền Thiên (Huyền Thiên Quán – Hoàn Kiếm, Hà Nội)

Giới thiệu chung


Chùa Huyền Thiên có tên chữ là Huyền Thiên cổ quán tọa lạc tại số 54 phố Hàng Khoai, phường Đồng Xuân, quận Hoàn Kiếm, thành phố Hà Nội. Chùa Huyền Thiên là một trong tứ quán của kinh thành Thăng Long xưa của Đạo Giáo (ba quán kia gồm: Đế Thích quán, nay là chùa Vua ở phố Thịnh Yên, Chân Vũ quán, tức đền Quán Thánh ở phố Quán Thánh; Đồng Thiên quán, nay là chùa Kim Cổ ở phố Đường Thành). Chùa Huyền Thiên được dựng để thờ Huyền Thiên Trấn Vũ – một vị thánh của đạo Giáo. Nơi đây còn thờ Phật, đồng thời là đền thờ Mẫu của tín ngưỡng dân gian Việt Nam. Chùa Huyền Thiên ngoài giá trị lịch sử còn thể hiện sự độc đáo của văn hóa Việt Nam khi kết hợp ba loại hình đền, chùa, quán trong một. Chùa thuộc hệ phái Bắc tông.

Lược sử


Chùa Huyền Thiên hay Huyền Thiên cổ quán không biết xây dựng khi nào nhưng căn cứ vào bài thơ vịnh quán của cụ Trần Nguyên Đán (1326 – 1390) thì quán được xây dựng từ trước thế kỉ XIV. Sau đó, chùa được tu bổ qua các triều đại: Thiệu Bình năm thứ 6 (1439), Cảnh Trị thứ 6 (1668). Cuối thời Lê, đạo Giáo suy tàn, quán chuyển thành chùa.

Chùa Huyền Thiên được trùng, tôn tạo, sữa chữa nhiều lần vào thời Nguyễn: Tự Đức thứ 21 (1868), Bảo Đại thứ 5 (1930). Mỗi lần tu bổ chùa lại rộng và khang trang thêm nên chùa mang nét kiến trúc của thời Nguyễn.

Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp năm 1947, chùa Huyền Thiên là một điểm quyết định trong trận chiến đấu chợ Đồng Xuân giữa ta và địch nên cũng bị tàn phá nặng nề: Tượng Đức Huyền Thiên cao 3,5m bằng gỗ trầm hương, được tạc từ đời Vĩnh Tộ thứ 10 (1628) bị đốt ra tro. Sư bà Thích Đàm Mùi bị giết dưới chân bệ Phật. Cũng có tự vệ chiến đấu hi sinh ở đây. Do đó, Huyền Thiên cổ quán chẳng những là một di tích lịch sử mà còn là một di tích cách mạng.

Từ năm 1948, sư cụ Thích Đàm Huệ đã đứng ra khuyến hóa dân làng và khách thập phương góp công góp của tạc lại tượng, xây lại chùa theo bố cục cũ. Năm 2014, chùa lại được trùng tu sau nhiều năm bị lấn chiếm và xuống cấp.

Kiến trúc – Di vật


Huyền Thiên cổ quán có bố cục kiểu “nội công ngoại quốc”. Từ ngoài vào bao gồm cổng nghi môn, gác chuông, qua sân đến hai nhà bia, hai giếng cổ và nhà bái đường 7 gian xây kiểu vọng lâu 2 tầng 8 mái, nơi thờ thần Huyền Thiên. Thiêu hương chạy dọc như thượng điện, nối với 2 gian nhà ngang phía sau. Áp vào hai đầu hồi là hai dãy hành lang, nay dùng làm nhà khách.

Chính điện được bài trí trang nghiêm. Chùa còn lưu giữ được nhiều pho tượng gỗ có giá trị nghệ thuật, như tượng các vị Bồ Tát Quan Âm, Đại Thế Chí Bồ Tát, Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát, Phổ Hiền Bồ Tát, tượng hai vị Hộ Pháp (mỗi tượng cao 3m),… Điện Mẫu ở trong hậu cung được bài trí đầy đủ theo đúng khuôn phép tín ngưỡng dân gian.

Chùa có tấm bia đá dựng vào năm 1668 đời vua Lê Huyền Tông, bia đá này bị vỡ bề mặt, nhiều chữ không còn, may mắn đã được Học viện Viễn Đông Bác cổ cho in trước năm 1945, hiện lưu giữ tại viện Nghiên cứu Hán – Nôm, trên tấm bia có ghi: “quán được tô tượng, trùng tu tam quan, gác chuông, hành lang, thiêu hương, thượng điện, tương Tự như kiểu các ngôi chùa lớn thời Trần – Lê”. Lại được “đúc chuông mới và san khắc sách Thánh đạo giáo kinh khoa, cả thảy 4 quyển lưu tại bản quán”. Việc trùng tu với quy mô lớn lần này là do chính chúa Trịnh ban Lệnh chỉ, nên có các cung tần trong phủ chúa cùng quan lại trong triều đóng góp công đức.

Bên cạnh ý nghĩa của một di sản kiến trúc tôn giáo, chùa Huyền Thiên còn có nhiều văn bia cổ khác: Huyền Thiên quán bi kí (năm Vĩnh Hựu thứ 5 – 1739), Huyền Thiên quán trùng tu bi kí (Bảo Đại thứ 5 – 1930), Trùng tu Huyền Thiên quán bi kí (Tự Đức thứ 21 – 1868),…

Lễ hội


Lễ hội chùa Huyền Thiên được tổ chức 5 năm một lần vào ngày 3/3 và 9/9 âm lịch.

Thành tựu


Chùa Huyền Thiên được xếp hạng Di tích kiến trúc nghệ thuật quốc gia năm 2008.

Tham khảo


  • http://vietlandmarks.com/module/groups/action/view/id/366
  • http://tinhtam.vn/threads/chua-huyen-thien.188/
  • http://ditichlichsu-vanhoahanoi.com/2017/10/07/chua-quan-huyen-thien/
  • https://triphunter.vn/places/ha-noi/items/chua-huyen-thien-huyen-thien-quan
Chấm điểm
Chia sẻ
8.Chùa Huyền Thiên - Đồng Xuân - Hoàn Kiếm ( Nguồn_wikimapia)

Bài viết

Bài viết đang được cập nhật

Nội dung chính

Thờ tự
Nhân vật
Nội dung đang được cập nhật.
Lễ hội
Nội dung đang được cập nhật.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *